Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.29.13

Bhāratabhāvadīpa 6.29.13

Language
Sanskrit

6.29.13

evamavidvānphalāsaktyanāsaktivaśātkarmabhirbadhyate na badhyate cetyuktaṃ vidvāṃstu tadviparīta ityāha sarvakarmāṇīti | vaśī jitacittaḥ samādhistho yogī navadvāre navaiva pañcajñānendriyāṇi ṣaṣṭhaḥ prāṇastenaiva tatpravartyānāṃ karmendriyāṇāṃ saṅgrahaḥ | buddhyahaṅkāracittānīti nava | etāni dvārāṇīva purapaterjīvasya bhogārthaṃ viṣayapraveśasthānāni yasminnavadvāre śarīrākhye pure vicitravāsanākalpitānantaviṣayavati anekaiḥ karmasacivairadhiṣṭhite sukhaduḥkhādinānāpaṇyavati manasā sarvadvāroddhāṭanakuñcikayā saha sarvāṇi karmāṇi purapatiriva rājakāryāṇi sannyasya sukhaṃ nirvikalpasaṃvinmātrarūpeṇāste | karmāṇi kṣetrasyaiva dharmo natvātmana iti kṣetre tyaktuṃ śakyānyeva | tathāca śrutiḥ “śarīre pāpmano hitvā” iti | “yatra suhārdaḥ sukṛto madante vihāya rogaṃ tanvām̐ svāyām” iti ca | dehī san dehābhimānakāle | vyutthāne'pītyarthaḥ | tadāpi naiva kurvannāste nāpi kārayannāste rājevāmātyeṣu nihitabhāraḥ | samādhau kṣetreṇa sahātmanaḥ sambandhābhāvadarśanāt | yadvā navadvārāṇi cakṣuḥśrotranāsābiladvandvāni ṣaṭ saptamaṃ mukham adhastane dve iti | asminpakṣe indriyāṇi paricārakā buddhiramātyo'haṅkāro yuvarāja ityādikamūhyam | viduṣaḥ karmasambandha eva nāsti dūre tatphalāsaktyanāsaktī iti bhāvaḥ ||

Linked texts (1)