Vikramarkacaritra 1.13.3

1.13.3

sakalarājarājottamaḥ | mantriṇāpyevaṃguṇagariṣṭhena bhavitavyam | svāmikāryārthamudyamaḥ, pāpādbhayam, prajānāṃ hitam, parivārāṇāṃ saṃyojanam, rājñaścittavṛttyanusaraṇam, apāyakāryādrājanivāraṇam, ityādayo ye mantriguṇāstairyuktaḥ kulakramāgataḥ kāmandakacāṇakyadhaumyaśukavācaspatyādastatśāstrajñābhijño mantripadayogyo bhavati | purā kila nandabhūpālo mantriṇā bahuśrutena
brahmahatyāyā nivāritaḥ | rājā-kathametat ? so'bravīt -
viśālāyāṃ nando nāma rājā mahāśauryasaṃpanno'bhūt | sa nijabalena
prārthivanṛpālānsvapādapadmopajīvino vidhāyaikacchatreṇa rājyamakarot | tasya
ca bahuśruto nāma mantrī | bhānumatī nāma mahiṣī | narapālo nāma tanayaḥ
tasya rājño mahiṣyāṃ bhānumatyāmatīva prītirāsīt | siṃhāsane'pi sahaiva
tayā samupaviśet | nimeṣamapi tayā vinā na tiṣṭhet | ekadā mantrī svamanasyacintayat — ‘ayaṃ rājā nirlajjo madhyesabhaṃ siṃhāsane striyamupaveśayati | tadā sarve janāstāṃ paśyanti | anucitamayaṃ na jānāti | kiṃ kriyatām’ iti | tata ekadāvasaraṃ prāpya rājānamabravīt — ‘deva vijñāpyamasti’
iti | rājā ‘kiṃ tat ? kathyatām’ ityāha | mantrī ‘yadeṣā bhānumatī siṃhāsane sahopaviśati tanmahadanucitam | ‘asūryaṃpaśyā rājadārā:’ iti hi saṃpradāyaḥ | atra nānājanāḥ samāgatya tāṃ paśyanti | ata itaḥ paraṃ naivaṃ yuktaṃ
kartum’ iti vijñāpayāmāsa | tato rājā ‘bhānumatyanālokanaṃ kṣaṇamapi na
sahe | tadupāyaṃ nirūpaya’ ityāha | mantrī ‘ālekhyagatāṃ tāṃ paśyatu devaḥ’