Subalavajratunda 2
Subālāvajratuṇḍa 2
- Language
- Sanskrit
Contents
2.1
vajratuṇḍaḥ— sakhe ! atidussaho'yaṃ mārjāraḥ | yad dayitādarśanamuditaṃ mamāpi hṛdayaṃ amani | idānīmapi ninadastasya śrūyamāṇa
iva me pratibhāti
vidūṣakaḥ— bho vaassa ! sudaṃ mae goḷīvaaṇeṇa- ajja khu ji
ṇaddhaṃ ṇavaṇīdaṃ bhakkhaantassa tassa sīsaṃ bhidīaditti | tā sukhaṃ
uvavisadu bhavaṃ | (bho vayasya śrutaṃ mayā gaulīvacanena- adya khalveva nyastaṃ
navanītaṃ bhakṣayatastasya śīrṣaṃ bhedyata iti | tat sukhamupaviśatu bhavān |)
vajratuṇḍaḥ— svastyastu bhavate | [ityupaviśya] sakhe ! etāvantaṃ
kālaṃ mārjāravāgjālopacitabhayena yo madanamahānalaḥ praśāntaḥ sa
idānīmujjṛmbhate | tat santāpaśamanopāyaścintyatām
vidūṣakaḥ— [ciraṃ vicintya] bho vaassa ! maśakappavaro khu
dāṇiṃ āgamissadi | tassa saṃgīdasavaṇeṇa viṇodaa saṃdāvaṃ
(bho vayasya ! maśakapravaraḥ khalvidānīmāgamiṣyati | tasya saṅgītaśravaṇena vinodaya santāpam |)
vajratuṇḍaḥ— sakhe ! na khalvīdṛśā mama madanāśvāsanahetavaḥ
pāravaśyācittasya | paśya—
bhūyo'lasairvicalitairmasṛṇaiḥ pramugdhairāspanditaistadanu mandataraiḥ kaṭākṣaiḥ
tayā balādapahṛtaṃ mama hanta cittaṃ
vindatyanaṅgadahane puṭapākatāpam
2.2
vidūṣakaḥ- bho vaassa ! kusumāuhamusiā via tujjha dhīradā
dāṇiṃ | (kusumāyudhamuṣiteva tava dhīratedānīm |)
vajratuṇḍaḥādāya niśitān bāṇān vamato'gniśikhāṃ mukhaiḥ
praharanmadano'yaṃ māṃ kathaṃ syāt kusumāyudhaḥ
2.3
[dīrghaṃ niḥśvasya] api ca,
tuhinakaṣaṇaśītaḥ prollasanmallikānāṃ
vikacakusumasāndrāmodamādāya mandam
marudayamapanetuṃ malayaḥ prāṇaśeṣaṃ
madanaparasabhitraṃ vījati dveṣato mām
2.3.p1
tad bhūyo'pi tatpādapadmālaṅkṛtaṃ deśaṃ gacchāvaḥ
vidūṣakaḥ - [ātmagataṃ] tisse padakamaḷasaṃsaggasuhaaṃtipadesaṃ
vi kāmeduṃ pavutto eso | tamuddisia kīriso kāmotti ṇa āṇāmi
[ubhau parikrāmataḥ |] (tasyāḥ padakamalasaṃsargaśubhapaṃktipradeśamapi kāmayituṃ
pravṛtta eṣaḥ | tāmuddiśya kīdṛśaḥ kāma iti na jānāmi |)
2.3.p2
[tataḥ praviśati subālā ceṭī ca |]
2.3.p3
subālā- hañje bhiṇṇaaṇṇe ! hijjo ṭhie padese visumaridaṃ
me kaḷamakaṇisaṃ | tā taṃ desaṃ gacchahma | (hañje bhinnakarṇe ! hyaḥ sthite
pradeśe vismṛtaṃ me kalamakāṇiśam | tat taṃ deśaṃ gacchāva |)
ceṭī--jaṃ bhaṭṭidāriā āṇavedi | [ubhe praveśaṃ rūpayataḥ |]
2.3.p4
yad bhartṛdārikā ājñāpayati
2.3.p5
vidūṣakaḥ- bho vaassa ! esā sā āacchadi | tā kaṇisapūratirohidā suṇumu tesaṃ serālā̱vaṃ | [tathā kurutaḥ |] (bho vayasya ! eṣā
sā āgacchati | tat kaṇiśapūratirohitau śṛṇuvastayoḥ svairālāpam |)
subālā- [ātmagatam] kiṃ ṇu hu hijjo diṭṭho mūsiajuvarāo kaṇisaṃtaraṃ gacchadi | tā ettha u pavisābhi | [ubhe praviśataḥ |]
(kiṃ nu khalu hyo dṛṣṭo mūṣikayuvarājaḥ kaṇiśāntaraṃ gacchati | tadatraiva
praviśāmi |)
ceṭī - bhaṭṭidārie ! dāṇiṃ de visumaridaṃ kaṇisaṃ kaṇisaṃtaraṃ
