Paribhashasamgraha 12.35
Paribhāṣāsaṃgraha 12.35
- Language
- Sanskrit
12.35
) ityajādeśaṃ prati nimittabhāvo'kāryitvenaiva niyataḥ | tadevamajādeśasaṃbandhe'cītyasyākāryitvaṃ tatsāhacaryād dvirvacanavidhāne'pi yadyakāryitvamevācītyasya tadā
sthānivatvaṃ yathā cakraturiti | aririṣatītyatra tu dvitīyasyaikāco dvirvacanādhikārasya
dvirvacanamāktamiti dvirvacanāvidhāne'cītyasya kāryitvaṃ na punarakāryitvamiti | tasmātparibhāṣā
prayojanābhāvānna svīkartavyā | yuktaṃ caitat | anyathā asyāṃ satyāṃ prorṇunaviṣatītyatra
guṇāvādeśayoḥ kṛtayordvirvacane'cīti sthānivatvaṃ na syāt | sannantasya kāryitvāt
tathā dvirvacane'cītyatrācīti kimityuktvā jeghrīyate dedhmīyate iti yatpratyudāhṛtaṃ tannopapadyate
iyaṅghayairulpāt | yathaiva yaṅ ajādirna bhavati tathā dvirvacananimittamapīti | tatra tarhīdaṃ
vaktavyam | kāryamanubhavanneva yo yo nimittatvena nāśrīyate | jeghrīyata ityatra kāryamanubhavan
nimittatvenāśrīyate | anyastu nāśrīyata eva | tathā hi | aririṣatītyatra sthānivatvena iso
dvirvacanaprasaṅgādajādereva sanaḥ kāryitvaṃ nimittatvaṃ ca | prorṇunaviṣatītyatra tu ajādeḥ
sano nimittatvaṃ, kāryitvaṃ ca dhātornuśabdasyaiva | tasyaiva dvirvacanavidhānāt | ato'tra sanaḥ
sākṣāt kāryitvaṃ nāstīti yuktameva nimittatvenāśrayaṇamiti | evamapi śādhītyatra
" śā hau " ( 6|4
Linked texts (1)
- Bṛhatparibhāṣāvṛtti — Sīradeva, Sanskrit