Prasannaraghava 2
Prasannarāghava 2
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.2 — 8 parts
- 2.7 — 1 part
- 2.12 — 1 part
- 2.13 — 1 part
- 2.15 — 1 part
- 2.18 — 1 part
- 2.21 — 4 parts
- 2.25 — 1 part
- 2.26 — 1 part
- 2.27 — 2 parts
- 2.28 — 1 part
- 2.29 — 4 parts
- 2.33 — 1 part
- 2.35 — 9 parts
2.1
bhikṣuḥ—api kuśalaṃ tāpasasya
tāpasaḥ—kṣemamasmākam | yuṣmākaṃ ca kuśalam
bhikṣuḥ—idānīṃ viśeṣato bhavaddarśanāt
tāpasaḥ—(punaḥ sapraṇayam|) nanu kīṭavanamahīparyaṭanena śrānto bhavān | tadiha mithilāyāṃ pañcarātranivāsena śramo'panetavyaḥ| prasaṅgādayaṃ ca rājā janako draṣṭavyaḥ
bhikṣuḥ—kimasmākaṃ nirīhāṇāṃ rājadarśanena
tāpasaḥ—nūnamayaṃ brahmavidyāvinodakuśalaḥ khalu sīradhvajaḥ| tena
draṣṭumucita eva bhavādṛśām
bhikṣuḥ—aye, rājāpi brahmavidyāvāniti satyametat
tāpasaḥ—bhikṣo, satyametat | devasya daśa—(ityardhokte|) devasya
śitikaṇṭhasyājñā
bhikṣuḥ—(vihasya|) alamapalāpena | viditaṃ mayā | rākṣasaḥ khalu
bhavān
tāpasaḥ—tatkathaya viśrabdhaṃ ko bhavāniti
bhikṣuḥ—ahamapi bhavādṛśa eva ko'pi rākṣasaḥ
tāpasaḥ—tadākarṇyatām | ahaṃ hiṃ sakalamantrimukuṭamālyena mālyavatā prahitastāṭakāvanam| ākarṇitaṃ hi tena yatkila ko'pi kauśiko
nāma munī rājānamayodhyāpatimetya svamakharakṣaṇāya tasya rāmanāmānaṃ
tanayaṃ sānujaṃ yācitavān | tena cāvaśyaṃ mānanīyo muniriti nijanayanābhyāmapi priyatamau nijatanayau tasya samarpitau
bhikṣuḥ—tatastataḥ
tāpasaḥ—tatastena muninā pāritoṣikaṃ tāṭaṅkayugamarpitaṃ tasya
rājñaḥ| uktaṃ ca—'rājan, divyamidaṃ tāṭaṅkayugam
tadidaṃ vīrasūkarṇaniveśocitamityasau
antaḥsphurantī ratnānāṃ varṇamāleva śaṃsati
2.2
tena ca kausalyākarṇayorniveśanīyam' iti | anumataṃ ca rājñā
rājakumāradvayānugatena nijāśramapadaṃ prati gataṃ ca muninā
bhikṣuḥ—tatastataḥ
tāpasaḥ—tadidamākarṇya tattāṭaṅkayugaṃ laṅkeśvarajananyā nikaṣāyā
eva karṇocitamiti vicintya tadāharaṇāya pūrvameva tāṭakāṃ prati nijānucara ekaḥ prasthāpitaḥ | adhunā ca nūnaṃ tāṭakayā tattāṭaṅkayugamāhṛtamiti vicārya tadānayanāya tāṭakāṃ pratyahaṃ prahitaḥ
bhikṣuḥ—kathaṃ punaridaṃ vṛttāntajātamākarṇitaṃ mālyavatā
tāpasaḥ—
vārtā ca kautukavatī vimalā ca vidyā
lokottaraḥ parimalaśca kuraṅganābheḥ
tailasya binduriva vāriṇi durnivārametattrayaṃ prasarati svayameva bhūmau
2.2.p1
