The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.29.1
Bhāratabhāvadīpa 6.29.1
- Language
- Sanskrit
6.29.1
tṛtīye'dhyāye ‘loke'smindvividhā niṣṭhā’ iti vibhinnādhikārikaṃ niṣṭhādvayaṃ prastutya ‘na karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyaṃ puruṣo'śnute’ ityādinā karmaniṣṭhāyā jñānaniṣṭhāṅgatvena bhūyasā nirbandhenānuṣṭheyatvamuktam ‘karmaṇyevādhikāraste’ ityādinā | caturthe tūtpannasamyagdarśanaiḥ kṛtamapi karmākṛtameva bhavati, jñānena kartṛtvādibādhāt | atastairvṛthāceṣṭāvatkarma vā kartavyaṃ sannyāso vā kartavya ityanāsthayā proktam | athedānīṃ pañcamaṣaṣṭhayorajñāninā jñānārthinā vairāgyotpatteḥ prākkarmaivānuṣṭheyam | sampanne tu vairāgye dṛṣṭavikṣepanivṛttyarthaṃ karmasannyāsaṃ kṛtvā jñānotpattyarthaṃ yogo'nuṣṭheya ityucyate | tatra caturthe ‘tyaktasarvaparigrahaḥ’ iti sannyāso ‘yogamātiṣṭha’ iti karmayogaścaikaṃ māṃ prati vihitaḥ | na caitayoḥ sthitigativadyugapadekena mayānuṣṭhānaṃ kartuṃ śakyate, parasparaviruddhatvāditi manvāno'rjuna uvāca - sannyāsamiti | he kṛṣṇa pāpakarṣaṇa me mahyaṃ jñānārthine sannyāsaṃ karmayogaṃ ceti dvayaṃ parasparaviruddhaṃ kathaṃ śaṃsasi kathayasi | punarityanena prāgapi tvayā vedakartrā idaṃ dvayaṃ vihitamastīti gamyate | tathāca śrutismṛtī bhavataḥ “etameva pravrājino lokamicchantaḥ pravrajanti”, “saṃsāramevaṃ niḥsāraṃ dṛṣṭvā sāradidṛkṣayā | pravrajantyakṛtodvāhāḥ paraṃ vairāgyamāsthitāḥ |” iti ca | tathā “tametaṃ vedānuvacanena brāhmaṇā vividiṣanti yajñena dānena tapasā'nāśakena” iti “mahāyajñaiśca yajñaiśca brāhmīyaṃ kriyate tanuḥ” iti ca | brāhmī brahmadarśanayogyā | ata etayoḥ śrutivihitatvena praśasyatayormadhye ekaṃ śreyaḥ praśastataraṃ yattanme suniścitaṃ brūhīti praśnaḥ ||
Linked texts (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit