Vikramarkacaritra 2.4-3

2.4-3

iti
brāhmaṇastu rājño vacanaṃ śrutvā svamanasi vicārayati sma- 'kimayaṃ rājā
māmevaṃ vadati | kiṃ nāmāhamupākaravam | kimetatsatyamūta mithyā ? | asya
tattvaṃ bodheyam' iti | tataḥ ekasmindivase rājakumāramapahṛtya svamandire
saṅgopya tasya kaṇṭhabhūṣaṇamekaṃ svabhṛtyahaste dattvā vipaṇyāṃ vikretuṃ praiṣayat
asminnavasare rājakumāraḥ kenāpyapahṛto māritaśceti rājamandire mahānkolāhalaḥ samabhavat | rājāpi putramārgaṃṇāya sarvatrādhikāriṇaḥ prāhiṇot | te
ca sarvataḥ paribhramanto vipaṇimadhye daivādābharaṇahastaṃ devadattabhṛtyamapaśyan
tatastadābharaṇaṃ rājakumārasyeti jñātvā taṃ baddhvā rājasamīpaṃ ninyuḥ | rājāpi taṃ dṛṣṭvovāca — 're bhṛtya kathametadābharaṇaṃ tava haste samāgatam ?' iti
bhṛtyaḥ prāha — 'ahaṃ devadattasya bhṛtyaḥ | vipaṇimadhye etadābharaṇaṃ vikrīyā
dhanamānayeti preṣito'smi' iti | tato rājā devadattamāhūya papraccha — 'etadābharaṇaṃ kasmai dadau' iti | devadattaḥ pratyabhāṣata — 'ahameva dhanalolupastava
kumāraṃ hatvā bhūṣaṇāni gṛhītvā teṣāmidamekamābharaṇaṃ vikretumadām | idānīṃ
yattubhyaṃ rocate tatkuru | mama prāktanakarmavaśādevaṃ buddhirutpannā' iti | tadākarṇya rājā kimapi pratikartuṃ na śaśāka | tadā sabhyaḥ kaścidāha — 'aho
sarvadharmaśāstravettāyaṃ kathamaSheetdṛśe karmaṇi buddhimakarot' iti | aparaḥ kaściduvāca — 'svakarmaṇā preritasyaivaṃ buddhirajāyata | kimatra citram ?' iti
itare kecana rājānamabruvan — 'deva yadayaṃ bālaghātī suvarṇasteyī ca tataḥ
khādireṇa śūlena hantavyaḥ' iti | tadā mantriṇaḥ prahuḥ — ' imaṃ tilaśaḥ
khaṇḍayitvaitanmāṃsena gṛdhrebhyo balirdātavyā' iti | teṣāṃ vacanaṃ śrutvā rājā
jagāda — 'bhoḥ sakhāyaḥ, ayaṃ mamāśritaḥ puramārgapradarśanādupakārī ca
ato'sminguṇadoṣacintā na kartavyā | tathā ca vadanti —
candraḥ kṣayī prakṛtivakratanuḥ kalaṅkī
doṣākaraḥ sphurati mitravipattikāle
mūrdhnā tathāpi satataṃ dhriyate hareṇa
naivāśriteṣu mahatāṃ guṇadoṣacintā