viśeṣataśca bahutarapraṇidhipraṇidhāyī mālyavān
bhikṣuḥ—tatkathaṃ mithilopavane bhavān
tāpasaḥ—ākarṇitaṃ hi mayā mithilāmāgato laṅkeśvara iti
atastadvilokanāya prathamamihāgataḥ | adhunā ca tāṭakāvanaṃ yāsyāmi
tatkathaya tāvadbhavānpunaḥ kataraḥ
bhikṣuḥ—ahamapi sa eva yaḥ prathamaṃ tāṭakāṃ prati prahitaḥ | mithilopavanāgamanakāraṇaṃ samānamāvayoḥ
tāpasaḥ—(saharṣam |) tatkathaya tāvat | tatkiṃ satāṭaṅkamadhunā tāṭakāvanam
bhikṣuḥ—satāṭakamiti tāvatpṛcchā
tāpasaḥ—kva punaḥ saṃprati tāṭakā
bhikṣuḥ—purīṃ praviṣṭā
tāpasaḥ—tatkiṃ daśarathasya
bhikṣuḥ—nahi nahi | antakasya
tāpasaḥ—kena punaḥ pratihārāyitamantakapurīpraveśe tasyāḥ
bhikṣuḥ—rāmabāṇenaiva
tāpasaḥ—ka eṣa rāmaḥ | ( vimṛśya |) nūnaṃ sa eva yaḥ khalu daśarathakumārayoragrajaḥ | tatkathaya kva punaradhunā tāṭakātanayau
bhikṣuḥ—subāhustāvattāṭakāmevānugataḥ | mārīco'pi śiśukrīḍocitarāmanārācapīḍito jīvanmukta iva dūraṃ kṣiptaḥ
tāpasaḥ—tatkathamidānīṃ na kathitaṃ kenāpi laṅkeśvarasya
bhikṣuḥ—kathitameva kiledamākrandatā mārīcena
tāpasaḥ—tatkathaṃ kupito na laṅkeśvaraḥ
bhikṣuḥ—sītābhilāṣaśītale laṅkeśvaracetasi nārūḍha eva kopaparitāpaḥ
tāpasaḥ—kva punaradhunā rāmalakṣmaṇau
bhikṣuḥ—śrutaṃ mayā kauśikānupadaṃ tadāśramānmithilāṃ prati pracalitāviti | (vilokya | satrāsam |) kathamimau tāvita evābhivartete | tadasya
niśācaravairiṇo rāmasya purataḥ sthātumanucitamāvayoḥ
2.2.p2
iti niṣkrāntau
2.2.p3
iti viṣkambhakaḥ
2.2.p4
tataḥ praviśato rāmalakṣmaṇau
2.2.p5
rāmaḥ—vatsa lakṣmaṇa, paśya paśyārāmaramaṇīyakam
lakṣmaṇaḥ—ārya nisargaramaṇīyo'yamārāmaḥ | adhunā tu madhumāsāvatāreṇa nitāntaramaṇīyaḥ
rāmaḥ—(saharṣam|) kathamavatīrṇaiva madhumāsalakṣmīḥ | (vimṛśya |) evametat | tathāhi
iha madhupavadhūnāṃ pītamallīmadhūnāṃ
vilasati kamanīyaḥ kākalīsaṃpradāyaḥ
2.2.p6
nepathye
2.2.p7
bhartṛdārike, ita itaḥ
rāmaḥ—kathamiyaṃ rājakumārikā | tadālokayāmi tāvat
2.2.p8
vilokya | saharṣakautukam
2.7
keyaṃ śyāmopalaviracitollekhahemaikarekhālaṅghairaṅgaiḥ kanakakadalīkandalīgarbhagauraiḥ
hāridrāmbudravasahacaraṃ kāntipūraṃ vahadbhiḥ
kāmakrīḍābhavanavalabhīdīpikevāvirasti
2.7.p1
tataḥ praviśati sītā sakhī ca
2.8
sītā—1halā pekkha pekkha | ajja imamujjāṇaṃ vasantasahaareṇa
saaṃ jevva mammaheṇālaṃkidaṃ via atimettaṃ ramaṇijjaṃ paḍihādi
