Pramāṇa · Search · About · API

Krishnagiti (Kṛṣṇagīti)

कृष्णगीति

Composed in imitation of Gita Govinda in Sanskrit ashtapadis and set to Krishnanattam dance.

Language
Sanskrit
Date
1630–1680 CE
Author
Mānaveda Rāja
Extent
374 passages, 12,256 words
Text
partly digitised
Source
archiveorg · Krishna Geethi or Manaveda Raja; ed. P.S. Ananthanarayana Sastry; The Mangalodayam Co. Ltd; 1914 · Scan of a printed edition hosted by the Internet Archive (archive.org); the ancient text is in the public…

Contents

Text

1.2

premṇālaṃ lālyamānaḥ sadayamiha sadā nandasaṃjñena pitrā
rāmeṇa jyāyasā vā vivaśamatiyaśodārūyayā vā jananyā
ādīvyan divyagavyā vibudhaparivṛḍho riṣṭadātāghamokṣaṃ
puṣṇan kṛṣṇo gururme paramapadasamudbhāsako bobhavītu

1.3

sauvarṇādbhutabhūṣaṇojjvalavapuḥ saṃvītapītāmbaro
nīlāmbhodanibho bhujairdhṛtagadāśaṃkhāripaṅkeruhaiḥ
bhrājiṣṇurguruvāyumandiravirociṣṇuḥ sa viṣṇuḥ svayaṃ
dhṛṣṇurviśvajanopatāpaharaṇe kāvyaṃ mama khyāpayet

1.4

vikrāntyākrāntaviśvāddhviṣata iha gurorvikramākhyasya rājñaḥ
svasrīpo mānavedo muramathanakathāvarṇanālobhanunnaḥ
viṣṇorvṛṣṇīśvarasya prathayati padarūpeṇa kiñcit kathāṃ tāṃ
kāntāṃ viśvavyathāntāmiha vibudhajanāḥ santu santoṣavantaḥ

1.5

lakṣmaniātha purā surāsuramṛdhe ye kālanemyādayastvatpiṣṭā api śiṣṭakarmabalato daityā na muktiṃ gatāḥ
teṣāṃ bhūribhareṇa bhūtalajuṣāṃ sā bhūtadhātrī vyathāpātrī vedhasametya vegata iti provāca devāvṛtam

1.6

pāṭirāgeṇa gīyate
ekatāḷena vādyate
trapayalapitumanīśāmapi māṃ
vyasanabharo hi kathāpayatīmāṃ
vanitānāmiha vacanaṃ paruṣaṃ
viṣahethā mama rugādhikaparuṣam
pallavam
nātha kṛpālaya paripālaya māṃ
pāpanṛpālakarācitādhimimāṃ [ nātha ]
nigaditamidamayi niśamaya ca vidhe
śucamiha mama śamaya ca śamajaladhe
vanitāvaca iti na vaco heyaṃ
mama, kimu gavyaṃ śakṛditi heyaṃ [ nātha ]
svaśiro na tu śaknoti sa vinataṃ
pannagapatirunnetuṃ niyataṃ
kamaṭhādhipamapi mahitaṃ bhuvane
na kuśalamayi manye mama vahane [ nātha [
kulaśikharikalaṃ khalu bata patitaṃ
sapadi bhavedadhijalanidhi niyataṃ
gatirasi mama tu cakorī śaraṇaṃ
kamayati jagati vinā himakiraṇaṃ [ nātha ]
vyasanamanaupamamuditamanūnaṃ
mama tu manogatamadhunā nūnaṃ
paramamato natajagadavanarate
prabhuriha tu bhavānnu bhuvanapate [ nātha ]
urvī guvīṃ vahantīṃ vipadamiti vadantīṃ patantīṃ padānte
paśyan bāṣpaṃ vamantīṃ tvayi sa kṛtamanā vyājahārādhihāraḥ
vatse sarvaṃsahe tvaṃ kṣaṇasamayamaye sādhvi sarvaṃ sahethā
lakṣmīnāthaḥ sa sākṣājjagadavanakalādīkṣito rakṣitā naḥ

1.7

evaṃ vyāhṛtya śarvādikavibudhajanaiḥ sākamurvyā ca tīraṃ
kṣīrāmbhodhestvavorasthaladhṛtatuḷasīsaurabhīlobhanīyam
gatvā natvā ca sa tvāmajita puruṣasūktena bhaktyopatasthe
yāvattāvatsamādhau divi tava giramākarṇya modādagādīt

1.8

he devā devadeveritamatiridamāvedye dānavārerlīlāsāhāyyahetorjagati yadukulaṃ tanvato dhanyadhanyam
sākaṃ nākāṅganaughairavatarata javādevamādiśya gobhirgāmāśvāsyāprageho bhavadavataraṇātyutsuko'yaṃ nyavātsīt

1.9

tvatsānnidhyena dhanye pura iha mathurānāmake devakīṃ tāṃ
pāṇaukṛtyātha śaurirvyacaladatinṛśaṃsena kaṃsena sākam
ādāyākāśavāṇyā krudhamapi ca kṛpāṇīṃ kṛpāṃ svāṃ trapāṃ vā
hitvemāṃ hantukāmaṃ yadupatimayamālokya vākyaṃ babhāṣe

1.10

sāmantamalaharirāgeṇa gīyate
caṃpatāḷena vādyate
anuśaṃsa nanu kaṃsa vasugābhṛdavataṃsa
kathamiti vyavasitaṃ bata kṛpākulamate
tvayi viditavedye kimupadeśyamanyena
tadapi me mukharatāṃ praṇayitā vitanute
pallavam
varamate sāhasānnu virama narapate
paramatejonidhe sapadi bata yadupate [vara]
vapuṣaiva saha mṛtyuriha jāyate'cirā
daticirādapi ca vā mṛtiriyaṃ suniyatā
kimanityatāsadananijatanorapi ca kṛte
vidadhate parahatiṃ nijahite nṛpa ratāḥ [vara]
svaspṛhaterapi tena jīvitena kimu te
nijanāśanato yaśo varamiha tu bhūtale
udyati sadā jaganmadyāte yaśomayaśaśāṅke kaḷaṅko'dya nodayetāmale [vara
vanitāvadho nikhilakuśalāni nāśayediti nītimayi phalaya na tu vibudhaviracitāṃ
bahumato bahuśo'pi vibudhavijayena te
dharmapālo nanu parāmṛśenna vanitāṃ [ vara ]
dayanīyatarajane bhavadīyamatiranyarūpaitra nanu mano vimalaya vimarśanāt
vipadāṃ hi vivaramavicāra iti budhavaco
vismṛtaṃ kimu vibho viditamapi darśanāt [ vara ]
tvadadhīnamatidīnamaparādhalavahīna
mamitādhibharalīnamatibhītibhājanaṃ
nijaśiśujanaṃ vivaśamapakaruṇamupayamaṃ
nayanaṃ punarupayame bata jātavepanaṃ [ vara ]
hitamidaṃ nigaditaṃ śaṅkāṃ na harati cet
paramapi mataṃ paramakaruṇa śṛṇu punaridaṃ
nanu sutān dātāsmi yata eva tava bhayaṃ
nṛpa ruṣaṃ tyaja paruṣamayi kuru hṛdurumudaṃ [ vara ]
śaurestvadāhitamateḥ kimu vākyabhaṅgyā
kiṃ devakīsukṛtapuñjavijṛmbhitena
kaṃsastatheti tarasaiva tadīyavācamūrīcakāra ca cakāra ca hanta cintām

1.11

satyā kimeṣā vasudevavāṇī
tathyā kimeṣā gaganotthavāṇī
kālena caitannikhilaṃ yathāvat
jñāyeta tatsamprati saṃpratīkṣe

1.12

evaṃ vicintayanneva vividhaṃ vivaśāśayaḥ
viveśa sa puraṃ viṣṇo vidūṣitamanāstvayā

1.13

bhojādhipātsa hariṇīṃ hariṇārivaryapāṇidvayīmāhitapañjarato yathā tām
dhīmānvimocya taruṇīṃ kṛpaṇāṃ kṛpāṇapāṇerbhavatprahitadhīrgṛhamāpa śauriḥ

1.14

kaṃso yathoditamatho tava tātanītaṃ
taṃ so'vadhīnna kṛpa yā nijabhāgineyam
ādāya nandanamudāramanā niketamāgamya śaurirakhilaṃ nijagāda jāyām

1.15

dhanyeyaṃ nārīdaṃ vākyaṃ śrutvā smṛtvā caitadvṛttam
vidyunmālābhikhyaṃ putraṃ dṛṣṭvā cāsīttuṣṭā viṣṇo

1.16

tāvacca nāradamunirmathurāpurīṃ tāmāgacchadāśayamayaṃ bhavato viditvā
kaṃsaṃ śaśaṃsa ca nṛśaṃsamalaṃ praśaṃsan
taṃ sanniviṣṭamatihṛṣṭamatiṃ sabhāyām

1.17

daiteyā yūyamete yadava iha surāstvadvadhāyaiva viṣṇuḥ
prāduḥṣyādevamukto vidrutayadukulaḥ pañcatāṃ ṣaṭ tanūjān
prāṇaiṣīdeṣa śaurernibhṛtamahipatāvāhite māyayātho
rohiṇyāṃ devakīṃ tāṃ tvamapi samaviśo deva he devahetoḥ

1.18

bhairavirāgeṇa gīyate
ekatāḷena vādyate
paraipāṇḍupayodharabharabhāsā
śaradiva śuśubhe tadanu śubhā sā
pallavam
mañjuḷadauhṛdamandirabhūtā
kathamiva kathanīyā tava mātā [ mañju ]
kṛśataramudaraṃ garimaparītaṃ
vibudhavyasanamato viparītaṃ [ mañju ]
sa kuco malinamukho'tikaṭhoro
yadupavadajani vimuktaāhāro [ mañju ]
vijahau sā bharabhayato bhūṣāmatha kevalataivājani bhūṣā [ mañju ]
adasīyamaho nibhṛtaṃ hasitaṃ
mṛduḷaṃ ca gataṃ bhṛśaniśśvasitaṃ [ mañju ]
avalokitumiva tava lalitamukhaṃ
kucayugaḷamabhūdatha vinatamukhaṃ [ mañju ]
āśāṃ pākaripoḥ prasādhitatamāmāpādayannādarādālambo vibudhāvalestrijagatāmekāvataṃso hare
mandaṃmandamaho vahan nijatanaurāpūrṇatāmanvahaṃ
so'yaṃ dauhṛdapārvaṇenduriha no kaṃ sapramodaṃ vyadhāt

1.19

bhavadekāvalambā sā vasudevakuṭumbinī
ālalambe parāṃ śobhāṃ jitadevanitambinī

1.20

kaṃsastvāpannasattvāmiha nijasahajāṃ śokadā mekadā tāṃ
tvatsāṃnidhyotthatejaḥprasarabhṛśaparidhvastanetrapracārām
nidhyāyaivaṃ sa dadhyau kimu kusṛtiyutaḥ ko'pyasau kṛṣṇasarpo
matprāṇaiḥ pāraṇāya svasuradaraguhāmadhyamadyādhyavātsīt

