The Great Epic of the Bhārata dynasty 12.182.1
Bhāratabhāvadīpa 12.182.1
- Language
- Sanskrit
12.182.1
evamaṣṭabhiradhyāyaiḥ kramādāśāṃ jitvā pūrvasminneva vayasi niṣparigraho nirīho hiṃsāśūnya ājagarīṃ vṛttimāsthitaḥ prajñāvān sukṛtī brahmavidyādhikārī nirūpitaḥ tatra prasaṅgāttatra tatra saṅkṣepeṇātmatattvaṃ ca sūcitam | yathā ājagare'navasitamanantadoṣapāramityanena ākāśasyeva nityatvādvibhutvāccātmanaḥ kālato deśataśca paricchedābhāvaḥ pareṣāṃ sammataḥ | asmākaṃ tvātmani trividhabhedarūpo vastuparicchedo'pi nāsti | yathā pareṣāmātmāntarasya pṛthivyāderātmagatabuddhyādiguṇānāṃ ca pṛthaksattvena ātmani sajātīyavijātīyasvagatabhedarūpo vastuparicchedo'sti na tathā'smākamityakhaṇḍaikarasamekādvitīyaṃ kūṭasthaṃ vastu nirdiṣṭam | tathā sṛgālīye –
'na dvitīyasya śirasaśchedanaṃ vidyate kvacit |
na ca pāṇestṛtīyasya yannāsti na tato bhayam ||'
iti | ātmātiriktasya dvitīyaśiraādivadatyantāsattvamuktvā tadeva dṛḍhīkṛtam | tathā -
'śakunānāmivākāśe matsyānāmiva codake |
padaṃ yathā na dṛśyeta tathā jñānavidāṃ gatiḥ ||'
iti | 'brahmavidbrahmaiva bhavati' iti ca pratipāditam | tataśca vikārikāraṇābhāvājjagajjanmādyasambhavaṃ manvānaḥ pṛcchati kuta iti | tatra kuta iti kālādṛṣṭeśvarecchādinimittapraśnaḥ kamabhyetīti upādānapraśnaḥ tatraiva kāryalayaniyamāt ||
Linked texts (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit