Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 1.66.50

Bhāratabhāvadīpa 1.66.50

Language
Sanskrit

1.66.50

dharmapradhānā sṛṣṭiruktāthādharmapradhānāṃ vivakṣustatra śrotṝṇāmanādaranivṛttyarthamubhayasādhāraṇīṃ sṛṣṭiṃ madhye prāha | dvāviti | yayorlakṣaṇaṃ loke tiṣṭhati tāvanyau dharmādharmamayātkāryātparau udāsīnau brahmaṇaḥ putrau yau dhātāvidhātā ceti sañjñāvantau manunā saha nityaṃ sthitāviti yojanā | iyamatra prakriyā | 'vṛttitatsthacidābhāsāvubhau vyāpnuvato ghaṭam | tatrājñānaṃ dhiyā naśyedābhāsena ghaṭaḥ sphuret | asyārthaḥ | yathā dīpaprabhā cakṣurbhyāṃ yugapaddhaṭo byāpyate tatra prabhayā ghaṭāvarakaṃ tamo naśyatiṃ cakṣuṣā ghaṭaḥ prakāśate tadvat vṛttitatsthacidābhāsābhyāṃ ghaṭājñānanāśaghaṭasphuraṇe kriyete iti | te atra kramāddhātṛvidhātṛsañjñe | tayorlakṣaṇaṃ jāḍyasphuraṇātmakaṃ loke dṛśyate | jaḍo ghaṭaḥ | sphurati ghaṭa iti sphuraṇajanyaharṣaviṣādayormantā jīvo manustena saha nityasambaddhau dhātāvidhātārau | suṣuptāvapi sūkṣmavṛttisphuraṇayoḥ sattvāt | ‘ānandabhuktveto mukha’ iti śruteḥ | sukhamahamasvāpsabhityanubhūtasauṣuptasukhaparāmarśācca | tataśca sarvaṃ dṛṣṭaṃ śrutaṃ brahmaputrābhyāṃ vyāptaṃ brahmaiva | tatra dīpavadudāsīno'pi cidātmābuddhitādātmyādhyāsāttadīyadoṣākrānto rāgadveṣādimāniva bhavati | vidvāṃstu sarvasya cidvilāsatvaṃ matvā adharmādikathādibhyo'pi nodvijetetibhāvaḥ ||

Linked texts (1)