1.21

mannāthāyāṃ hatāyāṃ svasari ca yuvatau dharmapatnyāṃ ca śaurerantarvartnyāmakīrtirmama tu sahacarī nūnamājīvināntam
hā hantāhiṃsitāyāṃ punariha sahasaivārbhakaḥ ko'pyamuṣyāḥ
prādurbhūtaḥ kariṣyatyasuravaracamūghasmaro bhasmasānmām

1.22

evaṃ doḷāyitātmā narapatirajighāṃsājighāṃsābhibhūtaḥ
putraṃ tasyāḥ prasūtaṃ prasabhamiha nihantāsmi hantāsmi nūnam
itthaṃ niścitya duḥsthāśaya iha śayane bhojane so'tha yāne
snāne vā saṃsmaraṃstvāṃ pratipuramavasattatprasūtipratīkṣaḥ

1.23

caturmukhamukhā barhirmukhāḥ phullamukhāmbujāḥ
tuṣṭuvustvāṃ tadā tuṣṭā niviṣṭamudare hare

1.24

mecchiṅgoḷirāgeṇa gīyate | ekatāḷena vādyate
bodhamayāvyaya lokahitāya hi
bhajase rūpamanantaṃ
yatsmaraṇādapi bhavasāgaramiha
sapadi taranti durantam
pallavam
yāma ime śaraṇaṃ tvāṃ yaduvara
gāma ime śaraṇaṃ tvām
tvayi vimukhānāṃ patanaṃ suniyatamapi sumahitapadabhājām
kvāpi kuto'pi na hānirihājita
tava sulaḷitapadabhājām [ yāma ]
tribhuvanasākṣī bhajate'jita tanuguṇakṛtimaraṇabhavānno
tadapi ca tānnijabhajanāya bhajati
bhajatāmaraṇa bhavānno [ yāma ]
smaraṇasmāraṇanikathananiśamanamayi khalu tava tanunāmnāṃ
jagati vitanvañjanimṛtimetāmeti na susahitadhāmnāṃ [ yāma ]
bhavahara tanute bhavapāthodhiṃ
bharitādhikamahitādhiṃ
govatsapadaṃ tvayi tu samādhiṃ
vidadhadvihatasamādhiṃ [ yāma ]
murahara khalanṛpakṛtabhūbhāraṃ
vyavahara sahasodāraṃ
mādhava mānyānnanu tanayā no
paripālaya tarasā no [ yāma ]
nutvā natvā gate tvāmiti vibudhagaṇe prāvṛtāśā payodaiḥ
prāvṛṭ prādurbabhūva prakaṭarasamupānītatattatpadārthā
atyāsannaprasūtiṃ sapadi paricarantīva hantāsahāyāmenāmatyantadīnāmiha punaranukūle vidhau ko na bandhuḥ

1.25

kṛṣṇābhikhyaṃ jagatyāṃ pracurataratamovardhane baddhadīkṣaṃ
vyādīvyatpuṣkarāsyaṃ bhuvanamahitamārātkṛtārkaprakāśam
jāyā śaurerudīte śiśiraruci niśīthe jayantyāṃ bhavantaṃ
prāduścakre'tha cakrāyudha viyati yathā prāvṛḍeṣā payodam

1.26

akṣīṇārbhaṃ dayārdrairmṛduhasitasakhairvīkṣaṇairīkṣamāṇaṃ
lakṣmīnāthaṃ sa sākṣāt paramiha puruṣaṃ lakṣyamakṣāmapuṇyaiḥ
trailokyādhīśamālokya ca nijatanayaṃ vismayasnehamodairāviṣṭātmātha śauriḥ sadayita iti tuṣṭāva puṣṭādaraṃ tvām

1.27

mahitaśirodhṛtamaṇimakuṭaṃ varatilakavibhāsitaphālaṃ
natacillījitavallītati pṛthunayanajitāmbujajālaṃ
pallavam
kathaye mādhava kathamiva rūpaṃ
tava nitarāmanurūpaṃ [ katha ]
tribhuvanabandhuragandhavahaṃ maṇikuṇḍalamaṇḍitagaṇḍaṃ
adhararugañcitadantagaṇaṃ mukhaninditapaṅkajaṣaṇḍaṃ [ katha ]
nirmalakaustubhakannagaḷaṃ lasadaṃsagaḷitavanamālaṃ
vatsavirājitavatsatalaṃ varahāroditarucijālaṃ [ katha ]
karadhṛtadarakamalārigadaṃ jaṭharoṣitabhuvanakadambaṃ
kesarabhāsuranābhitalaṃ kapiśāmbarakampranitambaṃ [ katha ]
karivarakarakamanoruyugaṃ mṛdujānukṛtākhilalobhaṃ
prasṛtāyugajitakekigaḷaṃ prapadādhṛtakamaṭhaviśobhaṃ [ katha ]
valgurugātatagulphayugaṃ varanūpurabhāsurapādaṃ
bhaṅgipadāṅgulipaṅktidharaṃ nakhamaṇighṛṇidhṛtavidhupādaṃ [ katha ]
mṛdurekhāsakhapādatalaṃ padanatamatiśodhiparāgaṃ
amalatamābhatamālanibhaṃ jagadānandananikhilāṅgaṃ [ katha ]
divyamidaṃ khalu tava rūpaṃ laghu
saṃhara jagadabhirūpaṃ
ayi māmacirādava kaṃsādlamavamādsadavataṃsāt [ katha ]
devakīvasudevābhyāṃ deva kīrtipayonidhe
evamīḍita etau gāmevamīritavān bhavān

1.28

mātastāta tapasyayā hi yuvayormomudyamānātmanā
prāgjanmasmaraṇāya me vapuridaṃ divyaṃ mayā darśitam
śaśvad brahmadhiyāthavā sutadhiyā māṃ saṃsmarantau yuvāṃ
kṣipraṃ matpadamāpnuyātamamitaiḥ prāpyaṃ hi puṇyotkaraiḥ

1.29

nandālaye nandasutāṃ prasūtāṃ
yaśodayādāya yaśodayābdhe
nidhāya māṃ tatra nidhe guṇānāṃ
niṣīda cātrārya viṣīda mā tvam

1.30

śiśutāmitavānabhidhāya bhavānviśadāmiti gāṃ paśupālamaṇe
praṇayādadhikaṃ vidhurau pitarau
janitāvapi tau jagatīmahitau

1.31

vijñāya tvanmataṃ tvāṃ dadhadatha gatavān gokulaṃ sūtitalpe
gūḍhaṃ vinyasya cittaṃ tvayi ca sa tu yaśodāprasūtāṃ sutāṃ tām
dhṛtvā viśleṣapīḍāmapi sadanamupetyāsta śauriḥ pureva
śrutvā kaṃso bhaginyāḥ prasavamatijavādāpapātātipāpaḥ

1.32

pāṇipañjaragatāṃ svasuḥ sutāṃ
cārupaṅkajamukhīṃ tavānujām
ārya dehi caramāmilāmiti
prārthito'pi jagṛhe khalo balāt

1.34

hastādutpatya sadyo vapuranupamamāsādya ca dyāṃ prapadya
krūrātman kiṃ hatāyāmayi mayi bhuvi te yatra kutrāpi vairī
saṃbhūto jṛmbhate yannibhṛtamiti vibho tvadbhaginyāṃ gatāyāṃ
sāmoktyā dampatī tau sa tu kimapi samāśvāsya yāto niketam 33
tataḥ prabhāte'jita niprahantumihārbhakāṇāmadhikaprabhāṇām
madoddhatān daityabhaṭān durātmā sa pūtanāmapyaśiṣaddurāśām

1.35

valabhidupalanīlaṃ sūtitalpe lasantaṃ
vidhutamṛdupadābjaṃ mugdhavaktraṃ rudantam
vivaśamatiyaśodā sā tu dṛgbhyāṃ bhavantaṃ
muhurapi ca pibantī nāpa modaṃ kiyantam

1.36

rāmagirirāgeṇa gīyate
ekatāḷena vādyate
jagadānandananandanajananākarṇanataraḷātmālam
vadanamudīkṣya hitāpluta āplutasādakṛta sa gojālam
pallavam
vyadadhata kiṃ paśupā na tadā taba
jananodyadudāramudā
māgadhagādhakavandimukhākhilavidyājīvijanānāṃ
vitatāna matiṃ vitatātimudaṃ
vitaraṇato vibhavānāṃ
adhisṛti vividhaṃ kṛtanaṭanānāmadhigatarasavivaśānāṃ
abhiyayurālaya iha paśupānāmabalāvalisahitānāṃ
bālaka jīva ciraṃ pālaya khalu
vasudhāmiti kṛtalāpāḥ
akṛṣata vṛṣagotatimapi kapiśāṃ
niśayā paśupakalāpāḥ
siṣicurguruśiṣyau pitṛtanayau
payasā kutukaparītau
mitha iha patibhṛtakau navanītairapi cikṣipuravinītau [ vyad ]
avahan katicana katicana patitā
vyahasan katicana kāmam
vyanadan katicana katicana vidadhū
raṇavihṛtiṃ ca nikāmaṃ [ vyad ]
pradātuṃ nandaṃ taṃ karamatha sa kaṃsāya madhurāṃ
prayātaṃ nandantaṃ bhuvanamahitenātmajanuṣā
prakṛṣṭāhṛṣṭānāṃ pravaraphalabhūtena bhavatā
prahṛṣṭo dṛṣṭvā gāmavadaditi śauriḥ svasuhṛdam

1.37

bhrātaḥ kiṃ kuśalī śiśustava ca me yatnena rakṣyāvimau
lakṣyante sudurācaravratapade hantopasargā iha
tadyāhītyudito yayau sa kṛtapotāpātanā pūtanā
tāvatsambhṛtamañjulāṅgalatikā tvāmāpa pāpāśayā

1.38

sā śāyitaṃ tvāṃ śayane niśāmya
sāśā nihantuṃ jagṛhe sahelam
saundaryasammohitasarvalokā
mandaṃ jagau cāmalamandahāsā

1.39

gāṃbodhirāgeṇa gīyate | ekatāḷena vādyate
atilobhanamayi locanayugalaṃ
mukuḷayasi kuto rucibharayugalaṃ
pallavam
bālaka mā kuru mā kuru rodaṃ
māmakamāpiba kucamurumodaṃ [ bālaka ]
kimapi kiśora niśāmaya suta māṃ
dṛśamunmīlaya kuvalayasuṣamāṃ [ bālaka ]
viśadaya mṛdu ū sundarahāsaṃ
vihasitavikasitakundavilāsaṃ [ bālaka ]
kṣudhitosi kimapi paśupālamaṇe
pṛthurocirapāsitadivasamaṇe [ bālaka ]
kucato gaḷate payo rucisadanaṃ
kimapi vidāraya dāraka vadanaṃ [ bālaka ]
ābhāṣyaivamapāyatukucamiyaṃ prāṇaiḥ sahāsyāstvayā
prāṇonmocakamāśu cūcukamaho pītaṃ kṛtaṃ mecakam
prāṇākarṣaṇadīrṇamarmanivahā prāptā bhṛśaṃ vedanāṃ
prāpad ghoratarāṃ tanuṃ prarudatī prāvocadevaṃ ca sā