sakhī—anavadyāṅgi, evametat
rāmaḥ—aye, sarvānavadyāṅgīti vaktavyam | nanvasyāḥ
bandhūkabandhuradharaḥ sitaketakābhaṃ
cakṣurmadhūkakalikāmadhuraḥ kapolaḥ
dantāvalī vijitadāḍimabījarājirāsyaṃ punarvikacapaṅkajadattadāsyam
2.9
(punarnirvarṇya |) aho, mugdhāyā apyasyāḥ prakṛtikamanīyapadārthapariśīlanaucityacāturī | tathāhi | iyaṃ hi
padbhyāmunnidrāmadharayati śoṇāmbujaruciṃ
karābhyāmādatte navakisalayānāmaruṇatām
pravālasya cchāyāṃ daśanavasanāgreṇa pibati
smitajyotsnāpūrairupahasati kāntiṃ himaruceḥ
2.10
sakhī—bhartṛdārike, idaṃ taccaṇḍikāyatanam
sītā—(añjaliṃ baddhvā |)2devi, sasaharamaulidehaddhadhāriṇi, trihuaṇagharasuāsiṇi, ṇamo ṇamo de
sakhī—samucitaiva pramāṇaparipāṭī
sītā—(sapraṇayakopam |) alamalīajappideṇa
sakhī—(añjaliṃ baddhvā |)
kāntāmindumaṇidāmakomale komalendumukuṭāṅkaśāyini
inducārumacireṇa vindatāmindusundaramukhī sakhī mama
2.11
rāmaḥ—aye,kathamasyāḥ pariṇayamanorathapraṇayī sakhījanaḥ| (vimṛśya|)
ucitametat | vayaḥsaṃdhau khalviyaṃ vartate | tathāhi
apakrānte bālye taruṇimani cāgantumanasi
prayāte mugdhatve caturimaṇi cāśleṣarasike
na kenāpi spṛṣṭaṃ yadiha vayasā marma paramaṃ
tadetatpañceṣorjayati vapurindīvaradṛśaḥ
2.12
sakhī—ayi devi, satvaraṃ me pūraya manoratham | yāvadiyaṃ na durmanāyate sakhī
sītā—(sapraṇayakopam |) 2kiṃti dummaṇāyissam
lakṣmaṇaḥ—ayi rājahaṃsakanyake, kimiti durmanāyase | ayaṃ te
cūtaviṭapāntaritaḥ kāntaḥ
sītā—3haṃlā, kassa imo karikalahakaṇṭhanigghosamahuro kaṇṭhasaddo
suṇīadi | tā ṇirūvehma
rāmaḥ—(saviṣādam |) kathamiyamantaritaiva latayā | (latāṃ prati |)
stanavijitastabakaśrīradharādharitapravālanavalakṣmīḥ
ayi latike tirayantī taraladṛśaṃ māvalambase lajjām
2.12.p1
punaḥ saharṣam
2.13
śyāmacchavīnāmiyamantarāle prādurbhavantī kadalīdalānām
kaleva cāndrī navanīradānāṃ cakoravanmāṃ muditaṃ karoti
2.13.p1
punaḥ kadalīṃ prati
2.14
he bālahemalatike dhruvamīhase tvamūruśriyaṃ kalayituṃ taralāyatākṣyāḥ
enāṃ vilambaya vilāsavatīṃ ciraṃ hi
strīṇāṃ kalāḥ paricitāḥ sthiratāṃ prayānti
2.15
sītā—ham̐lā, ko imo kaṇaavaṇṇo sihaṇḍipicchamaṇḍidakaṇṇapūro muddhattaṇavimukkaloaṇaviāro kumāro dīsadi | imaṃ pekkhantīe
maha ṇiavacchāsmi via vacchalattaṇapacchāḷiaṃ hiaaṃ vahnidi