gacchadi | (bhartṛdārike ! idānīṃ te vismṛtaṃ kaṇiśaṃ kaṇiśāntaraṃ gacchati |)
subālā - kiṃ ummattiā tuvaṃ ahava jaṃgamo so | (kimunmattikā
tvamathavā jaṅgamaḥ saḥ |)
ceṭī - jaṃ visumaridaṃ tti tue kahidaṃ taṃ kaṇisaṃ jaṃgamotti
mae maṃtidaṃ | (yad vismṛtamiti tvayā kathitaṃ tat kaṇiśaṃ jaṅgama iti mayā
mantritam |)
subālā - alaṃ te ummattāḷāveṇa | tavaṇakarehiṃ dūsiaṃ me
sarīraṃ | (alaṃ te unmattālāpena | tapanakarairdūṣitaṃ me śarīram |)
ceṭī - ṇa khu tavaṇo | eso khu sisirakaro evva | addharatte
kahaṃ tavaṇappasaṃgo | (na khalu tapanaḥ | eṣa khalu śiśirakara eva | ardharātre kathaṃ tapanaprasaṅgaḥ |)
subālā — [salajjaṃ] alaṃ ediṇā | adidūsaho me saṃdāvo
tā sisirovaāraṃ gahia turiaṃ āaccha | (alametena | atidussaho
me santāpaḥ | tacchiśiropacāraṃ gṛhītvā tvaritamāgaccha |)
ceṭī — jaṃ bhahṛidāriā āṇavedi | [niṣkrāntā |] (yadbhartṛdārikā ājñāpayati |)
subālā — [sonmādaṃ] hā vammahahadaa ! kahaṃ maṃ evva paharesi
taṃ ca jaṇamuddiie ekkaṃ saraṃ muṃcca tuvaṃ | [punaḥ pratyākalayya] hā pāṇavallabha ! mama hiaaṃ vi avaharia kahiṃ gadosi | (hā manmathahataka !
kathaṃ māmeva praharasi | taṃ ca janamuddiśyaikaṃ śaraṃ muñca tvam | hā prāṇavallabha !
mama hṛdayamapyapahṛtya gato'si |)
vajratuṇḍaḥ — [ātmagataṃ] ayi dayite ! tvayāpahṛtasattvo'haṃ tava
hṛdayamapahartumanyatra gantuṃ ca kathaṃ śaknuyām
subālā — ṇiyasahadhammaāriṇaṃ hiaaṃ vi pariccaijja iha evva
ṭhiāṇaṃ pāṇāṇaṃ pariccao mae dāṇiṃ kādavvo | [iti maraṇāya pāśaparigrahaṃ karoti |] (nijasahadharmacāriṇaṃ hṛdayamapi parityajya ihaiva sthitānāṃ
prāṇānāṃ parityāgo mayedānīṃ kartavyaḥ |)
vajratuṇḍaḥ — [sasaṃbhramaṃ] mā khalu mā khalu sāhasamanuṣṭheyam [iti
karaṃ gṛhṇāti | subālā salajjaṃ sapramodaṃ ca sthitā |]
vidūṣakaḥ — bho vaassa dhaṇṇagehaṃ rakkhantāṇaṃ maṇussāṇaṃ gaṇo
ettha āgamissadi | tā turiaturiaṃ ṇaṃ ghettūṇa gacchahma | (bho
vayasya ! dhānyagehaṃ rakṣatāṃ manuṣyāṇāṃ gaṇo'trāgamiṣyati | tat tvaritatvaritamenāṃ gṛhītvā gacchāvaḥ |)
vajratuṇḍaḥ — bāḍham | [tayā saha parikrāmataḥ |]
2.3.p6
[tataḥ praviśati ceṭī |]
2.3.p7
ceṭī— āṇattāhmi bhaddidāriāe- saṃdāvaviṇodaṇatthaṃ sisirovaāraṃ āṇaatti | taṃ mae aṇuṭṭhidaṃ ca | tā edaṃ bhaddidāriāsaāsaṃ ṇeduṃ gacchahmi | [praveśaṃ rūpayati | saśokaṃ] haddhi haddhi ! ṇa didvā
ettha bhaddidāriā | kahiṃ ṇu hu dāva gadā | jai sā duṭṭhabhuaṃgādiṇā bhakkhidā lohidabiṃdulakkhidā ṇa bhave mediṇī | ahava avahariduṃ saṃdāvaṃ sisiradarappāṇiapuṇṇaṃ vāviṃ vā gadā bhave | aṇṇesissaṃ dāva | [parikrāmati |] ae goḷībhaavaṃ dīsai | (ājñaptāsmi
bhartṛdārikayā– santāpavinodanārthaṃ śiśiropacāramānayeti | tanmayā anuṣṭhitaṃ
ca | tadidaṃ bhartṛdārikāsakāśaṃ netuṃ gacchāmi | hā dhik ! hā dhik ! na
dṛṣṭātra bhartṛdārikā | kutra nu khalu tāvad gatā | yadi sā duṣṭabhuṅgādinā