1.40

indiśarāgeṇa gīyate
caṃpatāḷena vādyate
hanta suta kiṃ tvamiti santapasi hanta māmantaritabandhadhṛtisantatimimāṃ
pallavam
muñca bata muñca bata kiñcana kucaṃ
ḍimbha mama dambhahara saṃbhṛtaśucaṃ [ muñca ]
sañcalasi kiñcana na vañcanaratānvaham
hanta nanu vañcitāvañcitāhaṃ [ muñca ]
saṃprati tu saṃpatitasaṃbharitasaṃbhramāmañcati rugañcitāṃ pañcatā māṃ [ muñca ]
śithilanikhilendriyā pṛthulahṛdayavyathā
paripṛthivi bata patāmyahamanāthā [ muñca ]
vivṛttanetrātha vikīrṇakeśaḥ vimuktanādapratināditāśā
padau bhujau keśava sā visārya papāta bhūmau saha pādapaudhaiḥ

1.41

vrajapade śrutidāraṇadāruṇasvanitajātabhayākulavallave
vrajapaterdāyitā kṛtakhelanaṃ taduparīha bhavantamupādade

1.43

gatvā ghoṣaṃ saghoṣaṃ vrajapatiraśanairaikṣatāṅgaḥ suto'sau
diṣṭyā diṣṭānukūlyānniyatamapagato mṛtyuvaktrāditi tvām
ādāyāliṅgya ramyaṃ vadanasarasijaṃ vīkṣya vīkṣyāpi cumban
brahmānande nimagnaḥ sa tu sukṛtanidhirnaiva kiñcidvyajānāt 42
janmarkṣe tvaṃ jananyā murahara śakaṭādhastale śāyitastat
padbhyāṃ kṣiptvātha vātyāvapuṣamapi tṛṇāvartadaityaṃ vyadārīḥ
gargaṃ bhargopamānaṃ vrajapatiravalokyāvrajantaṃ vrajaṃ taṃ
tenaivāttānayannāma sa musalabhṛtā te batānantanāmnaḥ

1.44

nandapāka nṛṇāṃ puṇyavṛndapāka vibho bhavān
mandamaidhata ghoṣaṃ svairnandayan bālacāpalaiḥ

1.44.p1

pantāthirirāgeṇa gīyate
pañcakāritāḷena vādyate
bālasomabhāsamānaphālalolanīlabālajālalaḷitavadanagaḷitalālayākulākṛte
pallavam
śaiśavaṃ tu tava vilobhanaṃ paśupatanaya
śaiśavaṃ tu tava vilobhanaṃ
lakṣyamāṇaradanamukuḷavīkṣaṇīyamṛdulahasitavīkṣaṇātivivaśahṛdayaviśvakāminītate

1.44.p2

[ śaiśa ]

1.44.p3

rodaneṣu maṣimalīmasātidīnamukhasarojalokaneṣu muṣitaghoṣayoṣidāvalīdhṛte

1.44.p4

[ śaiśa ]

1.44.p5

niyamahīnahāsarodanirupamānanāvalokaniratiśāyanorumodavivaśagopasaṃhṛte

1.44.p6

[ śaiśa ]

1.44.p7

aṅgasaṅgasaṃgatāṅganāpanena nīyamāna
gṛhādgṛhaṃ ramāpate
sādaraṃ karāt karaṃ

1.44.p8

[ śaiśa ]

1.43-2

asphuṭākṣarātiramya
jalpitāmṛtaikasekakalpitorupuṇyalokakarṇamoda satpate [ śaiśa ]
saṃkvaṇatsvakiṃ kaṇorukiṅkiṇīkamaṃkaṇeṣu
riṅkhaṇena paṅkasaṅgatāṅga sumanasāṃ gate [ śaiśa ]
viśvamapi tavāsya eva
viśvamajita vīkṣya deva
vismayātivihvalīkṛtā prasūrasau ca te [ śaiśa ]
pāṇijānucaṅkrame tu
nūpurārutodaye kimetaditi muhurvivṛtya
vīkṣya vihitalaghugate [ śaiśa ]
bālamātulaṃ vilokayeti mātṛkathitamindumājuhotha tārakābhirapi sa savidhamāpa te [ śaiśa ]
darpaṇodare'ṅgamakhilatarpaṇaṃ nijanniśāmya
sapramodamarbhaketi
cāhvayo jagatpate [ śaiśa ]
svāminnandātmajanmannirupamasukhasaṃdohasaṃdohanātman
sākaṃ lokābhirāmeṇa ca danujavirāmeṇa rāmeṇa tena
velātītapramodastimitapaśupaṇārīdṛśairīdṛśaistvaṃ
helājālairudārairaviratamatanorākulaṃ gokulaṃ tat

1.44-2

gopopanītanavanītaparītapāṇiṃ
tvāṃ dvīpivibhranakhadīpitakaṇṭhabhūṣam
vande darāṅkuradudāraradābhirāmaṃ
vaktrendukandaḷitasundaramandahāsam

1.45

lolambāvalilobhanīyasuṣamaṃ lolaṃ vihāre vadhūjālaṃ vyākulayantamasphuṭagiraṃ vyālambikāñcīguṇam
ālambaṃ jagatāṃ mukhāmbujagaḷallālaṃ gaḷāntollaladbālaṃ tvāṃ haridambaraṃ mama mano bālaṃ batālambate

1.46

dhanyaṃ stanyaṃ diśantīmitarakucamukhavyāpṛtaṃ tvatkarābrjaṃ
vyācumbantīṃ manojñaṃ vadanasarasijaṃ svairamālokayantīm
premārdrāṃ mātaraṃ svāṃ śiva śiva vadane smeratārairapāṅgairmugdhaṃ prodvīkṣamāṇaḥ purusukṛtanidhiṃ modayāmāsithainām

1.47

bālalokamavalokayannayaṃ khelanākulamathātmasannidhau
udyato'mumanuyātumādarādutthito nirapato batākulam

1.48

ihāṅgasaṅgādapi pādapāṃsusaṅgo varīyāniti kiṃ dharāyām
pāpāpahābhyāṃ padapaṅkajābhyāṃ caran parikrīḍitumudyato'bhūḥ

1.49

kedāragauḍarāgeṇa gīyate
caṃpatāḷena vādyate
pādāmbujena paśupālāṃganānivahabāhāvalambitakarāravindaṃ
sañcaritheha mṛdusaṃjātamañjutaramañjīranādamatha mandamandaṃ
pallavam
nīlāmbareṇa saha bhavatā kṛtaṃ (?)
līlāyitaṃ jayati jagadāhṛtaṃ [nīlāṃ]
matsavidhamehi bata vatseti bāhuyugamutsārya tātena jātamodaṃ
ukte tu bhittimavalambya mṛduha|samadsoyāṅgamaviśo vivaśapādaṃ [nīlāṃ]
sañcarannavalambavikalamatha saṃmadaṃ
muramathana santataṃ daddapāraṃ
tatra tatrāpi nijamitrakairādadhita
pāvitaṃ padaparāgairagāraṃ [nīlāṃ]
drutagatau nipatitaṃ punarapi samutthitaṃ
nipatitaṃ cāmumavalokayantī
paṅkāṅgarāgarucirāṅgaṃ bhavantamatha
mātā samādade mudamayantī [nīlāṃ]
paśupāṅganāsadasi bhṛśatuṅgakucakumbhadhṛtakampamanusarati puruvilāsaṃ
vyāvṛtya daityamathanālapya yatkimapi
cālapya yāto'si lalitahāsaṃ [ nīlāṃ ]
harṣeṇa vihareṇanikaṭamatikarṣeṇa (?)
gatamajita tarṣeṇa bata bhavantaṃ
muditamatirādāya mṛduhasitamambā cucumba mukhamīṣadadunmiṣitadantaṃ [ nīlāṃ ]
śrṛṃgāyudhādapi bhujagāyutādapi ca
daṃṣṭrāyudhādapi ca dahanato vā
tvāṃ paritrātumapi kṛtyāni kartumapi
śakteyamajani na hi vivaśabhāvā [ nīlāṃ ]
dātyūhakekiśukapārāvatān dhāvato'nudhāvan vihṛtivivaśabālaiḥ
līkaikalolo bhavannatha bhavānatijavādalamavāri tarasā paśupajālaiḥ [ nolāṃ ]
bāhāgrasugṛhītabālaṃ hi vātsakasamākṛṣyamāṇamiha sarvato vā
trailokyanāthamavalokyatanumālokya
sakutukaṃ tvāṃ jahaṃsurupari devāḥ [ nīlāṃ ]
rāmeṇa sākamabhirāmeṇa ripugaṇavirāmeṇa yayitha yatrorutoṣāḥ
tvaiva deva tava gātrāvalokaikacittā vicehurapi ghoṣayoṣāḥ [nīlaṃ]
vrajapadavanitānāṃ coraṇaṃ cetanānāṃ
vividhamiti vitanvannacyutācetanānām
api racayitukāmo nūnamapyūnakāmo
dadhighṛtanavanītakṣīracauryotsuko'bhūḥ

1.71

mayopayuktaṃ hi yathākathañcinmuktipradaṃ nūnamiti tvayaivam
samudyataṃ tāsu dayārdrabhāvānmanthe'nyathā corayasīśa kiṃ tvam 50
pāṭirāgeṇa gīyate | ekatāḷena vādyate
ehi kumāra mudā kuru naṭanaṃ
nūtanaghṛtamūlyakamatikamanaṃ
iti yuvatigirā mṛdunihitapadaṃ
kṛtanaṭano ghṛtamapibo'timudaṃ
pallavam
murahara kimiha na bata bhavatā
kṛtamabhidadhighṛtalobhavatā [ murahara ]
avanīmavalambya padāñcalato
bhujamunnīyonnamitāṅgalato
ghṛtaghaṭamapi nāspṛśadajita bhavān
parihasito'jani jagadapi mitavān [ mura ]
drutamupanetumanā navanītaṃ
bhṛśamavinīta bhavānapanītaṃ
abhipatya ghaṭaṃ nijagātralatāmabhivīkṣya gato maṇibhittigatāṃ [ mura ]
uccamulūkhalamadhirūḍhavatā
śikyaṃ kathamapi ca gṛhītavatā
bhavatā gaḷitādhikalaḷitapadā
bata doḷāvihṛtiratāni tadā [ mura ]
nijagṛhakṛtye niravadhiyatne
pitṛsutabhṛtyeṣu ca bhṛśasakte
yuvatijane dadhighṛtamapi hṛtvā
papitha biḍālagaṇāya ca datvā [ mura ]
dadhyādikaghaṭanikaṭopagaternidhyāne samucitahetukṛte
baddhādaramupatadamāhitavānaṅgājita viharaṇavastu bhavān [mura]
vimohanānāmapi vā vimohanaṃ
pramodanānāmapi vā pramodanam
kiśoralīlāyitamīśa te vibho
viśeṣaramyaṃ vivaśīkaroti mām

1.52

śaṅkarābharaṇarāgeṇa gīyate | caṃpatāḷena vādyate
nandanandaneha dugdhalobhato bhavānmandamandameva gehamekameyivān
manthadaṇḍakhaṇḍitātiruṅgakumbhato
nipatitaṃ papau payo mukhena modataḥ
pallavam
viśvanātha tava tu coraṇeṣu naipuṇī
vismayāvaheha lokahṛdayahāriṇī [viśva]
cakṣuṣaiva kāpi vīkṣya mandirāntare
corayantamiha bhavantamavasarāntare
coraśceti kīlitārarāgatābalā
nandamiha niśāmya bata bhavantamākulā [ viśva ]
kiṃ tvayāpyabhedi cauryasargavedhasā
ghaṭa itīrite kayāpi saralacetasā
markaṭacitakarma kiṃ mayeti kaitavāddāhitorukopamālapo'tivaibhavāt [ viśva ]
tiṣṭha cora dṛṣṭakaitaveti vādinīṃ
mṛṣṭapāṇiritthamūcithātha kāminīṃ
dṛṣṭa eṣa kinna kaṣṭabhāṣiṇiha me
ruṣṭamānase karo'dhunā tvayādhame [ viśva ]
alamalamayi līlālogopālabālaiḥ
saha vividhavihāraiste'yamāhārakālaḥ
praṇayavivaśayetthaṃ prārthito'pyambayāgā
na tu navanavanītodgandhivaktrāravindaḥ

1.53

navamanavamamājyaṃ prājyaharṣaṃ jihīrṣuḥ
kvacana vadanavātenāśu nirvāpya dīpam
valayamaṇigaṇābhājālabhagnābhilāṣo
niśi nivṛvṛtiṣe ca mlānavaktvāmbujanmā

1.54

tarṣādavāpadiha gavyagṛhaṃ satoṣaṃ
bhītyā tato nivavṛte ca bhavān saśokam
evaṃ muhuḥ sulaḷitāni gatāgatāne
tanvannavindadajitāmitaśokameva

1.55

evaṃ devātihṛdyaistribhuvanamahitairabhyupāyairanekairmugdhaṃ dugdhādi muṣṇanniha saha manasā paśyatāṃ śṛṇvatāṃ ca
dhanyairanyūnarāgaṃ vrajayuvatijanairādarādvīkṣyamāṇo
bālairakṣīṇapuṇyairanavaratamaraṃramyathā ramyamūrte

1.56

sadā mudālokita kevalaṃ tvāṃ
jano manojñānapi nānyabālān
vidhuṃ vidhūyādhikabhāsamānaṃ
vidho viloketa kimṛkṣabhedān

1.57

hṛdye padārthe'pi sadāvalokāt kutūhalaṃ hīyata eva loke
viśvaikaramyānana paśyatāṃ tvāṃ vyajṛmbhatevānvahamambujākṣa

1.57.p1

mandaṃ vinyasya pādāmbujamaticakito jātu mañjīranādāttatratye gehakṛtye nirata iha jane gūḍhamantaḥ praviśya
śikyāduddhṛtya dugdhaṃ sasakhi samapibastāvadevāṅganābhirdṛṣṭo dhāvan gṛhīto'ntikamatha gamito māturuktā ca saivam 58
malaharirāgeṇa gīyate
caṃpatāḷena vādyate
tvatsutenāmunā yatsma no bhidyate
tadvraje kutracidvidyate no
mugdhadadhinavanītatakraghṛtarakṣaṇaṃ
niyatamasmābhiriha śakyate no
pallavam
gokulaikādhipe sūnurayi te
gokule sakalamapi rahasi harate
devi me mandire bālavṛndairamā
nandanenāgamya mandamandaṃ

1.57.p2

[go]

1.79

gorasaṃ gṛhanihitamarpāya pātitaṃ
bata dṛṣadi pāṭitaṃ kumbhabṛndaṃ [ go ]
devi me mandire dohanavyāpṛtāṃ
lobhano lokayanmā kumāraiḥ
āviśya garbhagṛhamanirīkṣya dugdhamayamākrośyā śiśujanamayādudāraiḥ [ gā
devi me mandire sañcaranmantharaṃ
vañcako niśi ca dadhirasanarāgāt
valayamaṇigaṇarucā dhutatamā dadhi pibannadhirasaṃ sapadi sarasaṃ samāgāt [ go ]
devi me mandire mandametyākhile
kelidoḷākule gavyamohāt
prājyarasamāsvadannājyarasasārdrayanmama dṛśamanena gatavān sagehāt [ go ]
devi me mandire līlāhavāvalokākulairavidito nikhilalokaiḥ
āpatanneṣa paya āpibannotumapi
pāyayanniryayau gopatokaiḥ [ go ]
devi me mandire bhīṣayitvā bhṛśaṃ
krandayitvāpyayaṃ bālajālaṃ
ākule sakalajana āpatat kalaśaghaṭamāvahannāgamadapi helayālaṃ [ go ]
devi me mandire cāmunā mocitaṃ
vātsakaṃ vīkṣya bhṛśavivaśabhāve
nirayati janentaretyāpaśyatā kimapi
baṭakule mehayitvā dadhāne [ go ]
devi me mandire pīṭhabhṛtapīṭhagatabālagaḷaghaṭamasau vibhindan
kṣīradhārāṃ kareṇāpibannitavadhūdṛśi payaḥ ṣṭhīvyañjagāma nandan [ go ]
nandapatnīha te nandanenāhitaṃ
vyāpṛtaṃ bālacāpalamitīdaṃ
akṣamāmahi vayaṃ śiṣyate'yaṃ na cet
akṣamā rakṣituṃ samamapīdaṃ [ go ]
devi nanu paśya viśvacoro'yamavatiṣṭhate supratīka iva loke
kiñca yatkiñcana na vāñchitaṃ no mayeti sphuṭaṃ nāṭayati nijaviloke [go]
devi nanu paśyedamapi vadhūbhaṇitiriti
vitathaiva nanu janani nayadhurīṇe
viśvasihi vacanametaditi mañjvasāvañcasā vyañjayati nayanakoṇe [go]
śrutvā tāsāṃ vilāpaṃ bhayavivaśadṛśaṃ mlānanamrānanābjaṃ
dṛṣṭvā cāsaktapāṇidvayamadhigaḷamurvyāṃ likhantaṃ padena
śokasnehānukampāvivaśitahṛdayā śikṣaṇe'śikṣaṇe vā
neśā sūnuṃ nyagādīdatiruṣamabhinīyeyamudyamya daṇḍam

1.60

mahitavaṃśe mahitajāte
ratiraho te kathamakārye
kathaya caurye kalinikāyye
tanaya vārye paramanārye
viditanīte durvinīte
vigatabhīte lalitagīte
vibhavajātaṃ no nikete
bhavati nūnaṃ śrīsamete
tava subodhe guṇapayodhe
riṅgitaṃ kiṃ nvantaraṅge
paramatuṅge bharitasaṅge
kuṭilatāyā hanta raṅge
tanaya cauryaṃ vihasanīyaṃ
bhuvi vigeyaṃ bhuvanaheyaṃ
paramamuṣmānna tu vidheyaṃ
bhavatu bhadro nanu vidhe'yaṃ
jananasārārjunaya sūnūnityanāthaṃ bhuvananāthaṃ
jananacoraṃ tanayamāpaṃ
vidhibalāttvāṃ vihitanāthaṃ
praṇayabharaparītāṃ bhāratīṃ māturetāmajita madhuravādī tvaṃ niśamyetyavādīḥ
vacasi tava variṣṭhe sarvadāmbāvatiṣṭhe
śapa iha caraṇābhyāṃ tat prasīdāmukābhyām

1.61

śrutvā karṇarasāyanaṃ tava giraṃ prītyā yaśodāvadadropyo nandata nandanena na bhavet ko'pyādhirasmāt param
prodīryeti vimuṣṭamiṣṭad vitīryāṃsau tava śreyase
daṇḍaṃ nyasya tavāsyabimbamadhikapremṇā cucumbotsmitama

1.62

līlālole kadācittvayi phalakulasaṃcoraṇātyantakupyadbāloktatvanmṛdāśaśravaṇakupitayā prociṣe tvaṃ jananyā
vatseha| tyantakutsyaṃ jagati mṛdaśanaṃ kiṃ kṛtaṃ durvinīta
śrutvā tadvācamāsyaṃ vikacakamaladeśyaṃ tvayāśu vyadāri

1.63

mṛdāśasandehavidāraṇe tadā
nijānane deva mudā vidārite
mahīmahīnāṃ mahitānmahīdharān
samāḥ svamātustvamadīdṛśo diśaḥ

1.64

mathnyāṃ dadhi mātari tvamapibo gatvā stanaṃ jātu sā
proddhartuṃ laghu dugdhamutsṛtamagāt kruddho'rdhapānāt bhṛśam
bhittvā taddadhipātramāttanavanīto yātavānetayā
tvaṃ cānvīya dhṛto'tha bandhanaharo baddho batolūkhale

1.65

ākṛṣyedamulūkhalaṃ dhanadajāvāpātya tāvarjunau
śāpānmocitavānvyamoci ca bhavān pitrātha satvākhilaiḥ
yāto jātucanopanandavacasā bṛndāvanaṃ pāvanaṃ
vatsānāmavanotsuko'bhavadatha trailokyarakṣodyataḥ

1.66

andharirāgeṇa gīyate
ekatāḷena vādyate
ahani ca kuhana racayannadanaṃ
praga iha halinā pramuditavadanaṃ
tapanīyakalāpairājita bhavān
kamanīyo'pi ca kācaṃ dhṛtavān
pallavam
vividhaṃ vidadhitha vihṛtāni vibho
vipine bālakavilasitasavidhe [ vivi ]
muraḷīṃ gavalaṃ kalayannilayānnijatīrṇakasaṃghayuto nirayāt
muraḷīravatasquigglylīkṛtahṛdayairmurahara pṛthukairapi ca sahṛdayaiḥ [ vivi ]
paribhāsuraparabhāgalalāmā
bhṛśapāvanaśubhabhājananāmā
vanamāritha viṣamāyudhadhāmā
vitatorasi satatoditadāmā [ vivi ]
racayanmuraḷīṃ mukharāṃ madhuraṃ
rajayannapi vipine mṛganikaraṃ
ramayaṃnnulapairvatsakānikaraṃ
rasayannacaro'rbhakanikaramaraṃ [ vivi ]
phaladalavilasitatarumanyāyāṃ
kharataradinakaraśūnyāyāṃ
tava padavaḷinamiḷanadhanyāyāṃ
vyaharo naravara vanyāyāṃ [ vivi ]
helābharato murahara muṣitaṃ
līlāsādhanamaparairviditaṃ
velātītamudiha jahato
bālān samabhinananditha hasato [ vivi ]
kvacanāracayannāhavamanugai
racayan kvacanotplavanaṃ plavagaiḥ
kvacana ca kṛtajhaṃkṛtiraḷinikaraiḥ
kvacana plavanakṛdiha bhekavaraiḥ [ vivi ]
kvacanopaviśan bakavannibhṛtaṃ
kvacanānuruvan bata patagarutaṃ
kvacanāracayan vṛṣavannadanaṃ
racayan kvacana ca śikhivannaṭanaṃ [ vivi ]
iti jaḍajanatāracitena pathā
viharannajitāramathāramathāḥ
api kṛtaratirātmani sahapṛthukai
ramarairavalokitamurukutukaiḥ [ vivi ]
muhurāpīya hare tava rūpaṃ
murahara nanu muninivahadurāpaṃ
vihṛtiparairiti pṛthukairamitaṃ
sukṛtina iha jagati jitā niyataṃ [ vivi ]
tatsa maye vatsavapustvatsaraṇīmutsasarpa darpabharāt
tvatsamarasamutsukamatirutsṛtakopātsurāririha ko'pi

