Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.29.1

Bhāratabhāvadīpa 6.29.1

Language
Sanskrit

6.29.1

tṛtīye'dhyāye ‘loke'smindvividhā niṣṭhā’ iti vibhinnādhikārikaṃ niṣṭhādvayaṃ prastutya ‘na karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyaṃ puruṣo'śnute’ ityādinā karmaniṣṭhāyā jñānaniṣṭhāṅgatvena bhūyasā nirbandhenānuṣṭheyatvamuktam ‘karmaṇyevādhikāraste’ ityādinā | caturthe tūtpannasamyagdarśanaiḥ kṛtamapi karmākṛtameva bhavati, jñānena kartṛtvādibādhāt | atastairvṛthāceṣṭāvatkarma vā kartavyaṃ sannyāso vā kartavya ityanāsthayā proktam | athedānīṃ pañcamaṣaṣṭhayorajñāninā jñānārthinā vairāgyotpatteḥ prākkarmaivānuṣṭheyam | sampanne tu vairāgye dṛṣṭavikṣepanivṛttyarthaṃ karmasannyāsaṃ kṛtvā jñānotpattyarthaṃ yogo'nuṣṭheya ityucyate | tatra caturthe ‘tyaktasarvaparigrahaḥ’ iti sannyāso ‘yogamātiṣṭha’ iti karmayogaścaikaṃ māṃ prati vihitaḥ | na caitayoḥ sthitigativadyugapadekena mayānuṣṭhānaṃ kartuṃ śakyate, parasparaviruddhatvāditi manvāno'rjuna uvāca - sannyāsamiti | he kṛṣṇa pāpakarṣaṇa me mahyaṃ jñānārthine sannyāsaṃ karmayogaṃ ceti dvayaṃ parasparaviruddhaṃ kathaṃ śaṃsasi kathayasi | punarityanena prāgapi tvayā vedakartrā idaṃ dvayaṃ vihitamastīti gamyate | tathāca śrutismṛtī bhavataḥ “etameva pravrājino lokamicchantaḥ pravrajanti”, “saṃsāramevaṃ niḥsāraṃ dṛṣṭvā sāradidṛkṣayā | pravrajantyakṛtodvāhāḥ paraṃ vairāgyamāsthitāḥ |” iti ca | tathā “tametaṃ vedānuvacanena brāhmaṇā vividiṣanti yajñena dānena tapasā'nāśakena” iti “mahāyajñaiśca yajñaiśca brāhmīyaṃ kriyate tanuḥ” iti ca | brāhmī brahmadarśanayogyā | ata etayoḥ śrutivihitatvena praśasyatayormadhye ekaṃ śreyaḥ praśastataraṃ yattanme suniścitaṃ brūhīti praśnaḥ ||

Linked texts (1)