Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.29.27.1

Bhāratabhāvadīpa 6.29.27.1

Language
Sanskrit

6.29.27.1

evaṃ samyagdarśananiṣṭhānāṃ sadyomuktiruktā | karmayogaśca saṅgaphalatyāgena īśvaraprītyarthamanuṣṭhitaḥ sattvaśuddhijñānaprāptidvāreṇa mokṣāya bhavatītyapyuktam, athedānīṃ samyagdarśanasyāntaraṅgasādhanaṃ dhyānayogaṃ vistareṇa vakṣyāmīti tatsūtrabhūtāṃstrīnślokānupadiśati - sparśāniti | atrottarārdhena prāṇāyāma uktaḥ sparśānkṛtvā bahirbāhyāniti pratyāhāra uktaḥ | bhruvorantare cakṣuḥ kṛtveti dhāraṇoktā vigatecchābhayakrodha iti sādhanabhūtāḥ phalabhūtāśca dvividhā yamā niyamāścoktāḥ | yatendriya iti vitarkākhyaḥ samprajñātaḥ yatamāna iti vicārākhyaḥ yatabuddhirityānandāsmitākhyau mokṣaparāyaṇa ityasamprajñāta uktaḥ | śeṣeṇa yogaphalamiti vibhāgaḥ | pāṭhakramamanurudhyārthakrameṇākṣarārthaḥ spaṣṭīkriyate | tatra vigateccho vigatabhayo vigatakrodha iti sambandhaḥ | yo hi icchāvānsa iṣṭasiddhyarthaṃ hiṃsānṛtasteyastrīparigrahānicchet | ato vigatecchapadena tadviparyayān “ahiṃsāsatyāsteyabrahmacaryāparigrahā yamāḥ” iti sūtroktānyamām̐llakṣayati | tathā bhayaṃ svocchedaśaṅkā tayā hyudvigno na “śaucasantoṣatapaḥsvādhyāyeśvarapraṇidhānāni niyamāḥ” iti sūtroktānniyamānsvīkartumicchedato vigatabhaya ityanena teṣāṃ grahaṇam | tathā krodhākrānto maitryādīnbhāvayitumaśaktaścittaprasādhanaṃ kartuṃ na śaknoti | tacca “maitrīkaruṇāmuditopekṣāṇāṃ sukhaduḥkhapuṇyāpuṇyaviṣayāṇāṃ bhāvanātaścittaprasādhanaṃ” iti sūtritam | tatra vigatakrodhaḥ śāntaprakṛtitvātsukhiteṣu maitrīṃ parasyeṣṭena mamaiveṣṭamidaṃ jātamiti bhāvayet |

Linked texts (1)