Pramāṇa · Search · About · API

Mitabhashini 6.8-2

Mitabhāṣiṇī 6.8-2

Language
Sanskrit

6.8-2

vidūṣakaḥ-ciṭṭa dāva yāva imiṇā daṇḍakaṭṭheṇa kandappavāṇaṃ
ṇāsemi [ tiṣṭha tāvat yāvadanena daṇḍakāṣṭhena kandarpabāṇaṃnāśayāmi ] | ( daṇḍakāṣṭhamudyamya cūtāṅkuraṃ pātayitumicchati )
rājā ( sasmitam ) -bhavatu dṛṣṭaṃ brahmavarcasam ! sakhe
kkopaviṣṭa. priyāyāḥ kiñcidanukāriṇīṣu latāsu dṛṣṭiṃ vilobhayāmi !
vidūṣakaḥ-ṇaṃ āsaṇaṇapariāriā caturiā bhavadā saṃdiṭṭhā
māhavīmaṇḍave imaṃ velaṃ adivāhissaṃ, tarhi se cittaphalagagadaṃ
mahatthalihidaṃ tattahodīe saundalāe paḍikidiṃ āṇehi tti
[ nanu āsannaparicārikā caturikā bhavatā saṃdiṣṭā-mādhavīmaṇḍape imāṃ velām ativāhayiṣye, tatra me citraphalakagatāṃ
svahastalikhitāṃ tatrabhavatyāḥ śakuntalāyāḥ pratikṛtim ānaya
iti]
rājā-īdṛśaṃ hṛdayavinodasthānam | tattameva mārgamādeśaya
vidūṣakaḥ-ido ido bhava ( ita ito bhavān )
( ubhau parikrāmataḥ-sānumatyanugacchati ) | vidūṣakaḥeso maṇisilāpaṭṭaasaṇāho mahāvīmaṇḍavo upahāraramaṇijjadāe a sāadeṇa via paḍicchadi tumaṃ | tā pavisia ṇisīdadu bhavaṃ [ eṣa maṇiśilāpaṭṭakasanātho mādhavīmaṇḍapa upahāraramaṇīyatayā ca svāgatena iva pratīcchati tvām | tat praviśya
niṣīdatu bhavān ] | (ubhau praviśyopaviṣṭau )
sānumatī—ladāsaṃsidā dekkhisasaṃ dāva sahīe parikidiṃ
tado se bhattuṇo bahumuhaṃ aṇurāaṃ ṇivedaissaṃ (latāsaṃśritā
drakṣyāmi tāvat sakhyāḥ pratikṛtim| tatastasyai bharturbahumukhamanurāgaṃ nivedayiṣyāmi ] (tathā kṛtvā sthitā )
rājā—sakhe, sarvamidānīṃ smarāmi śakuntalāyāḥ prathamavṛttāntam| kathitavānasmi bhavate ca| sa bhavān pratyādeśasamaye matsamīpagato nāsīt| kintu pūrvamapi na tvayā
kadācit saṅkīrttitaṃ tatrabhavatyā nāma | kaccidahamiva vismṛtavānasi tvam
vidūṣakaḥ—na visumarāmi | kintu savvaṃ kahia avasāne
uṇa tue bhaṇidaṃ parihāsaviapavvao eso na bhūdattho tti | mae
vi mip piṇḍavuḍḍhiṇā taha evva gahidaṃ | athavā bhavitavvadā kalu
balavado [ na vismarāmi | kintu sarvaṃ' kathayitvā avasāne punastvayā bhaṇita parihāsavijalpa eṣa na bhūtārtha iti | mayā
api mṛtapiṇḍabuddhinā tathā eva gṛhītam | athavā bhavitavyatā
khalu balavatī ]
sānumatī—evvaṃ ṇedaṃ (evaṃ nu etat)
rājā—(dhyātvā)—sakhe trāyasva mām!
vidūṣakaḥ—bho kiṃ edaṃ| aṇuvavaṇṇaṃ kkhu īdisaṃ tuha
kāvi sappurisā soavattavvyā ṇa honti ṇa' pavāde vi
ṇikkampā girao [bhoḥ kimetat| anupapannaṃ khalu īdṛśaṃ
tvayi| kadāpi satpuruṣā śokavāstavyā na bhavanti| nanu
pravāte'pi niṣkampā girayaḥ ]
rājā-vayasya, nirākaraṇaviklavāyāḥ priyāyāstāmavasthāmanusmṛtya balavadaśaraṇo'smi| sā hiitaḥ pratyādeśāt svajanamanugantuṃ vyavasitā
sthitā tiṣṭhetyuccairvadati guruśiṣye gurusame
punardṛṣṭiṃ bāṣpaprasarakaluṣāmarpitavatī
mayi krūre yattat saviṣamiva śalyaṃ dahati mām

6.8-2.p1

sānumatī—ammahe īdiśī saṛjjaparadā | imassa mmaṃdāveṇa
ahaṃ ramāmi [ ammahe īdṛśī svakāryaparatā | asya santāpena
ahaṃ rame ]
vidūṣakaḥ—bho atthi me takko keṇa vi tattahodī āāsacāriṇā ṇīdetti [ bhoḥ asti me tarkaḥ kenāpi tatrabhavatī
ākāśacāriṇā nīteti ]
rājā-kaḥ patidevatāmanyaḥ parāmraṣṭumutsaheta | menakā
kila sakhyāste janmapratiṣṭhā iti śrutavānasmi| tatsahacāriṇībhiḥ sakho te hṛteti me hṛdayamāśaṅkate
sānumatī-sammoho kkhu vihmaaṇijjo ṇa paḍivoho

6.8-2.p2

[ sammohaḥ khalu vismayanīyaḥ na pratibodhaḥ ]

Linked texts (4)