Pramāṇa · Search · About · API

Ashirvadashataka 2.78

Āśīrvādaśataka 2.78

Language
Sanskrit

2.78

parāsussan yatastena vasiṣṭhassthāpito muniḥ | garbhasthena tato
loke parāśara iti smṛtaḥ || mahābhārate ādi parvaṇi caitrarathaparvaṇi
adhyāyaḥ 76. kalmāṣapāda uvāca-śaktiṃ nāma mahābhāgaṃ vasiṣṭhakulavardhanam | apagaccha patho'smākamityevaṃ pārthivo'bravīt || amuñcantantu panthānaṃ tamṛrṣi nṛpasattamaḥ | jaghāna kaśayā mohāttadā rākṣasavanmunim || ta śaśāpa nṛpaśreṣṭhaṃ vāsiṣṭhaḥ krodhamūrcchitaḥ | haṃsi rākṣasavadyasmāt puruṣādo bhaviṣyasi || tataḥ sa nṛpati śreṣṭho rakṣasā'pahṛtendriyaḥ | śaktiṃ taṃ bhakṣayāmāsa vyāghraḥ paśumivepsitam || sa tān
śaktyavarān putrānvasiṣṭhasma mahātmanaḥ | bhakṣayāmāsa saṅkruddhaḥ siṃhaḥ
kṣudramṛgāniva || cakre cātmavināśāya buddhiṃ sa munisattamaḥ | (vasiṣṭhaḥ)
martuṃ na śakyamityuktvā punarevāśramaṃ yayau || atha śuśrāva saṅgaṃtyā
vedādhyayananisvanam | anuvrajati konveṣa māmityevātha sā'bravīt
adṛśyantyahamityeva sā snuṣā pratyabhāṣata | śakterbhāryā mahābhāgā
tapoyuktā tapasvinī || vasiṣṭha uvāca—putri kasyaiṣa sāṅgasya vedādhyayananisvanaḥ | purā sāṅgasya vedasya śakteriva mayā śrutaḥ
adṛśyantyuvāca—ayaṃ kukṣau samutpannaḥ śaktergarbhassutasya te | samā
dvādaśa tasyeha vedānabhyasyato mune || evamuktastayā hṛṣṭo vasiṣṭhaḥ
śreṣṭhabhāgṛṣiḥ | asti santānamityuktvā mṛtyāḥ pārtha nyavartata
śakteḥ kulavaraṃ rājan dvitīyamiva śaktinam || parāsu ssan yatastena
vasiṣṭhaḥ sthāpito muniḥ | garbhasthena tato loke parāśara iti smṛtaḥ
rākṣasa satreṇa śākteyotha parāśaraḥ tato vṛddhāṃśca bālāṃśca rākṣasānsa
mahāmuniḥ | dadāha vitate yajñe śaktervadhamanusmaran
maitreyaḥ paripapraccha praṇipatyā'bhivādya ca || tvatto hi vedādhyayanamadhītama
khilaṃ guro | yanmayaṃ ca jagadbrahman yataścaitaccarācaram || līnamāsīdyathā tanna layameṣyati yatra ca | śrotumicchāmyahaṃ sarvaṃ tvatto vāsiṣṭhanandana
śrīparāśara uvāca—tataśca prāha bhagavān vasiṣṭho me pitāmahaḥ | pulastyena yaduktaṃ te sarvametadbhaviṣyati || iti pūrvaṃ vasiṣṭhena
pulastyena ca dhīmatā | yaduktaṃ tatsmṛtiṃ yāti tvatpraśnādakhilaṃ mama
so'haṃ vadāmyaśeṣaṃ te maitreya paripṛcchate | purāṇasaṃhitāṃ samyak tāṃ
nibodha yathātatham || viṣṇoḥ sakāśādudbhūtaṃ jagattatraiva ca sthitam
sthitisaṃyamakatrtāsau jagato'sya jagacca saḥ
ekībhūtāviśeṣagrahavividhavacovedarāśe rvivektā
vyatyasta prākpurāṇa pravacanacaturaḥ keśavāṃ śāvatāraḥ
ānetā svargatānāmapi punaravaniṃ strīkṛte kauravāṇāṃ
pārāśaryo'vatādvaḥ praṇayanakuśalaḥ pañcamasyāgamasya