Vikramarkacaritra 1.19
Vikramārkacaritra 1.19
- Language
- Sanskrit
1.19
iti
kiṃca tvāṃ matto rakṣitvā svayaṃ hantumicchati | atastvamenamadhaḥ pātaya
ahamenaṃ bhakṣayitvā gamiṣyāmi | tvamapi nijanagaraṃ gantumarhasi' iti
tadākarṇya rājaputro jayapālo yāvadenamadhaḥ pātayitumārebhe tāvadbhallūko vṛkṣātpatannapi śākhāntaramālalambe | taṃ dṛṣṭvā rājaputro viphalaprayatno bibhāya | tadā
bhallūkaḥ 'bhoḥ pāpiṣṭha kimarthaṃ bibheṣi ? | yatpurārjitaṃ karma tattavayā bhoktavyam
atastvaṃ 'sasemirā' iti vadanpiśāco bhūtvā prativanaṃ paribhrama' iti
śaśāpa | tataḥ prabhātamāsīt | vyāghrastu niragāt | bhallūko'pi yathecchaṃ
jagāma | rājakumāro'pi ‘sasemirā’ iti vadanpiśāco bhūtvā vaneṣu paribabhrāma | tato'sya turaṅgamo nagaramagamat | tatra rājaputrarahitamaśvaṃ dṛṣṭvā janāḥ
kevalamaśvamāgataṃ rājñe samācakhyuḥ | tato rājā mantriṇaḥ samāhūya bhaṇati
sma— ‘bho mantriṇaḥ mṛgayārthaṃ kumāre nirgacchati mahaddurnimittamāsītkila
tathāpi mattastadullaṅghya vanaṃ gataḥ | tasya phalaṃ sadya eva samupannatam | tadārūḍho'śvaḥ śūnyaḥ samāgataḥ | tattanmārgaṇāya vanaṃ prati gamiṣyāmi’ iti
tataste'pyaṅgīcakruḥ sabhyāḥ | tato rājā mantribhiḥ parivāreṇa ca saha kumāro
yena mārgeṇa gatastenaiva mārgeṇa vanaṃ prāviśat | tato vanamadhye paribhramantaṃ
‘sasemirā’ iti vadantaṃ piśācabhūtaṃ sutaṃ dṛṣṭvā rājā mahāśokasāgaranimagnastamādāya svanagaramāgamat | āgatya ca tadunmādaśamanāya bahunvidhīnkārayāmāsa | kenāpi kumāraḥ svastho na babhūva | tasminsamaye rājā mantriṇaṃ
bahuśrutamabhāṇīt —‘asminsamaye śāradānandastiṣṭhedyadi kṣaṇamātreṇa cikitsāṃ kuryāt | sa mayā vṛthaiva māritaḥ | puruṣeṇa yatkāryaṃ kriyate tadvicāyaiva
kartavyam | tathā coktam —
aparīkṣya na kartavyaṃ kartavyaṃ suparīkṣitam
paścādbhavati saṃtāpaṃ brāhmaṇī nakule yathā