Shivattvaratnakara 85.116
Śivattvaratnākara 85.116
- Language
- Sanskrit
85.116
yatra cārthasya sandehastatsandigdhārthamucyate
yatra pūrvāparībhāvavyatyayastadapakramam
saṃbandhavarjitaṃ yatsyāttadabhinnaṃ prakīrttitam
yatsarvalokātītaṃ tadatimātraṃ prakīrttitam
atikrūrārthasahitaṃ paruṣaṃ parikīrttitam
aprastutarasaṃ yacca virasaṃ tatprakīrttitam
hīnaṃ yatropamānaṃ syāttaddhīnopamamīritam
yatropamānamadhikaṃ tadbhavedadhikopamam
yadatulyopamānaṃ tad bhavedasadṛśopamam
aprasiddhopamānaṃ 1) yattadasiddhopamaṃ matam
alaṅkāraṇa rahitaṃ niralaṃṅkāramucyate
aślīlārthasya kathanaślīlaṃ parikīrttitama
viruddhaṃ deśakālābhyāṃ tadviruddhamitīritam
mataṃ sahacarabhraṣṭamakulyānāṃ nibandhanam
iti doṣāssamuddiṣṭāḥ padavākyārthagocarāḥ
udāharaṇakāvyeṣu na duṣṭaṃ śrutikaṭvapi
prahelikādvyarthabandhaikākṣaradvyakṣarādiṣu
kliṣṭasamarthaneyārthāvācakādyā na dūṣitāḥ
nirarthakamaduṣṭaṃ syādvākye chāndasabhāṣite
vrīḍāślīlamapi grāhyaṃ kāmatantre na dūṣitam
jugupsāślīlamapyatra viraktoktau na dūṣaṇam
sandigdhamapratītaṃ ca vaktṛbhedena dūṣitam
viṣāde vismaye harṣe kope dainye'vadhāraṇe
prasādane'nukampāyāṃ dviriruktaṃ na dūṣyate
ābhāso rasabhāvānāṃ svaśabdagrahaṇaṃ tataḥ
śliṣṭakalpanamavyāptiranubhāvavibhāvayoḥ
pratikūlavibhāvādigraho'ṅgasyāti2) vistṛtiḥ
aṅgino'nanusandhānaṃ prakṛtīnāṃ viparyayaḥ
anaṅgasyābhidhānaṃ ca rase doṣāssyurīdṛśāḥ
iti sāhityaviṣayāḥ kecidarthāḥ prakīrttitāḥ
Linked texts (2)
- Śivatattvaratnākara — Basappa Nāyaka 1684, Sanskrit
- Alaṅkārasaṅgraha — Amṛtānandayogin, Sanskrit