The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.37.34
Bhāratabhāvadīpa 6.37.34
- Language
- Sanskrit
6.37.34
adhyāyārthaṃ kṛtsnamupasaṃharati -- kṣetreti | kṣetrakṣetrajñayoḥ pūrvoktayorevamuktarītyā antaraṃ bhedaṃ jaḍatvājaḍatvakartṛtvākartṛtvavikāritvāvikāritvakṛtaṃ vailakṣaṇyaṃ jñānacakṣuḥśāstrācāryopadeśātmapratyayajanitena jñānacakṣuṣā ye viduste paraṃ mokṣaṃ yānti prāpnuvanti | kiṃ sāṅkhyānāmivāsmākamapi guṇapuruṣāntarajñānādeva kaivalyamucyata ityāśaṅkyāha -- bhūtaprakṛtimokṣamiti | bhūtānāṃ viyadādīnāṃ prakṛtirupādānaṃ triguṇātmikā avidyā, tasyā vidyayā mokṣaṃ niranvayocchedaṃ ca ye vidusta eva paraṃ yānti na tu kṣetrakṣetrajñayorantaramātravida ityarthaḥ | yadyekā satyā vibhvī ca prakṛtistarhi vibhūnāmaliptadṛśāṃ bahūnāṃ puruṣāṇāṃ muktānāmapi taddarśanamaparihāryam | tathā ca teṣāmapi bandhaprasaktiḥ | yadi tu mithyā tarhi yasyaivātmasākṣātkāro jātastaddṛṣṭyā sarvathaiva rajjūragavadbādhitā kālatraye'pi nāsti itareṣāṃ tvanādiranantāstyeveti vaktuṃ śakyam | tasmānna prakṛtipuruṣāntarajñānamātrātkaivalyaṃ kintu prakṛtibādhena puruṣajñānāt sarpabādhena rajjudarśanādbhayanivṛttivadbandhanivṛttiriti siddham ||
Linked texts (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit