Shivattvaratnakara 85.48

85.48

tasyātha vikriyābhāvo bhāvyalaṅkārakṛnmataḥ
bhāvo mānasaśṛṅgāro hāvo'kṣibhrūvādi 1) vakratā
sa eva helāsuvyaktaḥ śṛṅgāradyotako bhavet
rūpopabhogatāruṇyaiśśobhāṅgālaṃkṛtirbhavet
śobhaiva rāganibiḍā kāntirityabhidhīyate
kānterevahi vistāro dīptirityucyate budhaiḥ
aślāghyavastuyoge'pi mādhuryaṃ ramyatā śrutā
vrīḍottha 2) sāhasatyāgaḥ prāgalbhyamiti gīyate
audāryaṃ praśrayotkarṣo bahvāyāse'pi sammataḥ
acāpalyahatā cittavṛttirdhairyaṃ nirūpyate
priyānukaraṇaṃ līlāmadhurairaṅgaceṣṭitaiḥ
priye dṛṣṭe vilāso'ṅgakriyādyatiśayo bhavet
vicchittirbhūṣaṇairalpairaṅgānāṃ tu prasādhanam
vibhramastvarayā kāle bhūṣāsthānaviparyayaḥ
krodhāśruharṣabhītyādessaṅkaraḥ kilikiñcitam
cittādāvapi tattvena buddhirmoṭṭāyitaṃ matam
keśādharādigrahaṇe modamānāpi mānase
duḥkhiteva bahiḥ kupyedyatra kuṭṭamitaṃ matam
garvābhimānāveśena vivvoko'nādaro mataḥ
sukumārāṅgavinyāso ruciro lalitaṃ matam
vaktavyamapi yannoktaṃ vrīḍayā vihṛtaṃ tu tat
ityalaṃkṛtayaḥ proktā nāyakeṣvapi santi hi
rītirātmātra kāvyasya kathitā sā tu ṣaḍvidhā
vaidarbhī cātha pāñcālī gauḍīyāvantikā tathā
lāṭīyā māgadhī ceti rītiṣvoḍhā nigadyate
śleṣaḥ prasādassamatā mādhuryaṃ sukumāratā
arthavyaktirudāratvamojaḥkāntisamādhayaḥ
alpaprāṇākṣaraiśśleṣaḥ padairaśithilairmataḥ
padaiḥ prasanno yatrārthaḥ prasādo'sau nigadyate
prakrāntabandho yatra syātsamantāt samatā matā
sarasau yatra śabdārthau mādhuryaṃ śrutimodakṛt
aniṣṭhuraiśśrutisukhairvarṇaissyāt sukumāratā
arthavyaktiraneyārthaḥ sākṣād yatrābhidhīyate
śabdārthayorguṇotkarṣo yatra sā syādudāratā