Jivanandanataka (Anandaramamakhin) 7.23
Jīvānandanāṭaka (Ānandarāmamakhin) 7.23
- Language
- Sanskrit
7.23
devī—ṇāha, imassa maṇorahaṃ pucchia jhatti taṃ ṇivattehi | (ka)
bhagavān-priye, kimatra praṣṭavyam | viditameva | yakṣmarājaḥ kaiścidasādhyarogaiḥ sahānugato vikurvāṇo nirmūlaṃ chettavya ityetasya manoratha iti
tata etasmai yogasiddhimupadiśya nirjitanikhilarogaṃ brahmarandhrasthitacandramaṇḍalaniḥṣyandamānāmṛtāplutaśarīraṃ nijānandānubhavatucchīkṛtākhilaprākṛtasukhāntaraṃ saphalamanorathamenaṃ kṛtārthayiṣyāmi
devī-(saharṣam |) sarisaṃ khu edaṃ tumhekerassa bhattavacchalassa | (ka)
bhagavān-vatsa jīva, yogasiddhimupadiśāmi te
jīvaḥ-bhagavan, ko nāma yogaḥ kīdṛśī vā tasya siddhiḥ
bhagavān-vatsa, śrūyatām | yogaścittavṛttinirodhaḥ | cittaṃ nāmāntaḥkaraṇam | yaccakṣurādikaraṇadvārā bahirnirgacchadviṣayākāreṇa pariṇamati
yattattādātmyāpanno draṣṭāpi tadrūpākāra eva paribhāvyate | taduktam'dhyāyantyāṃ dhyāyatīvātmā calantyāṃ calatīva ca
buddhisthe dhyānacalane kalpyete buddhisākṣiṇi ||' iti
'dhyāyatīva lelāyatīva' iti śrutiḥ | tasya vṛttayo nāma kāmaḥ saṃkalpo
vicikitsā śraddhāśraddhā dhṛtiradhṛtirhrīrdhīrbhīrityādyāḥ śrutīritā āntarāḥ,
bāhyāśca śabdasparśādiviṣayagrāhiṇyaḥ | sattvarajastamorūpaguṇatrayātmikānāṃ
ca tāsāṃ devāsurasaṃpadrūpatvena dvedhā vibhāga ukto gītāyām'abhayaṃ sattvasaṃśuddhirjñānayogavyavasthitiḥ
dānaṃ damaśca yajñaśca svādhyāyastapa ārjavam ||'
ityādirdevī saṃpat | 'dambho darpo'bhimānaśca krodhaḥ pāruṣyameva ca'
ityādirāsurī saṃpat | tatra daivī saṃpatsāttvikī | āsurī tu rajastamaḥpradhānā | 'daivī saṃpadvimokṣāya nibandhāyāsurī matā' | tāsāṃ ca sarvāsāmāntarīṇāṃ bāhyānāṃ ca cittavṛttīnāṃ nirodho nāma svaviṣayebhyaḥ pratinivartya
kvacitsaguṇe nirguṇe vā vastuni cittasya samavasthāphrase-naṃ | tacca dṛḍhataravairāgyasatkāranirantarasevanābhyāṃ yatnena labhyate | taduktam‘asaṃśayaṃ mahābāho mano durnigrahaṃ calam
abhyāsena tu kaunteya vairāgyeṇa ca gṛhyate ||’ iti
etādṛśasya yogasya siddhirnāma dhyeyavastusākṣātkārarūpāvasthitiḥ
mantrī—bhagavan,
evaṃbhūtāḥ ka iva ghaṭate cittavṛttīrniroddhuṃ
vairāgyeṇābhyasanavidhinā syāccirāttannirodhaḥ
jeyaḥ śīghraṃ ripuraparathā na sthitirnaḥ pure'to
yoge siddhirbhavati ca yathānugrahaste tathāstu
Linked texts (3)
- Śrīkaṇṭhacarita — Maṅkha, Sanskrit
- Jīvānanda — Ānanda, Sanskrit
- Jīvānanda (Ānandarāya Adhvarin) — Ānandarāya Adhvarin, Sanskrit