lakṣmaṇaḥ—aye, keyamasyāṃ sumitrāyāmiva me sucirapravṛttā cittavṛttiḥ
sītā—ham̐lā, imaṃ kumāraṃ puloantīe maha vacchā ummiḷā
cittamāruhadi
sakhī—(vihasya |) nūnamayaṃ kasyacidvatsaśabdalālanīyo bhaviṣyati
yaṃ vilokayantyā me tvamapi cittavṛttimaTable of Contentsārokṣyasi | tadepṛcchāmi tāvadenam | (parikramya |) aye rājakumāra, kaḥ khalu bhavān | yastvameka eva
mugdhatayāpariśīlitāsvapi vanabhūmiṣu viharasi
lakṣmaṇaḥ—dhik mūrkhe, kathaṃ māmagrajena parisaravartinā rāmacandreṇa
nāthavantamapyekākinamapadiśasi
sakhī—(saharṣam |) kusumitastadadhunā me manorathadrumaḥ
sītā—ham̐lā, kimettha ahmāṇaṃ | tā ehi | ṇiagharaṃ jebba vajjahma
(kiṃcitparikramya punarvyāvṛtya |) halā, ekkaṃ visumaridahni | ṇaṃ so sahaārapādavo avaloaṇīo jassa vāsandīladāe saha saṃgamaṃ ahilasanti
maha ambāo | (ityubhe parikrāmataḥ |)
rāmaḥ—(saharṣam |)
manmanaḥkumudānandaśaratpārvaṇaśarvarī
aho iyamito nūnaṃ punarapyabhivartate
2.15.p1
nirvarṇya
2.16
vahantyā dṛṣṭivikacanavanīlotpalatulāmakhaṇḍasyābhirukhyāṃ vadanamidamindoḥ kalayati
kucau kiṃcinmīlatkamalatulanāṃ kandalayatastamaḥśobhāṃ citrāṃ cikuranikurambaṃ hi kurute
2.17
sakhī—eṣa sahakārapādapaḥ, iyaṃ ca vāsantī latā | ( iti tadantikamanusarataḥ |)
rāmaḥ—kathamime me parisaramanusarataḥ | tatkiṃcidapasarāmi tāvat
sakhī—(sahakāraśākhāṃ kare dhṛtvā | sakautukam |) helā, pekkha pekkha
imehiṃ ṇahasihāvilihidehiṃ komaladalehiṃ saṃbhāvīadi jaṃ kira iaṃ
cūdaladā keṇāvi vidaddheṇa ṇiahattheṇa saṃbhāvidetti | athavā ṇiacāvaladāsaṅkideṇa saaṃ mammaheṇevetti
rāmaḥ—itthaṃ saṃbhāvayati bhavatī | mama punaranyathā vitarkaḥ
matvā cāpaṃ śaśimukhi nijaṃ muṣṭinā puṣpadhanvā
tanvīmenāṃ tava tanulatāṃ madhyadeśe babhāra
yasmādatra tribhuvanavaśīkāramudrānukārāstisro bhānti trivalikapaṭādaṅgulīsaṃdhirekhāḥ
2.18
sakhī—bhartṛdārike, iyaṃ vāsantī latā | idaṃ ca paśya
vāsantīrasabinduṃ sundaramindindirā iha caranti
ciramandiramaravindaṃ mandaṃ mandaṃ pariharanti
2.18.p1
sītā tadeva paṭhati
2.10-2
rāmaḥ—kimidānīṃ ltāntaravarṇanayā | nanviyameva
nirmuktaśaiśavadaśā śiśirā navīnasaṃprāptayauvanavasantamanoramaśrīḥ
unmīlitastananavastabakā nikāmameṇīdṛśastanulatā tanute mudaṃ naḥ
2.20
sakhī—bhartṛdārike, paśya | iyamasau vāsantī latā svayameva sahakārapotamāliṅgituṃ puraḥsarati
