Shivattvaratnakara 83.9
Śivattvaratnākara 83.9
- Language
- Sanskrit
83.9
sannayaṃ tiṅsubantānāṃ vākyamāhurvipaścitaḥ
tānyeva kavikḷptāni sārthāni sarasāni ca
sālaṅkārāṇi nirdoṣāṇyāhuḥ kāvyaṃ manīṣiṇaḥ
padyaṃ gadyaṃ ca miśraṃ ca trividhaṃ kāvyamucyate
padyaṃ tu chandasā baddhaṃ gadyaṃ vākyakadambakam
gadyapadyātmakaṃ miśraṃ nāṭakādiksucyate
sargabaddhaṃ saṃskṛtena sāśvāsaṃ prākṛtena ca
tad dvayaṃ ca mahākāvyaṃ seturāmāyaṇādikam
gadyaṃ tu gaditaṃ dvedhā kathetyākhyāyiketi ca
kathā kalpitavṛttāntā satyārthākhyāyikā matā
āśīrnamaskriyāvastunirdeśo vāpi tanmukham
nagarārṇavaśailartucandrārkodayavarṇanaiḥ
udyānasalilakrīḍāmadhupānaratotsavaḥ
vipralambhairvivāhaiśca kumārodayavarṇanaiḥ
mantra1) dyūtaprayāṇādi nāyakābhyudayairapi
alaṅkṛtamasaṅkṣiptaṃ rasabhāvānirantaram
kāvyaṃkalpāntarasthāyi kalpate'nalpabhūtaye
chando yaratabhairvyāptaṃ tathā bhajasanairapi
guruṇā laghunā cānte gaṇāstallakṣaṇaṃ yathā
ādimadhyāvasāneṣu yaratā yānti lāghavam
bhajasā gauravaṃ yānti manau tu gurulāghave
gaṇāste dvividhāḥ proktā mātrāvarṇavibhedataḥ
ādyāścatasrabhistatra mātrābhirupavarṇitāḥ
laghugurvātmakairvarṇairdvitīyā syāttribhistribhiḥ
sānusvāro visargānto dīrgho yuktaparaśca yaḥ
vā pādāntastvasau vakro jñeyo'nyo mātrako ṛjuḥ
pādādāviha varṇasya saṃyogaḥ kramasaṃjñakaḥ
puraḥ sthitena tena syāllaghutāpi kvacid guroḥ
gaṇānāṃ tu phalaṃ jñeyaṃ pratyekaṃ procyate yathā
yo vārirūpo dhanakṛdro'gnirdāhamayapradaḥ
aiśvaryakṛnnarīsasto bhassaumyassukhadāyakaḥ
cassauro rogadaḥ proktasso vāyavyaḥ pravāsakṛt
śubhado mo bhūmimayo diṅmayo naśśubhapradaḥ
varṇaṃ gaṇaṃ ca kāvyasya mukhe kuryātsuśobhanam
Linked texts (3)
- Śivatattvaratnākara — Basappa Nāyaka 1684, Sanskrit
- Saṅgītasūryodaya — Lakṣmīnārāyaṇa Kavi 1509, Sanskrit
- Alaṅkārasaṅgraha — Amṛtānandayogin, Sanskrit