1.68

dṛṣṭvā duṣṭāvamardodyata danujapatiṃ līlayā pādayugme
dhṛtvā taṃ ghūrṇayitvā drutamupari kapitthasya cikṣepitha tvam
vatsān srtsaiḥsahāhanyatha kuhacidavan pāyayitvātha pātho
nāthāmutpātukāmān sakhibhirapi bhavān pātitvān pītavāsaḥ 67
śaṅkarābharaṇarāgeṇa gayite | ekatāḷena vādyate
bakanāmakadanujo bata savidhaṃ tava gatavān
bakarūpaka uditāmitarabhasaṃ kabaḷitavān
dahanopamavapuṣaṃ laghu gaḷato vigamitavān
sa bhavantamapi ca keśava śasituṃ drutamitavān
ayi mādhava vadhalolupadhiṣaṇaṃ sapadi bhavānavadhārya tamasurādhipamadhikaṃ krudhamitavānadasīyakasavidhaṃ punaraśanairupasṛtavānatha taṃ laghu mukhato vidalitavān viśasitavān
prāpto bhoktumanā vanaṃ dinamukhe vaṃśīrutāmoditai
rājattemanajemanaiḥ śiśujanaiḥ sākaṃ bhavānekadā
tatrāghaṃ nijaghāna vāhasatanūṃ tatre ca tadvaktragāṃstatsatvasthamaho mahojani surā harṣādvavarṣan sumam

1.69

tiṣṭhanmadhye'rbhakāṇāṃ kabaḷaphalagaṇān pāṇipadme ca vāme
kakṣe śṛṅgaṃ ca vetraṃ jaṭharavasanayorantare vāṃśikāṃ vā
bibhradbhirbhrājamāno vidhuriva bhagaṇairāvṛto hāsayan svān
narmoktyā bhuktavāṃstvaṃ divi vibudhagaṇairvīkṣito vismayena

1.70

jñātuṃ tāvanmahattvaṃ tava sapadi tirodhādvidhātātha vatsāṃstvayyanveṣṭuṃ gate'mūna karadhṛtakabaḷārdhe sagopārbhakān vaḥ
vatsātmā vatsakātmā gavalamuraḷikāvetraśikyādikātmā
prāpaḥ prāgvadvihṛtya vrajamatha muraḷīṃ nādayan modayaṃstvam

1.71-2

tvadvīkṣaikapravaṇahṛdayāḥ sādaraṃ prāk savitrīḥ
putrekṣaikapravaṇahṛdayāḥ sāṃprataṃ tā bhavantīḥ
tvāṃ cālokya pratikalamalaṃ harṣamutkarṣayantaṃ
bhrātā sarvaṃ tadadhigatavānabdakānte'bdakānte

1.72

vatsaughaṃ vatsarānte navamanavamapi vyākule lokayitvā
lokeśo'dṛṣṭaśo drāgarinaḷinagadāśaṃkhasaṃkrāntabāhūm
bhrājiṣṇuṃ ratnarociṣṇubhirabhinavabhūṣābhirindropalābhaṃ
rājatpītāmbarālambitajaghanabharaṃ tāvadenaṃ navīnam

1.73

tāstvanmūrtīrasaṃkhyāḥ suramunidanujaiḥ śūlināpyātmanā ca
pratyekaṃ sevyamānāḥ śritajaladhisutā vīkṣya dhātā mumoha
tāvattvāṃ jātamekaṃ karadhṛtakabaḷārdhaṃ sa pādāravindaṃ
vandaṃ vandaṃ ca mandaṃ savidhamupasarannastavodastavīryaḥ

1.74

mukhārirāgeṇa gīyate
campatāḷena vādyate
ghanakamanarociṣe taṭidupamavāsase
māhitavanamāline paśupasūno
kacabharakalāpine mṛdupadavirājine
murahara namo'stu te khalavanakṛśāno
pallavam
vibudhavara viṣaha nanu sāhasamaho me
vitara ca vibodhamayi mādhava vibho me [ vi ]
vapuṣo'pi te'sya na hi mahimānamavasāturmīśa iha kimu nijasukhānubhūteḥ
avadhūya bodhamāpīya caritāmṛtam
tava rūpamābhajan ke'pyuruvibhūteḥ [ vi ]
bhaktimapahāya yo bodhamabhilaṣati
tuṣahanturiva hanta phalamasya śoko
nityamapi niścalāṃ tava tu padapaṅkaje
bhaktimevāyamabhilaṣati budhaloko [ vi ]
lokaya durātmatāṃ mama parātmani bhavati
māyijanamohane bhuvanayonau
māyāṃ vitatya vibhutāṃ boddhumabhilaṣannahamiha kiyān kīṭa iva sa kṛpīḍayonau [ vi ]
mayi khalu rajomaye madbhārabhājane
mānāndhamānase dīnabandho
bhuvaneśamānini ca bhavadīyacaraṇaikaśaraṇa iha kuru kṛpāṃ karuṇaikasindho [ vi ]
pṛthukasya śayitasya nijamātṛkukṣau
padotkṣepa āgase kalpate kim
bhavadudaraśāyino māteva madaparādhaṃ bhavān viṣaheta na jagatpate kiṃ [ vi ]
tasminnuktveti yāte tadanu matimite sārdhamarbhaiḥ kṣaṇārdhaṃ
manvānairabdamekaṃ kabaḷamatha bhavān bhuktavān bhaktabandho
sollāsairvāgvilāsairmuhurapi rasayanneṣa toṣeṇa ghoṣaṃ
paścāttaiḥ paścimāśāṃmaruṇayati ravāvīṣadvīṣāṃbabhūva

1.75

prakāmametāṃ vasatiṃ prakāśayan
prasārayan kāmada kaumudodayam
samedhamānaḥ śanakaiḥ śaśī yathā
gavāmathātenitha cāru cāraṇam

1.76

kāntārānte visṛtasumanassairabhe saurabheyīrnāyaṃnāyaṃ vipulapulapaṃ bālalokena sākam
gāyaṃ gāyaṃ sumadhuramapi drāvayan gopabālān
cāraṃ cāraṃ sa punarapunā hanta bṛndāvanantam

1.77

śrīdāmanāmnaḥ praṇayaikadhāmnaḥ sakhyurgirā tālaphalaṃ jighatsuḥ
tvaṃ dhenukāraṇyamito'grajena nyajīghano dhenukamagravaryam

1.78

saṃcārya gāḥ sarasamastamahāsta bhākhān
saṃpāvitākhiladiśo'stamahāstadānīm
ghoṣaṃ bhavānapi ca bhūrimahāḥ satoṣaṃ
yoṣājanena nikhilena nirīkṣyamāṇaḥ

1.79-2

nātha tvaṃ jātu yātaḥ pṛthagatha halinā yāmunaṃ kānanāntaṃ
pāthaḥsphāyadviṣāktaṃ paśupaśupagaṇānātapārttāṃśu pītvā
ālokyāviṣṭamohān drutamamṛtarasasyandasandohanaistān
kāruṇyārdraiḥ kaṭākṣairjagadabhayavidhāvarpitātmannatāpsīḥ

1.80

avalokayato garaḷākulitān
patato nikhilān patato'nujale
karuṇākara he karuṇājaladhe
karuṇāmasṛṇā dhiṣaṇājani te

1.81

ahisāramasāramasāramatiṃ
tarasāsarasādapasārayituṃ
urusāra rasādatha sānucaraṃ
manasā vyavasāyamasāvakṛthāḥ

1.82

pāṭirāgeṇa gīyate
ekatāḷena vādyate
ambaracumbakaviṭapakadambaṃ
taṭagatamumadhiruhya kadambaṃ
yamunāmbuni rayavijitakaḷambaṃ
tadanu papāta bhavānaviḷambaṃ
pallavam
ramate nitarāṃ matiramarapate
nanu te damane khalu khalavitate [ ramate ]
tribhuvanabhārabhṛto'jita bhavato
nipatanato nirupamavegavato
dhanuṣāṃ śatamatha taṭamaja sahasā
samamajjayadadhikamudā saha sā [ ramate ]
udakādudagādurago'tha rayāt
savidhaṃ tava hantumabhītirayāt
api marmasu durmatiradaśadagaṃ
śivaśiva rabhasādapayāttadayaṃ [ ramate ]
sa tu samaveṣṭayadāśu bhavantaṃ
sakalajaneṣṭa sadā śubhavantaṃ
sa taṭastho'pi niśāmya daśāṃ tāṃ
paśupajano rujamabhajadaśāntāṃ [ ramate ]
ajita nanu tvāmatiśitadaśanairalamadaśadsāvahipatiraśanaiḥ
bata moharujāparitāpādikmiha punarabhajata paśupānadhikaṃ [ ramate ]
vapureva tavāvṛṇuteha paraṃ
vipulo'hivaro na balaṃ hi param
śaivajālavṛto jagati gajo
bhavati vibho kimu parikalitarujo [ ramate ]
paśupajano'tha sarodo janyaṃ
sapadi niśamya samodo'janyaṃ
sakalo'pi vibho vivaśo'tiśucā
vrajato'tha gateḥ vihṛto'pi rucā [ 2ma ]
aridaramukharekhānivahapadairayi sūcitayā tava viśadapadaiḥ
taraṇisutā ca saraṇyā tarasā
taralahṛdamunāpe maṅgitarasā [ 2ma ]
vīkṣya daśāmatha tava rujamatanuṃ
yātā pātayituṃ payasi tanuṃ
ārabhatāvaliriha gopānāmāpatitādhikadhṛtilopānāṃ [ 2ma ]
rujamajita bhavān nijabandhutaternirsitumurutanubhṛdananyagateḥ
natajanabandho paśupālamaṇe
vigalitabandho nipapāta phaṇe [ 2ma ]
pītāmbareṇa rucireṇa virocamānastiṣṭhan bhujaṅgapatimūrdhani bhejiṣe tvam
bālāṃśumālikarajālavirājamānanīlācalāgrabhavabālatamālalīlām

