Gitagovinda 9.8.7

9.8.7

athavā he mādhava, 'dhyānena bhavaccintanena, layaḥ bhavaddvyatiriktaviṣayasya1 kṣayaḥ'1 tena hetunā bhavantaṃ puraḥ parikalpyeti vā yojanā| puraḥ parikalpanaṃ ca kṛṣṇasya tasmai virahanimittakāviruddhavividhaceṣṭāvijñāpanārthamiti jñeyam2| bhavadvirahavedanābhrāntivaśāt viruddhāḥ ceṣṭāḥ karotīti śeṣaḥ| tā evāha vilapatītyādinā| sā3 rādhikā vilapati bhavadvirahavedanāvaśāt śrotṝṇāṃ karṇaśūlāyamānāni4 vākyāni vadatītyarthaḥ| hasati bhavadvirahajanitaduḥkhavaśāt kṛtrimahāsaṃ karotītyarthaḥ| niṣīdati virahavedanāvaśāt bhūmau pariluṭhatītyarthaḥ| 'pāghrādhme'tyādinā5 sadeḥ sīdādeśaḥ| roditi virahaśokāt sakhīnāṃ purataḥ aśrujalaṃ muñcatītyarthaḥ| 'rudādibhyaḥ sārvadhātuka6, iti iḍāgamaḥ| bhramati itastato vedanāvaśāt paryaṭatītyarthaḥ| tāpaṃ kṣaṇamātraṃ dehadāhaṃ ca vimuñcati; sukhena vyavasthitevābhātītyarthaḥ| atra vilapatītyādyuktadharmaiḥ7 priyaviyogajanitabhrāntisametajātaupamyasya gamyatvāt dīpakālaṃkāraḥ| 'prastutāprastutānāṃ tu sāmastye tulyadharmataḥ, aupamyaṃ gamyate yatra dīpakaṃ tannigadyata8' iti lakṣaṇāt | śrījayadeveti || he janāḥ, hareḥ kṛṣṇasya viraheṇākulāyāḥ vallavayuvateḥ rādhikāyāḥ sakhī yā tadvacanānurūpaṃ; śrījayadevena bhaṇitaṃ idaṃ samanantarameva varṇitam | adhikaṃ bahulaṃ yathā tathā manasā yadi naṭanīyaṃ abhyasitavyaṃ yadi syāt tarhi paṭhanīyam | sarvadā¹ geyamityarthaḥ | sakhī prakārāntareṇāpi rādhāvirahavedanāṃ kṛṣṇasya kathayati āvāsa iti |