bhakṣitā lohitabindulakṣitā na bhavenmedinī | athavāpahartuṃ santāpaṃ śiśiratarapānīyapūrṇāṃ vāpīṃ vā gatā bhavet | anviṣyāmi tāvat | aye ! gaulībhagavān dṛśyate |)
2.3.p8
[tataḥ praviśati gaulī |]
2.3.p9
gaulī— aye ! gṛhabhūṣikakulālaṅkārabhūtāyāḥ suvālāyāḥ
pāṣāṇadāraṇaputryāśceṭī bhinnakarṇā nāma āgacchati | tadabhibhāṣe
tāvadenām | [prakāśam ] ayi bhinnakarṇe ! idānīṃ kutaḥ samāgatā
ceṭī — [sapraṇāmaṃ] suṇādu goḷībhaavaṃ | ajja dhaṇṇagehādo
bhaddidāriāe ṇioeṇa cūdappavāḷādisisirovaāraṃ ghettūṇa puvvaṇiveside padese bhaddidāriaṃ appekkhaṃtī taṃ aṇṇesiuṃ ettha āadā
(śṛṇotu gaulībhagavān | adya dhānyagehād bhartṛdārikāyā niyoyena cūtapravālādiśiśiropacāraṃ gṛhītvā pūrvaniveśite pradeśe bhartṛdārikāmaprekṣamāṇā tāmanveṣṭumatrāgatā |)
gaulī- ayi vatse ! adya tāṃ kanyakāmapahṛtya vajratuṇḍo nāma
mūṣikakumāra ita evāgataḥ
ceṭī- bhaavaṃ jai evvaṃ amhehiṃ pāsāṇadāraṇassa edaṃ apatthaṃ
ṇivedaṇijjaṃ | (bhagavan yadyevaṃ asmābhiḥ pāṣāṇadāraṇāyaidamapathyaṃ nivedanīyam|)
gaulī- tarhi satvaraṃ nivedyatām
2.3.p10
[ceṭī sapraṇāmaṃ gatā |]
2.4
gaulī- adya khalu vajratuṇḍapāṣāṇadāraṇayormahajjanyaṃ sambhavet
tad vayamapi yuddhālokanāya sannaddhāḥ syāma | [niṣkrāntaḥ |]
vidūṣakaḥ- bho vaassa ! saalo vi mūṃsiaaṇo saṃkkhohido
samuddo via āado | tā turiaturiaṃ gacchahma | (bho vayasya ! sakalo'pi mūṣikagaṇaḥ saṃkṣobhitaḥ samudra iva āgataḥ | tat tvaritatvaritaṃ
gacchāmaḥ |)
vajratuṇḍaḥ- sakhe mā bhaiṣīḥ
īṣatkaluṣatāṃ prāpte madīye nayanāñcale
vaivasvatapurīmete gamiṣyanti na saṃśayaḥ
2.4.p1
[punastānavalokya]
2.5
vajratuṇḍo'smi vaḥ kanyāmānayāmi balādimām
śṛṇutedaṃ tu śaktāścennivārayata mūṣikāḥ !
2.5.p1
[iti kruddhastvaritamabhigacchati |]
2.6
vidūṣakaḥ- adiramaṇijjo hu vayassassa pahāvo jaṃ edassa
daṃsaṇamatteṇa via parāṃmuhā honti mūsiā| (atiramaṇīyaḥ khalu vayasyasya
prabhāvo yadetasya darśanamātreṇaiva parāṅmukhā bhavanti mūṣikāḥ |)
vajratuṇḍaḥ- [pratinivṛtya] sakhe īdṛśo me parākramaḥ, yadeṣā varūthinī mama darśanādeva bhītā yātā
vidūṣakaḥ- [ūrdhvamavalokya] bho vayassa! ādadaṃ edaṃ pabhādaṃ
bho vayasya āgatametat prabhātam |)
vajratuṇḍaḥ-- aye ! udito'yaṃ gabhastimālī | paśyapriyāyāḥ padminyā virahaparivāpena vigatapratāpo'yaṃ rāgī ravirudayaśailoparigataḥ
nijālokotphullāṃ śaśikarakṛtātaṅkarahitāṃ
sahasrairdoṣṇāṃ tāṃ dṛḍhamupajugūha praṇayinīm
2.6.p1
tad gartaṃ gatvā vivāhaṃ nirvartayāma | [iti niṣkrāntāḥ|]
dvitīyo'ṅkaḥ
atha tṛtīyo'ṅkaḥ
2.6.p2
[ tataḥ praviśati vajratuṇḍaḥ | ]
2.6.p3
vajratuṇḍaḥ— aye ! madhyamadhyāste nabhastalamaṃśumān | mayāpi
preyasīstanataṭaparirambhaṇaparavaśībhūtena etāvānavidito'yamatikrāntaḥ
samayaḥ | tad vayasyamāhūya sasyaphalabhuktaye nirgacchāmaḥ | [nepathyābhimukhamālokya] vayasya ! itastāvat
2.6.p4
[tataḥ praviśati vidūṣakaḥ |]