sītā—(sapraṇayakopam |) ayye aliajappiṇi, dāṇiṃ tuha parisaraṃ
pariharia aṇṇādo gamissam
rāmaḥ—
amalapṛṇālakāṇḍakamanīyakapolarucestarasalīlanalīnanalinapratiphulladṛśaḥ
vikasadaśokaśoṇakarakāntibhṛtaḥ sutanormadalulitāni hanta lulitāni haranti manaḥ
2.21
sītā—(vilokya sakautukam |) ahmo,
visaṭṭapesaluppalapalāsapuñjasāmalo
mahesasommaseharapphurantasomakomalo
ladāgharammi ko imo aṇaṅgarūakhaṇḍaṇo
viloaṇāṇa dei me suhaṃ sihaṇḍamaṇḍaṇo
2.21.p1
sakhī—bhartṛdārike, kathaya kathaṃ ltālokanādviratāsi
2.21.p2
sītānākarṇitakena tadeva pañcamasvaraṃ paṭhati
2.21.p3
sakhī—(upasṛtya |) kathamiyamanyacitteva lakṣyate | kka punaścittamasyāḥ | (rāmaṃ dṛṣṭvā | sākūtam |) aye, idamasyāścittagajabandhanālānam
2.21.p4
punaḥ svagatam
2.25
ai pivaha loaṇāī piajaṇavaaṇāravindamaarandam
ai taralāī viāraha puṇa kaha tumhe kaha imo a
2.25.p1
iti rāmaṃ nayanāñcalena salīlamālokate
2.26
rāmaḥ—(nirvarṇya |)
sarvasvaṃ navayauvanasya bhavanaṃ bhogasya bhāgyaṃ dṛśāṃ
saubhāgyaṃ madavibhramasya jagataḥ sāraṃ phalaṃ janmanaḥ
sākūtaṃ kusumāyudhasya hṛdayaṃ rāmasya tattvaṃ rateḥ
śṛṅgārasya rahasyamutpaladṛśastatkiṃcidālokitam
2.26.p1
sītā svagataṃ punastāmeva gāthāṃ paṭhati
2.27
sakhī—ayi-bhartṛdārike, paśya
daladamalakomalotpalapalāśaśaṅkākulo'yamalipotaḥ
tava locanayoranayoḥ parisaramanuvelamanusarati
2.27.p1
sītā—(saharṣamātmagatam |) api loaṇāī baddhasappadāiṃ ṇaṃ suhopasudīyam
rāmaḥ—(sapratyāśam |)
amṛtamayapayodhikṣīrakallolalolaiḥ
snapayati taralākṣī yatra māṃ netrapātaiḥ
api bhavatu sadāyaṃ sanmuhūrtaḥ
2.27.p2
vimṛśya | saviṣādam
2.28
kuto vā
madhuravidhuramiśrāḥ sṛṣṭayo hā vidhātuḥ
2.28.p1
praviśya
2.29
ceṭī—bhaṭṭadārie, bhaṭṭiṇīhiṃ āṇṇatamhi | jaṃ kira vatsā jāṇaī
jhatti gharamāṇīa vicittāharaṇehiṃ maṇḍīadu | jeṇa tīe sāṇandaṃ vaaṇāravindaṃ puloahma
sītā—heṇḍe, kahaṃ siṇehamuddhāo maha ambāo
ceṭikā—bhaṭṭajārie, kahaṃ ṇa muddhāo tuha ambāo
sītā—kahaṃ uṇa muddhāo maha ambāo
ceṭikā—jā tumaṃ ṇisaggalāvaṇṇacandalehaṃ ṇevacchalacchīlañchaṇeṇālaṃkidumicchanti | tahā a
ai tuha muhalehā candabimbe saṇehā
dasaṇakiraṇalacchī acchajohnāsaricchī
kuvalayadaladoṇīkandarāe vahantī
taralabahalamiṭṭhī duddhadhāre va diṭṭhī
2.29.p1
tā āaccha | gacchahma ṇiagharaṃ jeva
2.29.p2
iti niṣkrāntāḥ striyaḥ
