Pramāṇa · Search · About · API

Gitagovinda 9.8.9

Śrutirañjinī 9.8.9

Language
Sanskrit

9.8.9

atra dāvaśabdo vanavahnivācako, 1 vanavācakaśca| 2-tadā vanavahnivācakastadā karikalabha (vaṃśa ?) karīrādiprayogavannirvāhaḥ-2 | vanapakṣārthaḥ sugamaḥ| 'vane ca vanavahau ca davadāvau prakīrtitau' ityabhidhānāt| jvālānāṃ arciṣāṃ kalāpaḥ samūhaḥ sa ivācarati | yathā vanavahniḥ vāyunā saṃvardhitaḥ sarvaṃ vanaṃ dahati tathā niḥśvasitaḥ prabalīkṛtatāpo'pi ityarthaḥ | karālāyata iti keṣucitpāṭhaḥ | tadā jvālābhiḥ karālā bhayaṃkaraḥ, dāvadahanaścāsau jvālākarālaśca sa ivācarati | samāsānta ācārapratyayaḥ | tathā sā rādhikāpi vanādirūpavāsādyānuguṇyasamuccayadyotanārthā apiśabdaḥ 3 hariṇīrūpāyate mṛgīsvarūpamivācarati | hanta khede, hā kaṣṭamityarthaḥ | sakalaiśvaryasampannāyā api rādhāyāḥ kathaṃ evaṃvidhāvastheti kheda iti bhāvaḥ | evaṃ sāmagrīṃ sampādya tadanuyātāraṃ4 mṛgayumapi ghaṭayati, kaṃdarpo'pīti | kaṃdarpaḥ kāmaḥ śārdūlo nāmavyāghraḥ, 'śārdūla dvīpinau vyāghre' ityamaraḥ | śārdūlavikrīḍitavat vikrīḍitam5 | śārdūlavihārakalpaśaraprayogamityarthaḥ | viracayan kurvan, kathaṃ yamāyate yamakalpavyādha ivācarati | hā kaṣṭaṃ mātṛkalpāyāṃ tasyāṃ rādhāyāṃ kṛṣṇasutasya 6 etādṛśakarmāṃ caraṇasya anucitatvasūcanāya hā ityuktiḥ | atra kyaṅantadhātau aupamyapratīterupamā | taduktam— 'ivādilope dvividhe ṇamuli

Linked texts (1)