The Slaying of Śiśupāla 4.54
Śiśupālavadhaṭīkā 4.54
- Language
- Sanskrit
4.54
sugandhitāmiti || yatra puri na pratipannaḥ saṃskāraḥ pūrvo yasyāstāmapratiyatnapūrvāmakṛtrimāṃ svābhāvikīmityarthaḥ | pratiyatnastu saṃskāra iti vaijayantī | śobhano gandho yeṣāṃ teṣāṃ bhāvastattā tāṃ sugandhitāṃ saurabhyaṃ gandhasyeditīkāraḥ | bibhranti bibhrāṇāni | vā napuṃsakasyeti numāgamaḥ | madhūni madyāni kāminīnāṃ vaktrāṇi ca yūnāṃ pramadāya prītyai āmodakarmaṇo vāsanādhānasya vyatihāraṃ parasparakaraṇamīyuḥ anyonyagandhena anyonyaṃ vāsayāmāsurityarthaḥ | iṇo liṭ | atrāpi madhūnāṃ vaktrāṇāṃ ca prakṛtatvāttatpūrvaka eva tulyayogitābhedaḥ tena yūnāṃ madhuvāsitavadhūvadanapānaṃ vadanavāsitagaṇḍūṣapānaṃ ca vastu vyajyate tena ca nirātaṅkabhogāḥ paurā iti gamyate |
ratāntara iti || yatra puri gṛhāntareṣu vitarddayo vihāravedikāḥ | syādvitarddistu vediketyamaraḥ | tāsāṃ niryūhā mattavāraṇākhyā apāśrayāḥ | niryūho mattavāraṇa iti vaijayantī | teṣāṃ viṭaṅkāḥ uparitanyaḥ kapotapālikāḥ ta eva nīḍāḥ kulāyāḥ yasya saḥ | kulāyo nīḍamastriyāmityamaraḥ | vayasāṃ śukasārikādipakṣiṇāṃ gaṇaḥ | vayaḥ pakṣiṇi bālyādāviti viśvaḥ | aṅganānāṃ vitarddiṣu ramamāṇānāmiti bhāvaḥ | ratāntare rutāni ratikūjitāni śṛṇvan | ante samīpe vasanta ityantevāsinaḥ śiṣyāḥ | chātrāntevāsinau śiṣya ityamaraḥ | śayavāsavāśiṣvakālādityaluk | teṣāṃ bhāvastattvamāpa | samīpe pratiśabdaṃ yathāśrutamuccāraṇādevamutprekṣyate | ataeva sphuṭamiti vyañjakaprayogaḥ |