Mahabharata p93
Jñānadīpikā p93
- Language
- Sanskrit
p93
(3) anrcatrastaḥ abhītaḥ| bāhuvīryam ātmanaḥ| upahvare samīpe || (4) pāṇḍavāyodhanāya pāṇḍava [Fol. 73b] yuddhāya || (6) anirviṣṭam anupabhuktam || (7) aśvibhyāṃ nakulasahadevābhyām, putre pitrupacārāt | apadhyānād viruddhasaṃkalpāt || (8) hetoḥ daivāt || (9) duḥkhaśayyāṃ nirantaraṃ duḥkham | parāsuḥ gatajīvaḥ || (9-11) hīprabhṛtinā balāntena pāṇḍavānāmiti śeṣaḥ || (10) adhyātiṣṭhan prabhutvenādhitiṣṭhan || (11) māyā upadhā yasya | māyā aparaprayuktaṃ dyūtādi chadma tasya upadhā parīkṣā | tatra praṇidhānam ekacittatā | ārjavaṃ vihitena mārgeṇa gamanam | tapaḥ kāyatāpano dharmaḥ | damo manasastattve viniyogayogyatā | guptyā rakṣaṇena | balena caturaṅgena | pratiyuktaḥ pratikūlyena viṣayīkṛtaḥ | titikṣamāṇaḥ kṣamamāṇaḥ | kliśyamāno duḥkhairviṣayīkriyamāṇaḥ | ativelam atyartham || (12) saṃśitātmā samyak [Fol. 74a] śitaḥ śuddha ātmā yasya | yattam anutsṛṣṭam | avasraṣṭā kartā | udbhūtam utkṣiptam || (13) agniḥ kṛṣṇavartmā mūlamapi nirdahannityarthaḥ | jvalitaḥ jvālā [ bhirucchri ] taḥ | samiddhaḥ snehasiktaḥ || (14) amarṣarṇaṃ dīrghakrodham || (312 ) svālakṣaṇyam asādhāraṇalakṣaṇam | atimānī duryodhanaḥ | nāgān bhinnakumbhān vamanaḥ śoṇitamiti śeṣaḥ | tatropamā yathā kumbhān kalaśān | athavā bhinnakuṃbhān galanmadān || (15) gāvo gāḥ || (16) sakṛd ekavāram | samāgame yuddhe || (17) śaikyena khaṅgena || (18) tṛṇaprāyaṃ tṛṇabahulam | iva-śabdo vākyālaṃkāre | parisiktaṃ hutam || (19) dhṛṣṭayodhaṃ pragalbhayodham || (20) upāsaṅgāna tūṇabandhanapāśān | dakṣiṇena dakṣiṇapārśvasthānāt | pracetā ekatra nikṣepsyati || (21) duḥkhaśayyāṃ nirantaraṃ duḥkham | āśera ārūḍhavān | yā duḥkhaśayyā sā cāsāvāyuddhaṃ ceti | tadā [Fol. 74b] yuddhaṃ tadrūḍhavṛttetyarthaḥ || (24) gatāḥ prāptā ūrdhvagāmino vāhā yena | udvāhatvādeva akkūjanam akṣaṃ yasmin | śobhanavarṇāstārā nakṣatrāṇi athavā su[varṇa] tāram uttamam | ātatāyī vadhodyataḥ | kṣāntaiḥ10 bhāratairharaiścariti śeṣaḥ | (25) vivartamānaṃ vividhairvāmadakṣiṇaprakārairvartamānam | pūrvī 11 saṃmukham || (26) hīniṣedho lajjānivartanīyaḥ | nipuṇaḥ śastreṣu astreṣu | āchinnū muñcan janān kṣetā kṣepsyatītyanvayaḥ || (27) āyataḥ āgacchataḥ || (28) vigāhitā hiṃsiṣyati || (29) prabhadrakā yādavabhedāḥ || (36) varūthī rathaguptimān || (38) senāpatiḥ dhṛṣṭadyumnaḥ || (40) idaṃ ca brūyād12 iti asyeyaṃ saṃgatiḥ-arjunaḥ saṃjayamukhena dhārtarāṣṭraṃ śikṣayati śinernaptāraṃ sātyakiṃ mā vṛṇīṣva iti | advitīyam asmāsvādvitīyacittam | [Fol. 75a] pravṛṇīma vayamevainaṃ na tvaṃ cārituṃ 13marhasi || (44) citro nānāścaryo vā | sūkṣmo duradhigamaḥ | sukṛtaḥ suvihitaḥ | yogaḥ saṃhananam | vṛṣṇisiṃhasya sātyakeḥ | bhūyān atibahuḥ || (45) mādhavasya sātyakeḥ ||