Siddhantanidana 3.2
Siddhāntanidāna 3.2
- Language
- Sanskrit
3.2
bāhyaṃ nimittaṃ rogāṇāṃ nidānamiti kīrttitam
vidhāya dhātuvaiṣamyaṃ sākṣād vā rogakāri tat
3.2.p1
tat sampadyate | te ca rogāḥ krameṇa dhātuvaiṣamyasambhūtā nijā iti, āgantuhetujāstvāgantujā ityāgantava iti vā vyapadiśyante | uktañca – “dvividhā prakṛttireṣāmāgantu-nijavibhāgāt | mukhāni tu khalvāgantonaṃkha-daśanapatanābhighātābhicārābhiśāpa-badha bandhana-vyadhana veṣṭana-poḍana-rajju-dahana-śastrāśani-bhūtopasargādīni
nijasya tu khalu mukhaṃ vātapittaśleṣmikaṃ vaiṣamyam |” iti ( ca0 sū0 20 a0 )
tathāca dhātuvaiṣamyadvāreṇa rogotpādanaśīlaṃ sāmānyaṃ nidānaṃ, sākṣādrogotpādanakṣamaṃ viśiṣṭaṃ nidānamiti phalito'rthaḥ | viśeṣaṃ caitatkāryyayorāha carakaḥ“āganturhi vyathāpūrvvamutpanno jaghanyaṃ vātapittaśleṣmaṇāṃ vaiṣamyamāpādayati
nije tu vātapittaśleṣmāṇaḥ pūrvaṃ vaiṣamyamāpadyante jaghanyaṃ vyathāmabhinirvvarttayantīti”
3.2.p2
ca0 sū0 20 a0
Linked texts (1)
- Carakasaṃhitā — Agniveśa (Āyurveda) & Caraka, Sanskrit