Valmiki Ramayana 7.44
Vālmīkirāmāyaṇa 7.44
- Language
- Sanskrit
7.44.1
teṣāṃ samupaviṣṭānāṃ sarveṣāṃ dīnacetasām
uvāca vākyaṃ kākutstho mukhena pariśuṣyatā
7.44.2
sarve śṛṇuta bhadraṃ vo mā kurudhvaṃ mano 'nyathā
paurāṇāṃ mama sītāyāṃ yādṛśī vartate kathā
7.44.3
paurāpavādaḥ sumahāṃs tathā janapadasya ca
vartate mayi bībhatsaḥ sa me marmāṇi kṛntati
7.44.4
ahaṃ kila kule jāta ikṣvākūṇāṃ mahātmanām
sītāṃ pāpasamācārām ānayeyaṃ kathaṃ pure
7.44.5
jānāsi hi yathā saumya daṇḍake vijane vane
rāvaṇena hṛtā sītā sa ca vidhvaṃsito mayā
7.44.6
pratyakṣaṃ tava saumitre devānāṃ havyavāhanaḥ
apāpāṃ maithilīm āha vāyuś cākāśagocaraḥ
7.44.7
candrādityau ca śaṃsete surāṇāṃ saṃnidhau purā
ṛṣīṇāṃ caiva sarveṣām apāpāṃ janakātmajām
7.44.8
evaṃ śuddhasamācārā devagandharvasaṃnidhau
laṅkādvīpe mahendreṇa mama haste niveśitā
7.44.9
antarātmā ca me vetti sītāṃ śuddhāṃ yaśasvinīm
tato gṛhītvā vaidehīm ayodhyām aham āgataḥ
7.44.10
ayaṃ tu me mahān vādaḥ śokaś ca hṛdi vartate
paurāpavādaḥ sumahāṃs tathā janapadasya ca
7.44.11
akīrtir yasya gīyeta loke bhūtasya kasya cit
pataty evādhamāṃl lokān yāvac chabdaḥ sa kīrtyate
7.44.12
akīrtir nindyate daivaiḥ kīrtir deveṣu pūjyate
kīrtyarthaṃ ca samārambhaḥ sarva eva mahātmanām
7.44.13
apy ahaṃ jīvitaṃ jahyāṃ yuṣmān vā puruṣarṣabhāḥ
apavādabhayād bhītaḥ kiṃ punar janakātmajām
7.44.14
tasmād bhavantaḥ paśyantu patitaṃ śokasāgare
na hi paśyāmy ahaṃ bhūyaḥ kiṃ cid duḥkham ato 'dhikam
7.44.15
śvas tvaṃ prabhāte saumitre sumantrādhiṣṭhitaṃ ratham
āruhya sītām āropya viṣayānte samutsṛja
7.44.16
gaṅgāyās tu pare pāre vālmīkeḥ sumahātmanaḥ
āśramo divyasaṃkāśas tamasātīram āśritaḥ
7.44.17
tatraināṃ vijane kakṣe visṛjya raghunandana
śīghram āgaccha saumitre kuruṣva vacanaṃ mama
7.44.18
na cāsmi prativaktavyaḥ sītāṃ prati kathaṃ cana
aprītiḥ paramā mahyaṃ bhavet tu prativārite
7.44.19
śāpitāś ca mayā yūyaṃ bhujābhyāṃ jīvitena ca
ye māṃ vākyāntare brūyur anunetuṃ kathaṃ cana
7.44.20
mānayantu bhavanto māṃ yadi macchāsane sthitāḥ
ito 'dya nīyatāṃ sītā kuruṣva vacanaṃ mama
7.44.21
pūrvam ukto 'ham anayā gaṅgātīre mahāśramān
paśyeyam iti tasyāś ca kāmaḥ saṃvartyatām ayam
7.44.22
evam uktvā tu kākutstho bāṣpeṇa pihitekṣaṇaḥ
praviveśa sa dharmātmā bhrātṛbhiḥ parivāritaḥ
Commentaries (6)
- Tilaka — Nāgeśa Bhaṭṭa 1700, Sanskrit
- Rāmāyaṇabhūṣaṇa — Govindarāja, Sanskrit
- Dharmākūtam — Tryambaka Makhin, Sanskrit
- Kalpavallikā — Bommakanti Nṛsiṃhaśāstrin, Sanskrit
- Munibhāvaprakāśikā — Sanskrit
- Vālmīkibhāvadīpa (Anantācārya Prativādibhayaṅkara) — Anantācārya Prativādibhayaṅkara, Sanskrit
Linked texts (3)
- Laghurāmāyaṇa (Govindanātha Guha) — Govindanātha Guha, Sanskrit
- Vālmīkiratna — Vālmīki, Sanskrit
- Indische Sprüche — Otto von Böhtlingk 1863, Sanskrit