Shivattvaratnakara 41.1

41.1

atha ṣaṣṭhastaraṃgaḥ
rājyasya yā sthirībhāve sādhiketi samīritā
sā rājanītiradhunā guro ! premṇā nirūpyatām
yā tvayā sāmprataṃ pṛṣṭā śṛṇu nandana ! tāṃ bruve
nṛpāṇāṃ ca narāṇāṃ ca kevalaṃ tulyamūrttitā
ādhikyaṃ tu kṣamā dhairyamājñā dānaṃ parākramaḥ
sadānuraktaprakṛtiḥ prajāpālanatatparaḥ
vinītātmā hi nṛpatirbhūyasīṃ śriyamāpnuyāt
prajā na rañjayedyastu rājā rakṣādibhirguṇaiḥ
ajāgalastanasyeva tasya janma nirarthakam
prajāpīḍanasantāpāt samudbhūto hutāśanaḥ
rājñaḥ kulaṃ śriyaṃ 1) prāṇānadagdhvā na nivartate
yathā bījāṃkurassūkṣmaḥ prayatnenābhivardhitaḥ
phalaprado bhavetkāle tadvallokassurakṣitaḥ
hiraṇyadhānyaratnāni gajendrāśvāpi vājinaḥ
tathānyadapi yatkiñcit prajayā syānmahīpateḥ
utkhātānpratiropayan kusumitāṃśchinvan laghūnvardhayannatyuccānnayan pṛthūṃśca laghūyanviśleṣayan saṃhatān
vakrān kaṇṭakino bahirniyamayan svāropitān pālayan
mālākāra iva prayogakuśalo rājā ciraṃ jīvati
indrasyārkasya vāyośca yamasya varuṇasya ca
candrasya ca pṛthivyāśca nṛpassaptaguṇo bhavet
yathendraścaturo māsān vārṣikānabhivarṣati
evaṃ rāṣṭraṃ parīhārairabhivarṣejjanādhipaḥ
aṣṭau māsān yathādityastoyaṃ harati raśmibhiḥ
evaṃ rāṣṭrātkarān rājā haredādityasannibhaḥ
praviśya sarvabhūtāni yathā carati mārutaḥ
cāraireva carendrājā vṛttametattu mārutam
yathā priyaṃ vā dveṣyaṃ vā prāptakālaṃ niyacchati
tathārhaṃ daṇḍayedrājā vṛttaṃ vaivasvataṃ hi tat
yathā dhāvanti nadyastu sindhumākāṃkṣayā vinā
tathā na kāṃkṣayedrājā vṛttametattu vāruṇam