1.83

kāmbojirāgeṇa gīyate | pañcāritāḷena vādyate
bhoganāmni naṭanamakṛta
raṅgasīmni mahitaratnadīpadhāmni vibudhavisaravakṣakaṃ bhavān
pallavam
kṛṣṇa rāma kṛṣṇa rāma kṛṣṇa rāma kṛṣṇa rāma
kṛṣṇarāma tava tu naṭanamadhikamohanaṃ [ kṛṣṇa ]
pādakamalakalitakanakapādakaṭakaninadavalayanādakamanapāṇikamala
tāḷamohanaṃ [ kṛṣṇa ]
cārunihitacaraṇanaḷina
tāḷasadṛśamakhilavibudhajālamadhikakutukamakṛta
vādyavādanaṃ [ kṛṣṇa ]
daivatāni viyati vividhayauvatāni vidadhuradhikamoditāni madhuramadhuragītakāni te [ kṛṣṇa ]
devapariṣadajita kusumamāvavarṣa paśupavitatirājaharṣa nunuvurapi ca
tāpasarṣabhāḥ [ kṛṣṇa ]
śrāntabandhagalitalalitakuntaḷāntalasitacalitapiñchakāntamadhikataraḷamakarakuṇḍalaṃ [ kṛṣṇa ]
śarmakārighṛsṛṇatilakakarmahāriniṭilanilayagharmavārimilitalulitanirmalāḷakaṃ [ kṛṣṇa ]
kañjakadanakamravadanamañjuvisṛtanandadamitakundasamitamandahasitakandasulalitaṃ [ kṛṣṇa ]
taraḷataraḷadhanyahāramiḷanalaḷitavanyadāmavahanasubahumanyamānabāhuvivarakaṃ ( kṛṣṇa )
sthānacalitakamanakanakasārasanakanikararucirasārakapiśavasanamuditakiṅkiṇīrutaṃ ( kṛṣṇa )
uragaśirasi vilasadaruṇamaṇikavisaravistṛtakiraṇanikaramiḷanakamanacaraṇanalinayugaḷaṃ [ kṛṣṇa ]
nartane'tra lalitanaḷinapatranetra sajalajaladamitragātramayi tavātimātramābabhau ( kṛṣṇa )
saṃnataṃ ca saṃnataṃ ca
saṃnyajan phaṇaṃ bhavān
samunnate samunnate
samunnanarta ca ( kṛṣṇa )
yadbadeva vasanamajita
paṅkayena payasi tamiha
tadvadeva parimamarda
sa ca rajo jahau ( kṛṣṇa )
akhilavadanavigaladasṛjamadhikavivaśahṛdayamanagha •
majita tadanu phaṇinamatanuvinayamatanuta ( kṛṣṇa )
ahirayaṃ tu viditamanta
ratha bhavantamasaravṛndaparamavandyamayi mukunda
paramavandata ( kṛṣṇa )
saṃtāpaśāntyai hṛdayeṣu dhanyaiḥ saṃdhāryamāṇaṃ visṛtorusāram
bhadraśriyaṃ tvāṃ bhujageśvaro'yamaveṣṭayadyeva tadeva yuktam

1.84

vrajabhuvi vanitānāmanvahaṃ jīvanāśāvahamahaha bhujaṃgaṃ tvāṃ bhujaṅgādhipo yat
paramabhayavidhāne prodyataṃ dehabhājāṃ
viśasitumad‌śād drāgacyutaitacca yuktama

1.85

dhanyā nāgendrakanyā vara ṇatividhuraṃ mūrdhni pārṣṇiprahārairdṛṣṭvā puṣṭādhayo'tha tvaritamupagatā lipsavo bhartṛbhikṣām
tvatpādābje patitvā praṇatidharajagatpārijātāyamāne
hastāvastokabhaktyā śirasi mukuḷayantyo'mumastoṣata tvām

1.87

saurāṣṭrāgeṇa gīyate
ekatāḷena vādyate
viracitaśamale samucitamayi te
viphalitasalile śamanaṃ dayite
etadanugraha eva hi jātaṃ
prāptavato'sya bhavatpadajātaṃ
pallavam
jīvitanāyakajīvitadānāt
īśa dayāvaśa jīvaya dīnāḥ ( jīvi )
khalajanadamano nijamavatāraṃ
phalayasi kuśalatateravatāraṃ
alabhata tava pādarajo'dya varo
yadadhaṃ jananavatāmajani varo ( jīvi )
pāvanapādarajo'jita bhajate
yo bahutarasukṛtavaśadatāmajate
vāñchati na divaṃ sa khalu sujanmā
mādhava tadayaṃ jayati sukarmā [ jīvi ]
tava pādarajo jahadādhinidhau
galadavadhau śiva śiva bhavajaladhau
muhurunmajjati majjati nūnaṃ
kacidapi tarati na sa tu punarenaṃ [ jīvi ]
māyādivyatribhuvanamahitataroriha mūlaṃ
bhavati bhavānanupamasukhamūlaṃ
ativitatājita vṛttirapi ca bhavān
kharamarudapi bhaṅgakaro'sya bhavān [ jīvi ]
nayanāmbujaculukena tu pibatāṃ
tava rūparasāyanamiha jagatāṃ
bhāgyalatāphalamapaceklimatāṃ
bhajati kimaṃho'danaheḷimatāṃ [ jīvi )
alamiha na vane yogijano'yaṃ
kimu tava navane bhogijano'yaṃ
muditaḥ svayameva javādyi taṃ
mocaya śocyamimaṃ no dayitaṃ [ jīvi ]
anukampālaya no vivaśānāmanukaṃ pālaya śokavaśānāṃ
vilasaddvibhumamumativivaśahaṃ
vilasadvinayaṃ vimṛditadehaṃ [ jīvi ]
sakṛdaparādhaṃ nijajanavihitaṃ
viṣaheta mahīpatirapi mahitaṃ
patijīvitavitaraṇato hi hare
pratijīvaya no'ruṣamapi ca hareḥ [ jīvi ]
nārāyaṇa narakāntaka nārakapārāyaṇaharacaraṇasarojaṃ
murahara muhurapi nātha namāmo
murahara muhurapi nātha namāmo [ jīvi ]
dāmodara te danujaripo jagadāmodarate caraṇasarojaṃ
murahara muhurapi nātha namāmo
murahara muhurapi nātha namāmo (jīvi)
evaṃ deva stuto'hīśvaramamumamucaḥ so'pyavādīdbhavantaṃ
jātyaivātyantakopākulamakhilamahīnāṃ kulaṃ paṅkajākṣa
tyājyo jātisvabhāvaḥ kimu murahara me nigraho'nugraho vā
svāmin kāmaṃ vidheyo bhaṇita iti bhavānabhyabhāṣīt phaṇīndram 86
bho bho bhogīndra vegāt praviśa jalanidhiṃ nāgavairī na vairaṃ
matpādotpannacihne tvayi nanu tanuyādevamādeśataste
bhaktyā natvāśu bhūyo'pyupahṛtavividhopāyanānāṃ vadhūnāṃ
sārthaiḥ sārdhaṃ pratasthe prati jaladhimasāvagraṇīḥ puṇyabhājām

1.88

sasarpa darparahitaḥ sa sarpa udadhiṃ vibho
sadarpakavadhūpetaḥ samarpitamanāstvayi

1.89

kālindīṃ viśvabhogyāṃ vidadhadapanayan kāḷiyaṃ nāgamevaṃ
mitraiḥ saṃmodapātraiḥ samagata ca bhavānastaśailena cārkaḥ
gantuṃ dhvāntoparodhādadhikamakuśale bandhuloke śayāne
dāvāgniṃ pītavāndrāgiha tu visṛmaraṃ pātavān bandhutāṃ ca

1.90

kāṇḍīrairjātu bhāṇḍīrakavaṭanikaṭe godmāno'tha gopairdvandvāskande pralambaṃ murahara halinā ghātayitvāviḷambam
aiṣīkākhyaṃ vanāntaṃ tṛṇarasanarasādgeyuṣīṣveva goṣu
drāganviṣyātha yāto davadahanabhayāt pālayāmāsitha svān

1.91

tvadrūpālokanodyatsmravidhuradhiyo hanta kāntaṃ bhavantaṃ
kāṅkṣantyo gopakanyā vidadhuratha kalindātmajātīradeśe
varyāmāryāsaparyāṃ vidhivadiha vibho mārgaśīrṣākhyamāse
tīre vinyasya vāsāṃsyatha tadvasitau remire vāripūre

1.92

mandaṃ mandaṃ prayāto nibhṛtamiha bhavān helayā celajālānyāhṛtyāruhya nīpaṃ kamapi mukharayanveṇumatrāvatasthe
vrīḷābhītipramodairatha vivaśadhiyo mañjuvāṇīravāṇīrvāṇīṃ veṇīṃ sudhāyāḥ sarasamiti hare tvāṃ ca tāścañcalākṣyaḥ

1.93

nādarāmakriyārāgeṇa gīyate | pañcakāritāḷena vādyate
celajālamakhilameṇaśāvalocanā
helayāśu nayata pelavāṅgarocanāḥ
satyameva gaditametadaṅga narma no
tathya eva niratamākalayata manmano
pallavam
yuvatilokalobhanākṛte manogataṃ
nanu manorathaṃ javena pūrayāmi taṃ [ yuvati ]
ambareṇa rahitamambunīha khelanāvdambikārcanāphalamacaladambujānanāḥ
aṃhaso hi vihanāya raṃhasaiva mā
saṃhatā vinamata subahumānamanavamā [ yuvati ]
bāla celamāhareha mohanākṛte
līlayālamakhilalokaviracitānate
nandagopakṛtavareṇyapuṇyapariṇate
nandasīdṛśī hi te kathā'ṅga śubhamate [yuvati]
vyāpṛtaṃ tu ninyametadetya gokulaṃ
vyāhṛtaṃ tu yadi vihāralolupa !khilaṃ
sadya eva sa khalu paśupalokarakṣako
hyadyarūpa durvinīta sādhuśikṣako [yuvati]
suciramārya jīva vasanamapahṛtaṃ raho
vitara kima śīkaroṣi kiṃkarīraho
vivaśamuditametadeṣa viditavān bhavān
viśadamṛdulahasanavasanameva dattavān [yuvati]
yuvativitatirajita lajjitāpi vepitā
mahitaśītavaibhavena tīramāpitā
caladurojaka laśagarimasampadānatā
praṇayamadananunnamānasaṃ padānatā [yuvati]
sudurlabhāmatra hi vallavāṃjane
ratiṃ paramātmani śuddhatāṃ ca tām
vidannadādeva mudā tadaṃśukaṃ
tadīyakāmānapi cānvamanyathāḥ

1.94

kanyāstā dhanyadhanyāḥ sadayamanugṛhītāstvayaivaṃ prapannā
vīkṣyaṃ vīkṣyaṃ trilokījananayanamanomohanāṅgaṃ bhavantam
gehaṃ dehena yātā bhavati dṛḍhataraṃ nātha vinyasya ceto
ḍimbhairambhasyayārtaistvamatha taraṇijāṃ prāptavān pārśvamātaiḥ

1.95

āpīyāmbhaḥkṣudhāndhairayi varad bhavān bandhubhiryācittāndho
hantālaṃ bhaktalolo'pyajani punarapi drāgalaṃ bhaktalolaḥ
etānūce ca potān harirayamadanārthīyamūna bāḍavendrānījānān vyāharadhvaṃ drutamiti kathitāste'bruvannāpya viprān

1.96

ārādāste sarāmaḥ prasita iha harirbhojane bhojanettā
tīre sūrātmajāyā muhuriti kathitāste'bhajanmauainamudrām
potāḥ procuśca tattvāmatha samacakathastatpriyā nāthateti
proktāstairviprabhāryāḥ praṇayaparavaśāstvāṃ prapannā dhṛtānnāḥ

1.97

dhūlīpālīnitīne rucirakacabhare lāñchitaṃ piñchajālaiḥ
phāle bālendullīlāṃ kalayati tilakenāṅkitaṃ kauṅkumena
kāmye sāmyena hīne nayana urudayāvāriṇā pūrvyamāṇaṃ
kānte kānternidhāne varad parilasatkuṇḍalaṃ gaṇḍadeśe

1.98

batse vatsena ramye vilasitavanamālaṃ ca pītāmbareṇa
śroṇībimbe ca saṃveṣṭitamanugavaraskandhasaktaikabāhum
dhanyātmannanyabāhādhṛtakamalamimāḥ kāḷikākeḷikāraṃ
rūpaṃ te rūpayantyo gatanikhilaparītāpamāpan pramodam

1.99

sakalamapi vidhūya svāvalokaikalobhātsapadi nijasamīpaṃ saṃgatānāṃ vadhūnām
samuditamatigāḍhaṃ lokayan bhaktibhāraṃ
samuditamatirevaṃ mañjuḷāṃ gāmavādīḥ

1.100

sāmantamalaharirāgeṇa gīyate
ekatāḷena vādyate
āgamanaṃ punaruditamatīnāmidamucitamatīva hi bhavatīnāṃ
pallavam
svāgatamayi vanitā bhavatīnāṃ
sādaramiha mayi vihitaratīnāṃ [svā]
mayi khalu nikhilajanātmani sukṛtī
sumahritabhāvaṃ vitanoti kṛtī [svā]
ayi tarasai̱va tariṣyatha bhaktyā
bhavajaladhiṃ kṛtaviṣayaviraktyā [ svā ]
adhunā sedhata vividhavidhānaṃ
vidhinā ca samāpayata vitānaṃ [ svā ]
labdhvāpyevaṃ prasādaṃ tava virahaśucā viprabhā viprabhāryā
natvā bhūyo'pi kṛtvā tvayi khalu vigataṃ mānasaṃ mānasaṅgāt
pītvā rūpāmṛtaṃ tatsrutaratibharato'locanairlocanaistā
gatvā mandaṃ prapannā nijapatikaṭaṃ vibhramā vibhramāttāḥ

1.102

rājyaṃ sājyaṃ sabhojyaṃ sarasamupahṛtaṃ viprabhāryābhirābhirbhuktvā mitrairbhavān gokulamagamadalaṃ saṃkulaṃ saṃbhrameṇa
ko vā tātodyamo'yaṃ vraja iti nijagādāvijānannivāmuṃ
so'pyācaṣṭe ! vṛṣṭyai śaradi śaradi śakrādhvaro no vidheyaḥ 101
jantūnāṃ tāpaśāntyai sa khalu śatamakhaḥ puṣṭihetośca vṛṣṭiṃ
kāle kāle kṛpāluḥ sṛjati muditadhīḥ sarvalokaikapālaḥ
varṣādhīnaṃ narāṇāṃ sakalamupajīvyaṃ viśeṣādidaṃ naḥ
sarvā gavyāpi navyolapacayamupajīvyeyamāvyā pṛthivyām

1.103

idaṃ vaco niśamayanmadaṃ bata śamaṃ nayan
maghono'yamaghe nāṅgamagādīrajitātha tam

1.103.p1

bhūpāḷarāgeṇa gīyate
tripuṭatāḷena vādyate
tāta he śṛṇu māmakaṃ
matamādarādadhisādhu
toṣameṣa gato vṛṣaiva hi varṣatīti na sādhu
pallavam
tvayi mama vibho viditavedye
bhaṇitiriti kā vā

1.103.p2

[ tvayi ]

1.103.p3

kānane khalu pādapāvalirādrvāti sukhena
pākaśāsanamānase
kimu saṃmadaṃ hi makhena

1.103.p4

[ tvayi ]

1.104

manmataṃ tava sammataṃ tvapi
kinnu vā ghaṭate hi
kiñcanāpi ca cintite sati
sanmate tadvehi [ tvayi ]
sthitilayodayamapi ca dehiṣu
vihitakarmabhireva
niyatameśvara iha tadanusṛtimātratatpara eva [ tvayi ]
svīyakarmaphalānyathākaraṇe kṛtī na vṛṣāpi
tāta karmavaśaṃ jagannanu
vartate hi sadāpi [ tvayi ]
apramāṇamadṛṣṭamādadhadatra ko'pi ca jātu
na bhrameṇa tadanyadaivatavandanaṃ vidadhātu [ tvayi ]
vandate yadi mandadhīrayi
vindatīha na ko'pi
maṅgalaṃ parasaṃgamena sadaṅganeva kadāpi [ tvayi ]
saṃdehagadasaṃghātasaṃhārakaraṇauṣadham
sādhu cedaṃ vaco me tvaṃ sāvadhānamaye śṛṇu

1.105

ghaṇṭāramāḷavarāgeṇa gīyate
ekata|ḷena vādyate
avanisurāvalirayi vibudhagaṇādapi niyataṃ trijagati mahitaguṇā
yadadyamagastyo ruṣamṛṣiritavānnahuṣaṃ surapatimapi pātitavān
pallavam
nanu tāta guro guṇavārinidhe
viśadoruyaśogaṇavārinidhe [ nanu ]
nṛpatiṃ triśaṅkumiha kuśikasuto'maraṃpātitamudapīpatadapi taṃ
tadanugrahanigrahayoravanāvavanīsura eva vibhurniyataṃ [ nanu ]
dvija iha bhuvane gururapi ca varo
dvija iha bhuvane suhṛdapi ca varo
dvija iha bhuvane nidhirapi ca varo
dvija iha bhuvane vidhirapi ca varo [ nanu ]
dārumṛdupalā api viprajanaiḥ
kṛtasaṃstutayo bata daivavatāṃ
upayānti tadaiva ca kāmadutāmiha ko nu vaded dvija nunahitāṃ [ nanu ]
tadparyākulameṣu hi kāryā
paramiha varyā sapadi saparyā
jagatīha tu hetibhirabhilasite
dahane hi juhoti na khalu bhasite [ nanu ]
paśunivahāvanāmeha paśūnāṃ
kuladharmo bhagati hi sakalānāṃ
avanamidaṃ bhavati vanādhīnaṃ
vanamidamapi bhavati dharādhīnaṃ [ nanu ]
tadamuṃ pūjaya govardhanakaṃ
pratidinamulapairgovardhanakaṃ
yatratairapi modaya gopāḷiṃ
vividhairvibhavairapi gopāḷiṃ [nanu]
iti me'bhimataṃ tāta mataṃ matimatāṃ vara
tarasānucareretattava cānumataṃ yadi

1.106

āsvādyāsau tvadāsāmalakalagaḷadvāṅmadhūḷīmadhūḷīṃ
nando nānandyamāno nanu vacanamidaṃ vatsa viśvopapannam
ityābhāṣyāyamāghoṣya ca gamanasamudyogamudvelamodaiḥ
sarvaiḥ sārdhaṃ ca govardhanamagamadagaṃ mānayan sāgrajaṃ tvām

1.107

bhaktyā bhaktena vittena ca muditamanāstarpayanvipravaryān
viśvotkṛṣṭānahāryāya ca sapadi saparyāṃ sa varyāṃ vitīrya
gavyā navyāmbutṛṇyādibhirapi madayan gopavāmāḷakānāṃ
jālaistvaddānalolailastadagamatha parikramya yāto niketam

1.108

tvamapi paśupamadhye modayannāsthito'bhūnapi girivaramūrdhnyadmi govardhano'ham
svayamiti muhuruccaiḥ procya viśvāsya sarvān
samudatha samavāpaḥ sadma satraiva pitrā

1.109

śrutvā vārtāmathaitāmadhikatararajoghūrṇatātmā sa tūrṇaṃ
jānannapyañjasā tvāṃ śivaśiva śatamanyuḥ svamanyorvighātāt
tanvannissīmamanyuṃ paśupaśiśurasau bāliśaḥ sūrimānī
vāṃcālo no vinindyahaha sa mahimā kopi naṣṭo narāṇām

1.110

naitanmṛṣye hariṣye śriyamamumapaneṣye madaṃ drāgamuṣyetyāsajya tvajjaye'sau vrajabhuvi visasarjāru parjanyajātam
ārūḍho durmadāndhaḥ svayamapi maghavā sindhuraṃ saṃmadāndhaṃ
niryāto vairivakṣobhidurabhiduraduṣprekṣadordaṇḍacaṇḍaḥ

1.111

sakrodhaṃ tena śakreṇa hi sapadi visṛṣṭeṣu puṣṭābhimānaṃ
saṃgharṣodbhūtaghoṣastanitamiṣamahāsauhanādoddhateṣu
dhvaṃsvabhreṣvadabhraṃ vihitasusahitastambhadambhāpasārairāsārairāturo sā vrajapadajanatā tvāṃ prapannā vipannā

1.113

māḷavagauḍarāgeṇa gīyate pañcakāritāḷena vādyate
paśupalokamadhikaśītajātavepanaṃ
pracuraśokamajita vīkṣya vivaśacetanaṃ
aruṇapāṇisarasijena līlayā'tulaṃ
karuṇayātimasṛṇadhīradhārayo'calaṃ
pallavam
ekaśailavahanamiha tu kiṃ praśasyate
bhūriśailagahanabhuvanavāhakasya te [ eka ]
mātaraṃ ca pitaramākulaṃ ca gokulaṃ
kātaraṃ ca nikhilagopagopikākulaṃ
sādaraṃ tvamatha tadīyamāpayo vilaṃ
sārasaṃ tu madakarīva dadhadihācalaṃ [ eka ]
potametamajita sāha saikalālasaṃ
pāhimaihi vipadi patitamavaśamānasaṃ
sthemapad bhavatkṛte bhavān sarodayā
premavivaśamati ca yācito yaśodayā [ eka ]
premabhāraparavaśā hi paśupabālikāḥ
kṣemalolahṛdayagopagopabālakāḥ
godhanāni purudhanāni cādhikādarā
viprasaṃsade dhiyā'durādhikātarāḥ [ eka ]
śikharisattamaṃ tu vāmabāhunā vahan
surabhiśenāntavamaparabāhunāvahan (?)
sarasataragirā ca sakalamāpayanmudaṃ
prathamanihitato'calo'tha no padāt padaṃ [ eka ]
paśupayūthamamṛtarūpamadhihṛdaṃ dadhat
tava tadamṛtarūpamamitamodamādadhat
suhitatāṃ sureśasumahatābhivāvahat
na tu tṛṣāpi na kṣudhāpi tāpamāvahat [ eka ]
nirviśaṅkamacaladhāriṇaḥ śramaṃ tadā
saṃviśaṅkya savayaso'tha tava gaḷanmadāḥ
sarva eva bāhumudanayannasammada|stān vilokya di ti mapi hasitavān bhavānmudā [ eka ]
voḍhumapaṭurūhakapaṭa iha sahācalaṃ
gopavaṭurayaṃ patedvikampitācalaṃ
evamuditanindanaḥ purandaro'śanairdeva bhṛśamavarṣayadakhilairatho ghanaiḥ [ eka ]
sarvavāsaramiti saptahāyano bhavān
sapramodamavahadapramādavān
śakramādamuditamakrameṇa vihatavānadrimāśu mahitale'tra deva nihitavān [ eka ]
sadyo momudyamānairahamahamikayā tvaṃ pariṣvajyamāno
nandādyairnandyamāno gṛhamatha paśupairāptavānārtabandho
tātoktatvanmahattvadviguṇitabahumānānurāgārdragopaṃ
vaṃśanādāmṛtābdhau jagadakhilamapi kṣipramāplāvayastvam 112
ātāmrātimaneāharasaradharapuṭe vinyastavaṃśaṃ mudā
randhravyāpṛtakomaḷāṅgulidaḷaṃ sācīkṛtāsyāmbujam
vyatyastāṅghri savibhramonnamitavāmabhrūlataṃ te sthitam
citte me sphuratādidaṃ muraripo viśvaikasaṃmohanam

