Pramāṇa · Search · About · API

Carudatta 1.31

Cārudatta 1.31

Language
Sanskrit

1.31

gaṇikā--adiṇṇabhūmippavesapagharisaṇeṇa avaraddhā ahaṃ ayyaṃ sīseṇa pasādemi.
(adattabhūmipraveśapragharṣaṇenāparāddhāhamāryaṃ śīrṣeṇa prasādayāmi. )
nāyakaḥ---yadyevamahamapi tāvadavijñātaprayuktena preṣyasamudācāreṇa sāparādho bhavatīṃ prasādayāmi.
vidūṣakaḥ--bho! vivadantā iva saaḍiaṃ duvviṇīdabalīvaddā aṇṇoṇṇaṃ saṅkilesanti . ahaṃ dāṇi kaṃ pasādemi. bhodu, dāṇi radaṇiaṃ pasādemi. radaṇie; pasīdadu, pasīdadu hodīṃ. (bhoḥ! vivadantāviva śakaṭikāṃ durvinītabalīvardāvanyonyaṃ saṃkleśayataḥ. ahamidānīṃ kaṃ prasādayāmi. bhavatu idānīṃ radanikāṃ prasādayāmi. radanike! prasīdatu bhavatī.)
nāyakaḥ--bhavati! paravānasmi. kimanutiṣṭhati snehaḥ.
gaṇikā---(ātmagatam) mahuraṃ khu icchidavvaṃ. adakkhiṇaṃ khu paḍhamadaṃsaṇe jaicchāgadāe iha vasiduṃ. tā evaṃ karissaṃ. prakāśam) jai me ayyo pasaṇṇo, aaṃ me alaṃkāro iha evva ciṭṭhadu. alaṅkāraṇimittaṃ pāvā maṃ aṇusaranti. ahaṃ pi ayyeṇa rakkhidā gehaṃ gantumicchāmi. (madhuraṃ khalveṣṭavyam. adakṣiṇaṃ khalu prathamadarśane yadṛcchāgatayeha vastum. tadevaṃ kariṣyāmi. yadi me āryaḥ prasannaḥ ayaṃ me'laṅkāra ihaiva tiṣṭhatu. alaṅkāranimittaṃ pāpā māmanusaranti. ahamapyāryeṇa rakṣitā gehaṃ gantumicchāmi.)
nāyakaḥ---anvarthamupadiśati. maitreya! gṛhyatām.
vidūṣakaḥ---ṇa me saddhā. (na me śraddhā.)
nāyakaḥ---mūrkha! gṛhyatām.
vidūṣakaḥ---jaṃ bhavaṃ āṇavedi. āṇedu bhodī. (yad bhavānājñāpayati. ānayatu bhavatī.)
(gaṇikā vimucyālaṅkāraṃ prayacchati.)
vidūṣakaḥ---(gṛhītvā) radaṇie! gahṇa evaṃ suvaṇṇālaṅkāraṃ tuvaṃ . saṭṭīe sattamīe a dhārehi . ahaṃ aṭhṭhamīe aṇaddhāe dhāraissaṃ. (radanike! gṛhāṇaitaṃ suvarṇālaṅkāraṃ tvam. ṣaṣṭhyāṃ saptamyāṃ ca dhāraya. ahamaṣṭamyāmanadhyāye dhārayiṣyāmi.)
ceṭī---(vihasya) satthaṃ vakkhāṇaṃantassa bhaṭṭiputtassa tadāṇiṃ avasaro hodi. āṇedu ayyo. (gṛhītvā niṣkrāntā.) (śāstraṃ vyācakṣāṇasya bhartṛputrasya tadānīmavasaro bhavati. ānayatvāryaḥ.)
nāyakaḥ---ko'tra bhoḥ! daupikā tāvat.
vidūṣakaḥ---bhoḥ! dīviā gaṇikā bia ṇissiṇehā saṃvuttā. (bhoḥ! dīpikā gaṇikeva niḥsnehā saṃvṛttā.)
nāyakaḥ---kṛtaṃ dīpikayā. (vilokya) udito bhagavān sarvajanasāmānyapradīpaścandraḥ. ataḥ khalu,
udayati hi śaśāṅkaḥ klinnakharjūrapāṇḍu-
ryuvatijanasahāyo rājamārgapradīpaḥ .
timiranicayamadhye raśmayo yasya gaurā
hṛtajala iva paṅke kṣīradhārāḥ patanti .. 29 ..

Courtesan—Having offended by the trespass of entering this unpermitted ground, I appease the noble sir with my head.
Hero—If so, then I too, having offended by treating you like a servant through a mistaken assumption, appease you, my lady.
Jester—O! Like two undisciplined bullocks struggling over a cart, they torment each other! Whom shall I appease now? Well, I shall appease Radanikā. Radanikā! Be appeased, my lady, be appeased!
Hero—My lady! I am at your command. What does your affection require?
Courtesan—(To herself) One ought to ask for something pleasant. It would surely be uncivil to stay here on a first meeting after coming by chance. So I will do this. (Aloud) If the noble sir is pleased with me, let this ornament of mine remain right here. Wicked men pursue me for the sake of the ornament. Protected by the noble sir, I also wish to go home.
Hero—She speaks appropriately. Maitreya! Take it.
Jester—I have no desire to.
Hero—Fool! Take it.
Jester—As you command. Bring it, my lady.
(The courtesan takes off the ornament and gives it to him.)
Jester—(Taking it) Radanikā! You take this gold ornament. Wear it on the sixth and seventh days; on the eighth, a day of no study, I shall wear it.
Maidservant—(Laughing) Then the young master will have leisure as he expounds the scripture! Let the noble sir hand it over. (Taking it, she exits.)
Hero—Who is there? A torch, at least.
Jester—O! Like a courtesan, the torch has run out of oil.
Hero—No need for a torch. (Looking) The blessed moon, the lamp common to all people, has risen. For indeed,
the moon rises, pale as a moist date,
a friend to young maidens, a lamp for the king's highway;
its pale white beams, amid the mass of darkness,
fall like streams of milk upon waterless mud. (29)

English (machine translation) (machine translation)

Translations (1)