Kundamala 7.20
Kundamālā 7.20
- Language
- Sanskrit
7.20
vālmīkiḥ-vatse, tvarasva, mā parilambiṣṭhāḥ; apratikriyamāṇā
mūrchā niṣkrāntamāpadyate
sītā-kahehi kahehi paramatthaṃ, avi dharanti rāhavāḥ ? (ka)
vālmī-samāśvasihi, dhriyante rāghavāḥ | kimetānna paśyati bhavatyucchvasitān ?
sītā-diḍhaṃ paccāidahni tādeṇa | (kha)
vālmī-(anveṣaṇamabhitīya )
maithili, yatnataḥ dhairyamavalambya locane tataḥ sādhu prahiṇu | tvatkathāpralayamātariśvanā nipātitaṃ rāghavakulaṃ paśyeti svābhimatapadānusāriṇī padyayojanā
maithili prahiṇu locane tataḥ
sādhu dhairyamavalambya yatnataḥ
tvatkathāpralayamātariśvanā
paśya rāghavakulaṃ nipātitam
7.20.p1
sītā—(salajjam) bhaavaṃ aṇaṇuṇṇādadaṃsaṇā ahaṃ añjautteṇa (ka)
vālmīki—(sāvaṣṭambham) mayi sthite ko vā abhyanujñāyāḥ
pratiṣedhasya vā| gaccha, abhyanujñātāsi vālmīkinā mayaitadarśane, upasarpa niśśaṅkamupayantāram
sī—(vilokya) kiṃ evvaṃ vaṭṭadi, savvahā hṛdahmi mandabhāā
7.20.p2
patitvā roditi) (kha
7.20.p3
vālmī—uttiṣṭha samāśvāsaya, ahamapi rāmalakṣmaṇāvabhyupapatsye
vatsa rāma, vatsa lakṣmaṇa, samāśvasihi
sī—jāda kusa, jāda lava, samassasa samassasa| (ga)
7.20.p4
evaṃ salilasekaṃ nāṭayati
7.20.p5
rāma—(pratyāgamya) ārya kaṇva, api dhriyate vaidehī?
vālmī—purata eva vartate
rā—(vilokya) kathaṃ bhagavān samprāptaḥ| (lajjāṃ nāṭayati)
vā—alaṃ lajjayā, kalatraviṣayā khalvanukampā
la0-( āśvasya ) api pratyāgatasañjña āryyaḥ syāt ?
rā-pratyāgato'smi mandabhāgyaḥ
kuśalavau-( samāśvasya ) hā tāta, paritrāyasva
7.20.p6
iti pādayoḥ patitvā rudataḥ
7.20.p7
rāmalakṣmaṇau-( pariṣvajya samāśvāsayataḥ ) vatsau, alamāvegena
vā-hā tātadarśanadurlalitau, kasya ka rudyate, pramṛjyatāmaśru
kuśalavau-( bāṣpaṃ pramṛjya rāmamavalokayantau sthitau )
sī-( apavārya ) ko eso, jo tuhmehiṃ evvaṃ pekkhido ? ( ka )
rāma-aho ! audāsīnyaṃ vaidehyāḥ yadidaṃ cirakālopanatamasmatsannidhānaṃ mukhavikāsaināpi na sambhāvayati
vā-( sakopam ) he rājan, dhṛtasauhārda, mahākulīna, samīkṣyakārin, kiṃ yuktaṃ tava pratipāditāṃ janakena, gṛhītāṃ daśarathena,
kṛtamaṅgalāmarundhatyā, viśuddhacāritrāṃ vālmīkinā, bhāvitaśuddhiṃ vibhāvasunā, mātaraṃ kuśalavayoḥ, duhitaraṃ bhagavatyā
viśvambharāyāḥ, devīṃ sītāṃ janāpavādamātraśravaṇena nirākarttum ?
rāma-( vaiklavyaṃ nāṭayati )
vā-saumitre yuktamidam ? athavā kastavopālambhaḥ, niyojyastvaṃ
kanīyān | ( rāmamuddiśya ) atha daśagrīvavīravadhyāvasāne
sītāpratigrahaṃ prati kaḥ pramāṇīkṛto devaḥ pramāṇena ?
rā-bhagavān vaiśvānaraḥ
vā-bhoḥ pratyayanivṛtteḥ kiṃ kāraṇam ?
sī-haddhi haddhi mama adhaṇṇāe kide evvaṃ adhikkhiadi añjautto | ( kha )
7.20.p8
karṇau pidadhāti