Vikramarkacaritra 2.3-4
Vikramārkacaritra 2.3-4
- Language
- Sanskrit
2.3-4
iti ca
tadākarṇya bhūsuraḥ— ‘priye satyamavādīḥ | kiṃ tu parameśvaraprasādaṃ vinā santatirna labhyate | ato bhavānīvallabhamārādhayāmaḥ’ ityuktvā parameśvarārādhanāya tapaḥ kartumārabhata | athaikadā rātrau svapne vṛṣabhārūḍhaḥ śailatanayasamāśliṣṭavāmatanuścandrakalāvaṃtasaḥ parameśvaraḥ pratyajho bhūtvāvadat — ‘vatsa
pradoṣavratamācara | tena tava putro bhaviṣyati’ iti | brāhmaṇastu prabudhya sasambhramamutthāya svapnavṛttāntaṃ vṛddhebhyo nivedayāmāsa | te ca ‘yathārtho'yaṃ
svapnaḥ | asminvrate'nuṣṭhite sarvathā tava putro bhaviṣyati’ iti jagaduḥ | tato
brāhmaṇasteṣāṃ vacanaṃ manasi kṛtvā mārgaśīrṣaśuklatrayodaśyāṃ mandavāsare kalpoktaprakāreṇa pradoṣavratamanvatiṣṭhat | parameśvaraśca prasanno bhūtvā putramasmai prāyacchat | tadanantaraṃ brāhmaṇastasya jātakarma vidhāya dvādaśe divase devadatta
iti nāma kṛtvārvaśiṣṭānyannaprāśanacaulopanayanādīni karmāṇiyapi yathākālaṃmanvatiṣṭhat | vedānsāṅgānadhyāpayāmāsa | tataḥ ṣoḍaśe varṣe godānādikaṃ vidhāya surūpāṃ buddhiśīlalakṣaṇasaṃpannāṃ kāmapi kanyakāmanviṣya vivāhaṃ kṛtvā
jīvanaṃ parikalpya svayaṃ tīrthayātrāṃ kartukāmaḥ putrāya buddhimevamupadideśa'vatsātikaṣṭāṃ daśāṃ prāpto'pi svadharmācāraṃ mā parityaja | paraiḥ saha vivādaṃ
mā kārṣīḥ | sarvabhūteṣu dayāṃ kuru | parameśvare bhaktiṃ vidhehi | parastriyo mā
vilokaya | balavadbhirvirodhaṃ mā kuru | sajjanānāśraya | durjanānparihara
strībhyo guhyaṃ mā vada' iti | evamanyāśca nītīrupadiśya svayaṃ vārāṇasrīṃ
jagāma | tato devadattaḥ piturupadeśaṃ pālayaṃstatraiva nagare sukhamuvāsa | athaikadā homāya samidhaḥ samāhartuṃ mahadaraṇyaṃ praviśya yāvatsamidhaściccheda tāvadvikramo mṛgayārthaṃ vipinamavagāhya mahāntamekaṃ sūkaramanudhāvaṃstatrāgatya devadattaṃ dṛṣṭvā puramārgamajānanpapraccha | tena pṛṣṭo devadattaḥ svayamagre gacchanrājānaṃ
nagaramanayat | anantaraṃ rājā devadattaṃ bahudhā saṃmānya kutrāpi rājakārye nyayuṅka | evaṃ mahānkālaḥ samaticakrāma | athaikadā rājā taṃ madhyesabhamavādīt- 'kathamahaṃ tvatkṛtādupakārāduttīrṇo bhaviṣyāmi | yanmāṃ mahato'raṇyānnagaramanayaḥ' iti | tadā sabhyaḥ ko'pi jagāda | 'hantāyaṃ mahāpuruṣaḥ
yatkṛtamupakāraṃ cirādapi na vismarati | tathā cāhuḥprathamavayasi pītaṃ toyamalpaṃ smarantaḥ
śirasi nihitabhārā nārikelā narāṇām
salilamamṛtakalpaṃ dadhurājīvitāntaṃ
na hi kṛtamupakāraṃ sādhavo vismaranti
Linked texts (1)
- Southern recension — Sanskrit