Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.29.15

Bhāratabhāvadīpa 6.29.15

Language
Sanskrit

6.29.15

nanu “eṣa hyeva sādhu karma kārayati taṃ yamebhyo lokebhya unninīṣate eṣa hyevāsādhu karma kārayati taṃ yamadho ninīṣate” iti śrutyā parameśvare kārayitṛtvaṃ bodhyate | tatkathamucyate “svabhāvastu pravartate” iti tatrāha - nādatta iti | kasyacitkartuḥ pāpamayaṃ nādatte nāpi sukṛtam | kārayitṛtvābhāvāt | yato vibhurvyāpakaḥ | niṣkriya iti yāvat | sakriyo hyanyaṃ pravartayati tadīyaṃ pāpaṃ puṇyaṃ vā labhate | ayaṃ tu na tathā kintu sūryavat prakāśata eva natu svaprakāśyānāṃ kartrādīnāṃ karmaṇā sambadhyate iti bhāvaḥ | kārayitṛtvamapyasya sattāmātreṇa sūryavat | yathā ghaṭaḥ prakāśate savitā prakāśayatīti nodāhṛtaśrutivirodhaḥ | kathaṃ tarhi īśvarārādhanārthaṃ karmāṇi kurvanti tadakaraṇācca bibhyatītyāśaṅkyāha - ajñāneneti | yathā hi mahārājasya sārvabhaumasyāhaṃ sarveśvaro nirvṛto'smīti jñānam ajñānena sauṣuptenāvṛtaṃ cetsa tatra vividhāni paracakrādīni mahānti saṅkaṭaśatāni paśyati | aho ahaṃ dīno'smi | duḥkhyasmīti ca muhyati | tadvadete jantavaḥ svasyāhaṃ brahmāsmīti pramāṇena brahmabhāvamajānanta īśvarādātmānaṃ pṛthaṅmanyamānā īśātmanoḥ sevyasevakabhāvaṃ ca paśyanto muhyanti | tathāca śrutiḥ “atha yo'nyāṃ devatāmupāste'nyo'sāvanyo'hamiti na sa veda yathā paśureva sa devānām” iti | eṣa hyeveti śrutirapi bhrāntajanavyavahāraviṣayaiveti bhāvaḥ ||

Linked texts (1)