Siddhantanidana 2.35
Siddhāntanidāna 2.35
- Language
- Sanskrit
2.35
keśasīmaṃtakajvarādīnām, tathāhi suśrute “vyādhayastatra jāyante daśa cāṇau ca
śūkajā” ityādi, “asādhyo balavān yastu keśasīmantalajjvaraḥ” iti ca
sthitānāṃ bhinnarūpatvaṃ, yathā mādhavīyanidānoddhṛta-carakokta-samatridoṣasannipātādeḥ | nahodānīṃ prāyaḥ sannipātajvare-“koṭhānāṃ śyāworkraktānāṃ
maṇḍalānāṃñca darśanaṃ” bhavati | navānāṃ prādurbhāvaḥ, yathā phiraṅgaroga-granthikasannipātādīnāṃ vakṣyamāṇānām | atra cārthe prācāṃ sammatiryathā—carake satrai va
“vikāranāmākuśalo jihriyānna kadācana | nahi sarvavikārāṇāṃ nāmato'sti
dhruvā sthiti” riti | asya hyayamabhisandhiḥ | anantāḥ khalu rogā adhruvasthitayaśca,
amī ca samutpannāḥ samutpadyamānāḥ samutpatsyamānāśca na tāvatsarvve śakyā nirddeṣṭumiyattayā nāmataḥ | ye punaridānīṃ prasiddhāste 'smābhirnirdiśyante nāmalakṣaṇadibhiḥ ; kālāntarāgānimastu lakṣaṇādiparilakṣaṇena samyag veditavyāḥ
na cedaṃ lajjāpadaṃ yadasmadīyasaṃhitāyāmapi keṣāñcidrogāṇāṃ na labhyeran lakṣaṇādīnīti ; niravadhirhi kālo vipariṇāmī niyatapravṛttiśīlañca jagat, kathaṃ nvatra
niyamo dhruvasaṃsthānalakṣaṇāstathāvidhā eva sadā vatrteran rogā iti | anyaccāha
suśruto'pi–“anuktamapi doṣāṇāṃ liṅgervyādhimupācaret” iti (su0sū0 35a0)
asya hyayamabhiprāyaḥ | bahavaḥ khalvasmābhirabhihitā rogāḥ, santi cetare
samutpatsyamānā ye neha śakyā vivarītum | upakramastu teṣāṃ lakṣaṇadarśanāddoṣasaṃyogaviśeṣānumānato darśitadiśā tattaddoṣapraśamanādyupāyavidhānena vidheya iti
prabandheṣu tataḥ prācāmuktānūktākṛtīn gadān
āviṣkṛtatamān brūmaḥ sphuṭaliṅgān samāsataḥ
2.35.p1
vyādhivijñānam