Jivananda 7.23
Jīvānanda 7.23
- Language
- Sanskrit
7.23
devī—ṇāha, imassa maṇorahaṃ pucchia jhatti taṃ ṇivattehi | (ka)
bhagavān—priye, kimatra praṣṭavyam | viditameva | yakṣmarājaḥ
kaiścidasādhyarogaiḥ sahānugato vikurvāṇo nirmūlaṃ chettavya ityetasya manoratha iti tata etasmai yogasiddhimupadiśya nirjitanikhilarogaṃ brahmarandhrasthitacandramaṇḍalagiḥṣyandamānāmṛtāplutaśarīraṃ nijānandānubhavatucchīkṛtākhilaprākṛtasukhāntaraṃ saphalamanorathamenaṃ kṛtārthayiṣyāmi
devī—(saharṣam |) sarisaṃ kkhu edaṃ tumhekerassa bhattavacchalassa | (ka)
bhagavān—vatsa jīva, yogasiddhimupadiśāmi te
jīvaḥ—bhagavan, ko nāma yogaḥ kīdṛśī vā tasya siddhiḥ
bhagavān—vatsa, śrūyatām | yogaścittavṛttinirodhaḥ | cittaṃ
nāmāntaḥkaraṇam | yaccakṣurādikaraṇadvārā bahirnirgacchadviṣayākāreṇa
pariṇamati | yattādātmyāpanno draṣṭāpi tadrūpākāra eva paribhāvyate
taduktam'dhyāyantyāṃ dhyāyatīvātmā calantyāṃ calatīva ca
buddhisthe dhyānacalane kalpyete buddhisākṣiṇi ||' iti
'dhyāyatīva lelāyatīva' iti śrutiḥ | tasya vṛttayo nāma kāma
saṃkalpo vicikitsā śraddhāśraddhā dhṛtiradhṛtirhīrdhīrbhīrityādyāḥ śrutīrita
āntarāḥ, bāhyāśca śabdasparśādiviṣayagrāhiṇyaḥ| sattvarajastamorūpa
guṇatrayātmikānāṃ ca tāsāṃ daivāsurasaṃpadrūpatvena dvedhā vibhāga ukto
gītāyām'abhayaṃ sattvasaṃśuddhirjñānayogavyavasthitiḥ
dānaṃ damaśca yajñaśca svādhyāyastapa ārjavam ||'
ityādirdaivī saṃpat | 'dambho darpo'bhimānaśca krodhaḥ pāruṣyameva ca
ityādirāsurī saṃpat | tatra daivī saṃpatsāttvikī | āsurī tu rajastama
pradhānā| 'daivī saṃpadvimokṣāya nibandhāyāsurī matā' | tāsāṃ ca sarva
sāmāntarīṇāṃ bāhyānāṃ ca cittavṛttīnāṃ nirodho nāma svavidheyebhya
pratinivartya kvacitsaguṇe nirguṇe vā vastuni cittasya samavasthānam
tacca dṛḍhataravairāgyasatkāranirantarasevanābhyāṃ sabalena labhyate| taduktam'asaṃśayaṃ mahābāho mano durnigrahaṃ calam
abhyāsena tu kaunteya vairāgyeṇa ca gṛhyate ||' iti
etādṛśasya yogasya siddhirnāma dhyeyavastusākṣātkārarūpāvasthitiḥ
mantrī-bhagavan,
evaṃbhūtāḥ ka iva ghaṭate cittavṛttīrniroddhuṃ
vairāgyeṇābhyasanavidhinā syāccirāttannirodhaḥ
(ka) sadṛśaṃ khalvetadyuṣmādṛśasya bhaktavatsalasya
jeyaḥ śīghraṃ ripuraparathā na sthitirnaḥ pure'to
yoge siddhirbhavati ca yathānugrahaste tathāstu
Linked texts (3)
- Śrīkaṇṭhacarita — Maṅkha, Sanskrit
- Jīvānanda (Ānandarāya Adhvarin) — Ānandarāya Adhvarin, Sanskrit
- Jīvānandanāṭaka (Ānandarāmamakhin) — Ānandarāmamakhin, Sanskrit