Laghukavyani 7.20
Laghukāvyāni 7.20
- Language
- Sanskrit
7.20
asti khādu phalaṃ kimasti kimatha ghrātuṃ kṣamaḥ korakastādṛśrāmyatu nāma bhoktumucitaṃ pattraṃ kimastyantataḥ
sevyo hanta yadidṛśo'pi manujairvṛkṣādhamaḥ pippalo
duḥkhātantryamidaṃ vidheḥ kathayataḥ kasyāgrato rudyatām
sarvāsāṃ saritāṃ patiryadi yadi vyāptāḥ samastā diśaḥ
kalpānteṣvapi vā na śuṣyati yadi svairaṃ tadaṅgīkṛtam
ambhaḥ svādu pipāsataḥ pathi pariśrāntasya pānthasya kiṃ
tena syātphalamarṇavo'yamiti cedinduprahe jñāsyate
sthitvā tīrabhuvi prasārya sarasi svairaṃ karāgraṃ payaḥ
pātavyaṃ piva tāvatā na virameddantīndra kiṃ te tṛṣā
unmṛdrāsi taṭīrapaḥ kaluṣayasyunmūlayasyabjinīhāniḥ kasya tavaiva mṛgyamudakaṃ prātaḥ punastṛṣyataḥ
ko doṣaḥ parato gate madhukare krītaḥ kimeṣa tvayā
krītenāpi kimāsyate kvacidiha mlānodareṇa kṣaṇam
jānāsyevamathāpi vetsipasi taṃ karṇānilairdūrato
durdharṣo'pi niraṅkuśo'si bhavato mattebha vaktaiva kaḥ
netavyaḥ samayaḥ kiyāniva sakhe kāka tvayā bhrāmyatā
haṃsībhūya sukhena bhuṅkṣva nalinīnālāni padmākare
vyāvartyamihāsti kiṃ vimalatā kiṃcittu kāryā tanorhaṃsatve yadi te jano vivadate daṇḍyo'hamasmyagrataḥ
kiṃ tvaṃ dohadamīhase kimudakaiḥ sikto'si kiṃ kenaciddhastaste sakṛdālavālavalayaḥ kiṃ te mahī saṃskṛtā
dvikhiḥ puṣyasi vāsarasya na guṇāndhuttūra te nihnuve
durgandho na bhavediyānyadi tatastvaṃ pārijāto'si naḥ
gantavyaṃ jalamadhya eva gatavanmantavyametadvapuḥ
kṣantavyā lavaṇānilā iti kṛtaṃ nirvidya sāṃyātrika
antarveśmani haṃsatūlaśayane suptvā sukhaṃ jāgrato
hastāgre dhanameṣyati svayamiti bhrātaḥ kimāste hṛdi
āsīnaḥ sukhamāpaṇe yadi vaṇikcchaddhālubhiḥ prārthitaḥ
kiṃcicchaṃsati pañcakaṃ śatakamityetanna tasyādbhutam
āpātālavighūrṇatāmbhasi calatyautpātike mārute
majjantyāmapi nāvi muñcati na yastāmeva mūlyasthitim
viddhaṃ marmasu yena yena garalonmiśrā giraḥ śrāvitā
jajvāla jvalanāstravanmiśri niśi krūraiḥ karairyaḥ sadā
sarve te sudṛśo babhūvuradhunā saṅge mithaḥ kāminordaurjanyasya vibhāvanāvapariṇatau dūtī paraṃ dūṣitā
saṃnaddheṣu payodhareṣu calite mandaṃ puromārute
kādambaiḥ kamalābhimānibhirapi tyaktvā saraḥ prasthite
mithyāropitapauruṣairmadhukarairmugdhairyadadhyāsitaṃ
tasyedaṃ phalamambhasā pravahatā saivābjinī majjitā
saṃtyaktā yadi ketakī tribhuvanaślāghyā puradrohiṇā
tasminneva hi paryavasyati tato vastuṣvasārajñatā
kiṃ veṇīṣu na tāṃ vahanti sudṛśaḥ kiṃ sā na vikrīyate
kiṃ nemāmupalālayanti rasikāḥ pṛthvībhujāṃ maulibhiḥ
koṇe kvāpyavatīrya gātramabhitaḥ siktvā payaḥśīkarairāsvādyodakamāgato'smi punarityāste gajasyāśaye
kāsārasya daśā tvasau kaluṣitānyambhāṃsi bhagnāstaṭāḥ
pradhvastā nalinī kimatra bahunā khātavyamāste punaḥ
dyauritthaṃ kṣitiritthamitthamudadhermudreti kṛtvā sthitiṃ
viśvasyāhani viśramāya śayituṃ prārambhi dhātrā yadā
dagdhaṃ caṇḍakaraistadaiva pavanairutpātikaiḥ śoṣitaṃ
meghaiḥ plāvitamadbhutairapi jagatsraṣṭavyamāsītpunaḥ