Vagbhatamandana 29.46.p1
Vāgbhaṭamaṇḍana 29.46.p1
- Language
- Sanskrit
29.46.p1
) śaradavasantayorviddhvājjvarasya pratikārayet || kālaprakṛtimuddiśya nirdiṣṭaḥ prākṛtojvaraḥ || (ba. vi. 3|47-48) ityantato
nirdeśaḥ | tena varṣāsu mārutaḥ ityādyuddeśanirdeśāvanupapannāveva yuktiḥ
sāmānyānnimitti cet na, anukta grahaṇe'pi uddeśanirdeśau tatra yuktau
tenetadayugeṇa staḥ vacanamantara saṃvādāditi | jatkarṇavye
tadabhibhatatvāt | tathā hi--vasantanaśarado prākṛto anyatra vaikṛtaḥ
na ca yatra prakupitodoṣaḥ, prakṛtiḥ prakṛtyābhūtāḥ prākṛtaḥ iti prākṛtatvābhidhānaṃ vātejeṣu citamiti vācyam tadbhūtabhūtatvābhāvāt
kiṃ tu kālamuddiśya nirdiṣṭaḥ prākṛto jvaraḥ ...saṃneti phalitam
tadetat svecchāpralapitayā bālapralapitamiti
atrocyate--kimayaṃ dūṣaṇaprapañco munimatābhāvābudhayabhāvādvā,
nādyaḥ, munivara caraṇādoktatvāt | tathā hi jvare ucitameva dhātu
( vāta ) jvarasya prākṛtatvā bhidhānaṃ sakalamunimata saṃmatatvāt
uddeśanirdeśābhyāṃ carakācāryarjatūkarṇādimiśrāścāyuktau | kathametaditi
cet uttara granthākalana vidhuramate naivā carakākalana dakṣatā eṣāmṛṣā bhāṣitā pratyanidhī carakāt | tathā hyācāryādeśaḥ- "prākṛtaḥ
sukha sādhyastu vasantaśaradudbhavaḥ | ityārabhya" prāyeṇānilajo duḥkhaḥ
104 vāgbhaṭa maṇḍanam
Linked texts (1)
- Carakasaṃhitā — Agniveśa (Āyurveda) & Caraka, Sanskrit