The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.29.15
Bhāratabhāvadīpa 6.29.15
- Language
- Sanskrit
6.29.15
nanu “eṣa hyeva sādhu karma kārayati taṃ yamebhyo lokebhya unninīṣate eṣa hyevāsādhu karma kārayati taṃ yamadho ninīṣate” iti śrutyā parameśvare kārayitṛtvaṃ bodhyate | tatkathamucyate “svabhāvastu pravartate” iti tatrāha - nādatta iti | kasyacitkartuḥ pāpamayaṃ nādatte nāpi sukṛtam | kārayitṛtvābhāvāt | yato vibhurvyāpakaḥ | niṣkriya iti yāvat | sakriyo hyanyaṃ pravartayati tadīyaṃ pāpaṃ puṇyaṃ vā labhate | ayaṃ tu na tathā kintu sūryavat prakāśata eva natu svaprakāśyānāṃ kartrādīnāṃ karmaṇā sambadhyate iti bhāvaḥ | kārayitṛtvamapyasya sattāmātreṇa sūryavat | yathā ghaṭaḥ prakāśate savitā prakāśayatīti nodāhṛtaśrutivirodhaḥ | kathaṃ tarhi īśvarārādhanārthaṃ karmāṇi kurvanti tadakaraṇācca bibhyatītyāśaṅkyāha - ajñāneneti | yathā hi mahārājasya sārvabhaumasyāhaṃ sarveśvaro nirvṛto'smīti jñānam ajñānena sauṣuptenāvṛtaṃ cetsa tatra vividhāni paracakrādīni mahānti saṅkaṭaśatāni paśyati | aho ahaṃ dīno'smi | duḥkhyasmīti ca muhyati | tadvadete jantavaḥ svasyāhaṃ brahmāsmīti pramāṇena brahmabhāvamajānanta īśvarādātmānaṃ pṛthaṅmanyamānā īśātmanoḥ sevyasevakabhāvaṃ ca paśyanto muhyanti | tathāca śrutiḥ “atha yo'nyāṃ devatāmupāste'nyo'sāvanyo'hamiti na sa veda yathā paśureva sa devānām” iti | eṣa hyeveti śrutirapi bhrāntajanavyavahāraviṣayaiveti bhāvaḥ ||
Linked texts (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit