Shivattvaratnakara 85.31
Śivattvaratnākara 85.31
- Language
- Sanskrit
85.31
vilīyamāneva ratārambhe'pyasvavaśā matā
madhyā ca trividhā dhīrādhīrā dhīraṃtareti ca
dhīrā sotprāsavakroktyā sāgasaṃ khedayetpatim
sāśrusotprāsavakroktyā dhīrādhīrā vadet 1) patim
sāśruniṣṭhurabhāṣābhirdhīrā khedayet patim
pragalbhāpi tridhā dhīrā dhīrādhīretareti ca
sāvahityādarodāste surate vihitāgasam
pragalbhadhīrā dayitaṃ khedayetkupitā svayam
pragalbhadhīrādhīrā tu vakrasotprāsavāgyutā
api pragalbhā dhīrā saṃtarjya saṃtāḍayet patim
jyeṣṭhākaniṣṭhābhedena punarmadhyā tu ṣaḍvidhā
pragalbhāpi punastābhyāṃ bhedābhyāṃ ṣaḍvidhā matā
tāsāmaṣṭāvavasthāssyussvādhīnapatikādikāḥ
svādhīnapatikā cādyā tathā vāsakasajjikā
kalahāntaritā vipralabdhā proṣitabhartṛkā
virahotkaṇṭhitā ceti khaṇḍitā cābhisārikā
āsanno yanna ramaṇaḥ svādhīnapatikā tu sā
priyāgamanavelāyāṃ maṇḍayantī muhurmuhuḥ
kelīgṛhaṃ tathātmānaṃ sā syādvāsakasajjikā
vidhūya dayitaṃ cārtā kalahāntaritā matā
kvacitsaṅketakaṃ śrutvā preṣya dūtīṃ muhurmuhuḥ
yāṃ vipralabhate preyān vipralabdheti tāṃ viduḥ
deśāntaragate kānte khinnā proṣitabhartṛkā
cirayatyadhikaṃ kānte virahotkaṇṭhitā matā
jñāte'nyāsaṅgavikṛte khaṇḍiterṣyākaṣāyitā
yābhisārayate kāntaṃ svatassāpyabhisārikā
yauvane satvajāḥ strīṇāmalaṅkārāstu viṃśatiḥ
bhāvo hāvaśca helā ca trayo'pyaṅgasamudbhavāḥ
śobhā kāntistathā dīptirmādhuryaṃ ca pragalbhatā
audāryaṃ dhairyamityetāssaptālaṅkṛtayo matāḥ
līlāvilāso vicchittirvibhramaṃ kilikiñcitam
moṭṭāyitaṃ kuṭṭamitaṃ vivvoko lalitaṃ tathā
vihṛtaṃ ceti vijñeyāḥ strīṇāṃ svābhāvikā daśa
nirvikāro manovṛttiviśeṣasstattvamucyate
Linked texts (3)
- Śivatattvaratnākara — Basappa Nāyaka 1684, Sanskrit
- Alaṅkārasaṅgraha — Amṛtānandayogin, Sanskrit
- Kavicintāmaṇi — Gopīnātha Kavibhūṣaṇa, Sanskrit