Pramāṇa · Search · About · API

The Recognition of Śakuntalā 10.5.85

Arthadyotanikā 10.5.85

Language
Sanskrit

10.5.85

varṇebhyo brāhmaṇādibhyo yatphalamuttiṣṭhatyutpadyate tatkṣayi vināśi | prakārasahasrairapi na sthāyīti vyajyate | āraṇyakāstapasvino no'smākamakṣayyamavināśi tapaḥṣaḍbhāgaṃ dadati | “kṣayyajayyau śakyārthe” iti nipātanātsādhu | akṣayyamiti prayatnasahasrairapi na naśyatīti dhvanyate | vyatirekālaṃkāraḥ | “cintaya” ityādināaitadantena vilāso nāmāṅgamapakṣiptam | tallakṣaṇaṃ tu— “vilāsaḥ saṃgamārthastu vyāpāraḥ parikīrtitaḥ” iti | hanteti harṣe | “hanta harṣe'nukampāyām” ityamaraḥ | siddhārthau niṣpannaprayojanau rājño darśanenaiva | jayatu bhartā | etau dvau ṛṣikumārau pratihārabhūmiṃ dvārasthānamupasthitau | “strīdvāradvāraṃ pratīhāraḥ” ityamaraḥ | “bhūmiḥ syātsthānamātrake” iti viśvaḥ | eṣa praveśayāmi | ita ito bhavantau | aho ityāścarye | dīptimato'pi tejoyuktasyāpi | nātibhinne sadṛśe | na samāsaḥ | sādṛśyameva ślokenāha— adhoti | amunā | apiśabdātsarvatra muniḥ | sarvairbrahmacāripramukhairyogya āśrayaṇīyaḥ sarvabhogyastasminnāśrame gṛhasthāśrame vasatirgṛhamadhyākrānta(ntā)maṅgīkṛtam(tā) | munipakṣe sarvairbaṭubhirbhogyaḥ pāṭhārthamāśrayaṇīyastasminnāśrame maṭhe vasatiḥ sthānamaṅgīkṛtam | “āśramo vratināṃ maṭhe | brahmacaryādicatuṣke” iti | “vasatiḥ syādavasthāne niśāyāṃ sadane'pi ca” iti haimaḥ | uktaṃ ca padmapurāṇe— “yathā vāyuṃ samāśritya vartante sarvajantavaḥ | tathā gṛhasthamāśritya vartante caturāśramāḥ” iti | rakṣāyogātprajāparipālanāt | tapo lokottaraṃ dharmam | saṃcinoti | rakṣārthaṃ śarīrarakṣārtham | yogo'ṣṭāṅgastannimittam | tapaścāndrāyaṇādi |

Linked texts (1)