2.29.p3
rāmaḥ—(saviṣādam |) kathaṃ nayanapathamatikrāntaiva kāntā
2.29.p4
punaḥ sapratyāśam
2.30
apyāvirastu bhūyo'pi mama locanayoriyam
divase'ntarhitā naktaṃ candrikeva cakorayoḥ
2.31
lakṣmaṇaḥ—ārya, iyamāvirasti
rāmaḥ—(saharṣam |) kathaṃ punaḥ prāptā preyasī | (vilokya |) na tāvannūnaṃ
kimapyanyadabhisaṃdhāya tadidamuktaṃ vatsena | (uccaiḥ |) vatsa, keyamāvirasti
lakṣmaṇaḥ—
mugdhasya kelivijitasmaracāpayaṣṭerātanvatī rucimatīva sudhākarasya
rāgoddhurā sphuṭamudañcitatārakaśrīḥ
saṃdhyāvirasti nanu kāpi patiṃvareva
2.32
rāmaḥ—vatsa, evametat | tathā hi
kṛtvā prabuddhakamalāmakhilāṃ trilokīmambhonidherviśati garbhamasāvidānīm
antaḥprasuptaharinābhisarojabodhakautūhalīva bhagavānaravindabandhuḥ
2.33
lakṣmaṇaḥ—ārya, dṛśyatāmayamīṣanmukulitarāga iva gaganābhogaḥ
rāmaḥ—evametat | idānīṃ hi
prācīmālambamāne ghanatimiracaye bāndhave bandhakīnāṃ
saṃprāpte ca pratīcīṃ śaśikaranikare vairiṇi svairiṇī nām
ardhaśyāmopalāīsphaṭikamiva diśāmantarālaṃ vidhatte
kālindījahnukanyāmiladamalajalasyandasaṃdohamaitrīm
2.33.p1
punaḥ saharṣamaṅgulyā darśayan
2.34
etatkokakuṭumbinījanamanaḥśalyaṃ cakorāṅganācañcūkoṭikapāṭayorghaṭitayorudghāṭinī kuñcikā
dagdhasyāpi navāṅkuraḥ smaratarorārdrāṅgasāṃ preyasīmānoddāmagajāṅkuśo vijayate mugdhaṃ sudhāṃśorvapuḥ
2.35
lakṣmaṇaḥ—
kallolakṣiptapaṅkatripuraharaśiraḥsravantīmṛṇālaṃ
karpūrakṣodajālaṃ kusumaśaravadhūsīdhubhṛṅgāranālam
etaddugdhābdhibandhorgaganakamalinīpatrapānīyabindorantastoṣaṃ na keṣāṃ kisalayati jaganmaṇḍanaṃ khaṇḍamindoḥ
2.35.p1
rāmaḥ—vatsa, alamatiprasaṅgena | tadehi
citakusumopāyanena bhagavantaṃ gādhinandanamupāsahe
2.35.p2
iti niṣkrāntāḥ sarve
2.35.p3
iti dvitīyo'ṅkaḥ
tṛtīyo'ṅkaḥ
2.35.p4
tataḥ praviśati vāmanakaḥ
2.35.p5
vāmanakaḥ—(ātmānaṃ vilokya | savismayam |) 1 aho aṅgāṇaṃ me tuṅgattaṇam | avi ṇāma īrisehiṃ aṅgehiṃ ettha saṃcaranteṇa mae duārasiharaṃ
bhajjīadi | tā khujjo bhavia saṃcarissam
2.35.p6
tathā karoti
2.35.p7
praviśya
2.35.p8
kubjakaḥ—2 vaassa vāmaṇaa, dāṇiṃ saalaguṇasaṃjutto si tumaṃ
vāmanakaḥ—3 kaha via
kubjakaḥ—4 paḍhamaṃ jevva vāmaṇo dāṇiṃ uṇa khujjattaṇaṃ patto
vāmanakaḥ—(sakrodham |) 5 ae murukha, kahaṃ attaṇo khujjattaṇaṃ parammi
ārovesi | ṇaṃ tumaṃ jeva khujjao | mae uṇa duārasiharabhaṅgasaṅkideṇa
appammi khujjattaṇaṃ ārovidam
kubjakaḥ—(vihasya |) 6 kaha viatthimetteṇa tuha aṅgeṇa duārasiharaṃ bhañjissadi | (punaḥ sakrodham |) are alīavāāla, keṇa tuha
kahidaṃ ahaṃ khujjao tti
vāmanakaḥ—7 ṇaṃ imiṇā jevva dariavasahakaudasariseṇa puṭṭhaṭṭhideṇa
maṃsatthabaeṇa ubvāhieeṇa
kubjakaḥ—kiṃ¹ imassa mahesiṇo homaggidhūmasāmalialoaṇassa
haracāvadaṃsaṇeṇa | tā takkemi khattiabamhaṇo imo tti
vāmanakaḥ—(vihasya |) kehaṃ² taṇu vva madīvi tuhaṃ vaṅkuṇī jaṃ evaṃ
takkesi | saccaṃ khattiabahmaṇe imo tti
kubjakaḥ—tām̐³ ko vi aṇattho saṃbhāviadi jaṃ kira ciratavassākarisido imo tivvaṃ pekkhamāṇo khattiabahmaṇe rujumadiṇo ahmāṇaṃ
rāesiṇo rajjaṃ gahīduṃ āado tti
vāmanakaḥ—sam̐ntaṃ⁴ pāvam | īrisaṃ mā jappa | aaṃ hi ciratavassāparitosidassa bahmaṇo vāāe khattiattaṇaṃ pariharia bamhaṇattaṇaṃ patto
kubjakaḥ—kam̐haṃ⁵ taṇu va madīvi tuha vāmaṇī jaṃ erisaalīaloavuttante vi pattiāadi | jai kassavi vāāe khattio bahmaṇo
hoi tā maha vāāe tumaṃ vi bahmaṇo hosi
vāmanakaḥ—am̐re⁶ bālisa, kahaṃ tuha gomuhassa bhaavado caummuhassa
vi ṇatthi antaram
kubjakaḥ—jam̐i⁷ imo suddhabahmaṇo tā kiṃ imassa cāvacintāe
vāmanakaḥ—am̐tthi⁸ kāraṇaṃ | tassa pāsammi tado jeba gahiacāvavijjā dovi khattiakumārā vahṇanti | tāṇaṃ daṃsaissidi cāvaṃ ti
kubjakaḥ—tom̐⁹ suddhāsao imo
vāmanakaḥ—1aha iṃ
kubjakaḥ—2taṃ kahehi dāva imassiṃ alīadūsaṇāroveṇa ṇaṃ maha
pāvaṃ uppaṇṇaṃ ṇa vetti
vāmanakaḥ—3pāvaṃ ti kiṃ bhaṇīadi | ṇaṃ mahāpāvaṃ uppaṇṇam
kubjakaḥ—4are murukha, ṇa āṇāsi dhammassa tattam | saṃbandhascheduleaṇe
parihāsavaaṇāī ṇa hu pāvakāraṇāī
vāmanakaḥ—5kahaṃ uṇa imo tuha saṃbandhascheduleaṇo
kubjakaḥ—6are, ṇa āṇāsi | assa vi doṇi kumārā, ahmāṇaṃ
vi doṇi kumārīo | tā takkemi saṃbandhascheduleaṇo havissadi tti
vāmanakaḥ—(vihasya |) 7kahaṃ ahmāṇaṃ erisaṃ puṇṇam
2.35.p9
nepathye
Linked texts (3)
- Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra — Kāśīnātha Pāṇḍuraṅga Paraba 1886, Sanskrit
- Rasakalpadruma (Jagannātha Miśra) — Jagannātha Miśra 1600, Sanskrit
- Hārāvalī — Harinātha, Sanskrit
Discussed in (2)
- A History of Sanskrit Literature: Classical Period, Vol. I — Dasgupta & De 1947, English
- The Sanskrit Drama in its Origin, Development, Theory & Practice — Keith 1924, English