The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.42.51
Bhāratabhāvadīpa 6.42.51
- Language
- Sanskrit
6.42.51
tameva brahmaprāptiprakāramāha tribhiḥ -- buddhyeti | buddhyā vedāntaśravaṇamananaparipākotthayā'haṃ brahmāsmīti parokṣaniścayarūpayā viśuddhayā sarvabhūteṣu maitryādibhāvanayā samyagviśodhitayā | dhṛtyā dhairyeṇa yogakṣemādinimittavaiyagryarāhityena | ātmānaṃ dehendriyasaṅghātaṃ niyamya | dṛḍhāsano bhūtvetyarthaḥ | cakārātprāṇaṃ ca niyamya | śabdādīn viṣayāṃstyaktvā | tata indriyāṇi pratyāhṛtyetyarthaḥ | pratyāhṛtakaraṇo'pyantarmanasaiva viṣayānsmarati tatparityāgamāha -- rāgadveṣau vyudasya ceti | saṅkalpaṃ tyaktvetyarthaḥ | sa hi viṣayaṃ parikalpya tatra rāgaṃ janayatīti prasiddham | yathācākṣapādācāryasūtraṃ “doṣanimittaṃ rūpādayo viṣayāḥ saṅkalpakṛtāḥ” iti | doṣo rāgādiḥ | cakārādayamahamasmītyetamapi bhāvaṃ vyudasyeti jñeyam | tato brahmabhūyāya brahmabhāvāya taṃ prāptuṃ kalpate yogyo bhavatīti tṛtīyena sambandhaḥ ||
Linked texts (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit