The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.32.10
Bhāratabhāvadīpa 6.32.10
- Language
- Sanskrit
6.32.10
upāsanāyāḥ phalamāha -- prayāṇeti | prayāṇakāle manasā'calena vṛttyantaravarjitena bhaktyā bhagavati vāsudeve ārādhyatvabuddhyā yukto yogabalena yogo manaḥprāṇendriyakriyānirodho hṛdayapuṇḍarīke teṣāṃ vaśīkaraṇamityarthaḥ | tasyaiva balena ca yukto bhūmikājayakrameṇa prāgeva mūlādhārādibrahmarandhrāntasthāneṣu ārohāvarohakrameṇa sañcāritapavano'ntakāle bhruvormadhye ājñācakre prāṇamāveśya suṣumnayā nāḍyā mūlādhārādutthāpanapūrvakaṃ samyak niveśya sthāpayitvā | sthāpanaprayojanaṃ tu anyavismaraṇapūrvakaṃ divyapuruṣacintanam | tacca bhrūmadhyāduparyunnīyamāne vāyau mano mūrcchāmāpadyata iti tasyāmavasthāyāṃ na bhavatītyantyapratyayastatraiva sampādyastato'rcirādimārgaparvaṇā amānavasya puruṣasya sthānaviśeṣaprāpakasya prāpyasthānasya ca tasminneva smaraṇaṃ kartavyam | tadvāsanāvāsitaṃ mano bhrūmadhyādyoginā ūrdhvayā nāḍyā utkṣipte prāṇe mukteṣuvadbrahmāṇḍakharparaṃ bhittvā pracalite sati labdhavṛttikaṃ bhūtvā pūrvasaṃskāraprābalyādyogamāhātmyācca divyopādhyupetamarcirādiparvadevatābhirabhipūjyamānamuttarottaraṃ sthānaṃ pratyativāhyamānamamānavena ca puruṣeṇa saṅgacchamānaṃ tena ca yathābhilaṣitaṃ sthānaṃ prāpitamātmānaṃ paśyati | tadidamuktaṃ - bhruvormadhye samyak prāṇamāveśyeti | sa evaṃ kṛtvā yogī kaviṃ purāṇamityuktalakṣaṇaṃ paraṃ puruṣaṃ hiraṇyagarbhākhyaṃ sarvasya bhūtajātasya janayitāraṃ nārāyaṇādiśabdapratipādyamupaiti samīpe prāpnoti | tallokaṃ prāpnotītyarthaḥ | nahi paurāṇikānāmiva vaidikānāṃ mate brahmaviṣṇurudralokānāmuparyupari kalpanāsti kintarhi sarve hiraṇyagarbhalokākhye satyaloke evāntarbhavanti | “parāhi sopāsanakarmorjitirhiraṇyagarbhaprāpyatā(prāptyantā)” iti bṛhadāraṇyake tadbhāṣyādau ca spaṣṭam ||
Linked texts (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit