Gita Govinda 13
Rasamañjarī 13
- Language
- Sanskrit
13.1
ahamiti | madhuripuṇeti evaṃprakāreṇe niyuktā ājñaptā sakhī svayametyāgatya rādhāṃ vakṣyamāṇaṃ jagādovāca | iti kim | tvaṃ rādhāṃ yāhi madvacanena tāmanunaya | kṛtāparādhena mayā sākṣādvaktuṃ na śakyate'to mādhavenaivamevamuktamityuktvā tvamanunayeti bhāvaḥ | tāṃ ca madantikamānayethā ānaya | nanu kutra mayāneyā ityata āha | ahamiha nivasāmi ihaiva kuñje'haṃ tāṃ pratīkṣyamāṇastiṣṭhāmītyarthaḥ |
yattatsakhī jagāda tadeva gītena kathayati vahatīti | gītasyāsya deśīvarāḍīrāgo rūpakatālaḥ | tālalakṣaṇamuktaṃ prāk | gītārthastu—he sakhi, vanamālī kṛṣṇaḥ sīdati | kva sati | malayasamīre malayasaṃbandhivāte vahati, kusumanikare puṣpasamūhe virahiṇāṃ hṛdayadalanāya vidāraṇāya sphuṭati vikasati sati | kiṃ kṛtvā | madanaṃ kāmamupanidhāya samīpavartinaṃ kṛtvā | tathā ca kusumanikaraireva
kiṃ ca | dahatīti | śiśiramayūkhe himakiraṇe dahati sati maraṇaṃ maraṇāvasthāmanukaroti | maraṇāvasthāyāṃ yādṛśī mūrcchādirūpā ceṣṭā tāṃ svīkaroti | atha ca madanaviśikhe kāmabāṇe patati sati vikalataro'tivihvalataro vilapatyatiśayena vilāpaṃ karoti |
13.4
bhaṇatīti | śrī jayadevakavau bhaṇati kathayati ( sati ) yatsukṛtaṃ puṇyaṃ jātaṃ tena manasi | arthādgāyatāṃ śṛṇvatāṃ ca | hariḥ kṛṣṇa udayatvāvirbhavatu | kīdṛśe manasi | rabhasasya kṛṣṇakīrtanaviṣayotsāhasya vibhavaḥ prācuryaṃ yatra tādṛśe harivirahavilasitena vilāsenopalakṣite | vastugatyā tasya kālāntaryāmirūpatayā tasya na kenāpi saha viśleṣaḥ, api tu līlayā tasya virahavilāsamātramiti bhāvaḥ | virahavilasitenetyatra
13.5
bāṇaistatsannihitena kāmena virahiṇāṃ hṛdayaṃ vidāraṇīyamiti bhāvaḥ |
2 || kiṃ ca | dhvanatīti | madhupasamūhe bhramarasamūhe dhvanati guñjati sati śravaṇaṃ śrotraṃ hastābhyāmapidadhāti mudrayati | atha ca niśi niśi pratirātrau citte rujaṃ pīḍāmupayāti prāpnoti | kīdṛśe manasi | kalita udbhūto viraho yatra tādṛśe |
3 || kiṃ ca | vasatīti | sa vipinavitāne (vana) vistāre vasati tiṣṭhati | lalitaṃ manoharaṃ dhāma mandiraṃ tyajati | 'dhāma dehe gṛhe raśmau sthāne janmaprabhāvayoḥ' iti viśvaḥ | kiṃ ca | sa dharaṇīśayane bhūśayyāyāṃ luṭhati | tava nāma, 'he prāṇeśvari, he priye, he rādhe,' ityeva bahu vāraṃ vāraṃ vilapati viśeṣeṇa jalpati | |
Linked texts (1)
- Gītagovinda — Jayadeva, Sanskrit