Shivattvaratnakara 41.15
Śivattvaratnākara 41.15
- Language
- Sanskrit
41.15
paripūrṇaṃ yathā candraṃ dṛṣṭvā hṛṣyanti mānavāḥ
evaṃ prakṛtayo nityaṃ hṛṣyanti nṛpaterguṇaiḥ
yathā sarvāṇi bhūtāni dharā dhārayate 1) samam
paurajānapadān sarvān tathā rājābhidhārayet
siṃhādekaṃ bakādekaṃ vidyāccatvāri kukkuṭāt
vāyasāt pañca śikṣecca ṣaṭ śunastrīṇi gardabhāt
alpaṃ kāryamanalpaṃ vā yo naraḥ kartumicchati
sarvādyogena tatkuryāt siṃhādekaṃ prakīrttitam
indriyāṇi ca saṃyamya bakravatpaṇḍito janaḥ
deśakālopapannāni sarvakāryāṇi sādhayet
prāgutthānaṃ ca yuddhaṃ ca saṃvibhāgaśca bandhuṣu
striyamākramya bhogaśca vidyāccatvāri kukkuṭāt
gūḍhamaithunadarekṣe kāle cālayasaṃgrahaḥ
apramādo'pyanālasyaṃ pañca śikṣecca vāyasāt
bahvāśī cālpasantoṣī sunidrassuprabodhakaḥ
svāmibhaktaśca śūraśca ṣaḍete ca śuno guṇāḥ
suśrānto'pi vahedbhāraṃ śītoṣṇe ca na vindati
santuṣṭaśca bhavennityaṃ kharasyaite trayo guṇāḥ
etāṃśca viṃśatiguṇān yastu prāpnoti paṇḍitaḥ
labhate sarvataḥ kīrttiṃ saukhyaṃ saubhāgyameva ca
bakavaccintayedarthān siṃhavacca parākramet
vṛkavaccāvalambet śaśavacca viniṣpatet
jighāṃsinaḥ 2) parāśrāmāḥ parasvādāyinaśśaṭhāḥ
rakṣāṃsyadhikṛtā nāma tebhyo rakṣedimāḥ prajāḥ
hasto hastaṃ parimuṣerdvidheran sarvasetavaḥ
bhayārttaṃ vidravetsarvaṃ yadi rājā na pālayet
ūdhaśchinatti yo dhenvāḥ kṣīrārthī nāpnuyātphalam
evaṃ rāṣṭramayogena pīḍayannābhivardhate
kālaprāptānupādyānnārthān rājāvaśeṣayet
ahanyahani saṃduhyānmahīṃ gāmiva buddhimān
Linked texts (2)
- Mānava Dharmaśāstra — Manu & Bhṛgu, Sanskrit
- Śivatattvaratnākara — Basappa Nāyaka 1684, Sanskrit