1.14-2

śaṅkarābharaṇarāgeṇa gīyate | campatāḷena vādyate
madhurataramuraḷikāninadamadhu rasayatāṃ
pramadabharavivaśatāṃ laḷitagīte
viśadayitumīśa ke jagati punarīśate
śiva śiva ramāpate paramasukhamayākṛte
pallavam
muraripo tava vibho muraḷikānipuṇatāṃ
bhaṇati yadi phaṇivaro giri bhajati masṛṇatāṃ [mura]
nikhilajagadupagītaniratiśayanijagītaniravadhikamadamamarayoṣākulaṃ
gaḷitāṃ karāñcalādapi vipañcīṃ tadā
kiñcidapi nāvidanmāhitatoṣākulaṃ [mura]
tṛptataramattagajamasta kavimardane
baddhamatiriddharuṣamuddhatapad
kumbhinīṃ pīḍayannaṅgama uttambhayannacaramaṃ
kṛtaka iva harirabhādapi tadā [ mura ]
kimapi mīlitanayanamaspandanikhilāṅgamanubhūtānandabharasaṃkulaṃ
ulapāgranihitāsyamunnamitakarṇayugamakhilamapi likhitamiva saṃsthitaṃ gokulaṃ [ mura ]
adhijānunihitanijamukhapāṇinayanayugaparihīṇacalana matimodāvilaṃ
kīśakulamīśa punarāśu vanaśākhiśikhareṣu niṣasāda bhṛśavītanijacāphalaṃ [ mura ]
kisalayavihīno'pi vidalo'pi viphalo'pi
visumo'pi vipinabhuvi viṭapinikaro
bālya iva pallavairapi dalairapi phalairapi
maṇīvakacayairapi bhavadatisukhakaro [ mura ]
bahunā kimiha veṇukūjane mohane
jṛmbhamāṇe jagati nikhilabhuvanaiḥ
kriyamāṇakarmaviratairaho sthāṇuvadavasthitaṃ bhūritaramodbhavannaiḥ [ mura ]
gopikā hi tava vaṃśikāvirutasevanākulitamānasā
gehato bahulavegato gahanamāgatā mahitalālasāḥ
sāndrakāntibharacandrakāntataracandrikāvati niśāmukhe
bālavātadhutasālajātasumavāsitākhiladiśāmukhe

2.1

nandanaṃ hṛdayanandanaṃ praṇayamandiraṃ janitakautukaṃ
svāpayantyajita pāyayantyapi payodharaṃ madhuragītakam
tāvakīnavaravaṃśikāvirutanūtanāmṛtaniṣevayā
gopikā vidhutabālakā vipinamāpa kāpi vivaśāśayā 115
ācarantyadhigatādaraṃ caraṇamardanaṃ praṇayasaṃyutā
mātaraṃ tvaritamāturāmapi parā vidhūya vipinaṃ gatā
vyādhitaṃ kṣudatibādhitaṃ sumahitādhikaṃ bata parābhikaṃ
mānayantyajita bhojayantyapi ca santyajantyayigatāārditam 116
devadeva nanu devanena niśi khelane varatanū ratā
kāmukena varadhāmakena saha taṃ vihāya vipinaṃ gatā
nirbharaṃ hi parirabhya nidritamapāsya kāpi nijakāmukaṃ
nirbhayaiva niśi nirjagāma laghu nirjarendra puru kautukam

2.120

17
ākulā manasijāśugāvalibhirāśu kāpi paśūpāṅganā
yātumīśa vihitāśayā bata nijānukena kṛtabandhanā
bandhamocanasamīhinīdamupalabhya yadvadiha yoginī
hanta sā khalu bhavantamāpa laghu bhāntamantaraviyoginī 118
śroṇibhāra urutārahāramurasīśa sārasanapāḷikāṃ
dhārayantyadhikadhāmni kā sapadi dhāvitā paśupabālikā
añjanaikadṛśamañjanena sukhamañjatī sutanurekiṃkā
saṅgagāma vanamañjanābha laghu kañjanābha saśalākikā 115
keśaveśa ghanapeśale ruciniveśane ruciragātrikāṃ
keśaveśa iha kāmaveśavivaśā nivadhya maṇipātrikām
mālatīkusumamālikāmapi payodhare'dhikamanohare
bālikāśu paśupālikā sarasamāpa kāpi vipinaṃ hare

2.122

māmayaṃ manasijāmayaṃ manāsi jājvalaṃ madhuharo'dhunā
soḍhumakṣama tayoḍharāgāmiha gūḍhamāhvayati veṇunā
devadeva vanametadeva yayurevameva vihitāśayā
vyākulā nikhilagopikā na viditā mitho hi bhavadāśayā 121
ramye dhammillabandhe lasitamatilasaccandrikaiḥ piñchajālaiḥ
kānte dantacchadānte mukharamurālakaṃ vakṣasi sphārahāram
nissīmābhaṃ nitambe viśadatarapiśaṃgāmbareṇāmbujākṣyo
vyatyastaṃ pādayostvāmatikutukamalokanta lokābhirāmam

2.123

bandhūn saṃbhāvayantyo gurujanamapi śuśrūṣayā toṣayantyaḥ
sūnūn saṃlāḷayantyo vayamapi ramayantyo'parānārtabandho
sarvāścākṛṣya nītā vanamayi muraḷīnādamantreṇa vegāttasmādasmān bhajasvetyavaśamavanatā mutpade tvatpade tāḥ

2.124

pādāgrabhāgavinatāḥ paśupālabālāḥ
saubhāgyagarvitadhiyo'tha vibho vibhāvya
mandasmitātivilasadvadanāravindo
mandasmitā vadasi vāmamavāmacetāḥ

2.125

kedārappanturāgeṇa gīyate
campatāḷena vādyate
svāgatamudyatu sukṛtavatīnāṃ
sāmpratamayi bhavatīnāṃ
yānata iha laghu khedavatīnāṃ
śīlitamṛdulagatīnāṃ
pallavam
lokavilocanalobhanaheḷāḥ
he gopālamaheḷāḥ [lo0 ]
ānanalaṅghitapaṅkajajātāḥ
yūyaṃ jagati sujātāḥ
matkṛtasukṛtavaśādabhijātā
dṛkpathayātā jātāḥ [ loka ]
alamalasamapāsitadhṛtisāraṃ
kaṭitaṭakucakacabhāraṃ
kimiti vyathitaṃ caraṇamudāraṃ
navakisalayasukumāraṃ [ loka ]
iha mama bhajanakṛte yadi yānaṃ
taducitamupacitamānaṃ
tadapi gṛhānita dūre nūnaṃ
phalato bhajanamanūnaṃ [ loka ]
svayamāpatitā sumahtikāmā
kathamiva neyā vāmā
tadapi satīnāṃ mama nanu vā mā
matiriha saṅge'vābhā [ loka ]
paticaraṇaparicaraṇamaśeṣāṇāṃ
parijahadiha yoṣāṇāṃ
nipatati bata nivaho'viṣahāṇāmudare khalu nirayāṇāṃ [ loka ]
asadṛśamadṛśaṃ patimurukopaṃ
vyasaninamitadhanalopaṃ
aśubhagamapi jaraṭhaṃ jaḷarūpaṃ
na satī tyajati virūpaṃ [ loka ]
ratiriha varapuruṣe vanitānāṃ
padamayi paramasukhānāṃ
suruciramāvāsamamuṃ tvaritaṃ
tadayata mānyaṃ dayitaṃ [ loka ]
snehāviṣṭā maheḷātatiririti giramākarṇya vaktrodgatāṃ te
hā hā kaṣṭaṃ karāḷā khalu garaḷajharī nissṛtādyāmṛtāṃśoḥ
kiṃ kurmaḥ kiṃ vadāmaḥ śiva śiva śaraṇaṃ kaṃ prayāmo vrajānaḥ
kutrāyaṃ rāgabhāro hṛdaya iha paraṃ no jariṣyatyavaśyam

2.126

evaṃ sā cintayantī muramathana muhurniśśvasantī ca dīrghaṃ
gambhīre'mbhodanāde prasarati bhujagīvākulā dīnadīnā
muñcantī bāṣpadhārā mukhamavanamayantī likhantī padā gāṃ
vaktavyānyatva yuktānyanavagatavatī duḥsthitātmaiva tasthau

2.127

roṣabrīḷāviṣādairapi vivaśadhiyaścañcalākṣyaḥ kathaṃcit
kiṃcitsaṃśritya dhairyaṃ nayanasarasije bāṣparuddhāvaloke
bāhvāgreṇāvamṛjya praṇayaparavaśā bhaṅguraistvāmapāṅgaiḥ
sabhrūbhaṅgaṃ sarāgaṃ sphuradadharapuṭaṃ vīkṣamāṇā jagustāḥ

2.128

indieśarāgeṇa gīyate caṃpatāḷena vādyate
bhuvanakamanākṛte tāvake pādapāthojake pātukā māhitakāmāḥ
gaditumiti kimucitaṃ no nikhilamapi
vidhūyāgatā hanta mā saṃtyajemāḥ
pallavam
jaya jaya ramāramaṇa kṛpaṇabandho
jaya jaya satāṃ śaraṇa karuṇaikāsindho [ jaya ]
api kuhacidiha jagati vijahāti
kimu vārivāho hi cātakīradhikadīnāḥ
api ca visṛjedamṛtakiraṇo hi kairavāṇāmiha kimāvalīrātmalīnāḥ [ jaya ]
ātapādatipipāsāturā taṭagatā
mṛgavadhūtatiraho bhūritāpā
bhuvanādhihāreṇa kāsārakeṇa yadi
vāryate kā gatiḥ pūritāpā [ jaya ]
bhadra śatapatrasamavaktra nanu bhaktajanamatra sa tu padmanābho yathā vā
bhaja tathā punarimā vayamimāmayi sakhe
bata sahemahi rujāmiha kathaṃ vā [ jaya ]
tadabhinavatāruṇya tava mahitakāruṇyapadapavitāraṇyabhuvi niṣaṇṇāḥ
tvāṃ bhajāmo vividhaguṇavareṇyaṃ
vinutajanaśaraṇyaṃ viṣamaśaraviṣaṇṇāḥ (jaya)
bhavadapāhatahṛdāṃ kimapi no vicalato
na tu padau kathamamau mahitabāho
muraḷivaraga.najāmayi madanadāhikāmadharasudhayāśu nirvāpayāho (jaya)
sumukha yadi vimukho'si jana eṣa dagdhatanuretya ca tvāṃ bhavetsaphalakāmo
bhavavirodhī bhavān kiṃ cāyamapi pañcasāyako jāyeta viphalakāmo (jaya)
sudatīnāmuditamidaṃ rudatīnāmatha niśamya ramyatano
karuṇākara sapadi bhavān karuṇākuladhīrabhūdvibho nitarām

First 130 of 376 passages. Read on

Commentaries (3)

Based on

See also: more in Musical poems after the Gītagovinda

Discussed in 2 studies in Pramāṇa (listed on the page).