Pramāṇa · Search · About · API

Ayurvedaprakasha 2.127

Āyurvedaprakāśa 2.127

Language
Sanskrit

2.127

nirbandhasagandhabhedena dvividhā bhavati mūrcchanā | nirgandhamūrcchanā tu viṣādyauṣadhibhirekarūpā paraṃmayogināṃ saṃmatā
sagandhā tu bahirdhūmārntardhūmanirdhūmamattrividhā | trividhā'pi kevalaṃ gandhapiṣṭi-gandhabaddha-gandhajīrṇa-sagandhakajalīdhātupiṣṭibhedena pañcadhā | dhātupiṣṭiśca kanakarajataśulbaghanaṃsattvakālāyasaprabhedaiḥ pañcadhā | kiṃca mūrcchanā jāraṇā ityanarthāntaraṃ grāhyaḥ | sā ceṣṭikā-kācakūpī-kācasaṃpuṭa-suvarṇayantrabhedenāntardhūmabahirdhūmābhyāṃ dvividhā | tatra ṣaḍguṇagandhakajāraṇā sādhīyasī nigadyate—sā tu svedanamardanādisaṃskārāvabaddhasya rasarājasya kāryā | bandhanaṃ tu svābhāvikadravatve sati
vahninā'nuḍḍīyamānatvaṃ mūrtibaddhatvaṃ, tattu niyamanāntaiḥ saṃskārairbhavati | atha yadi svedanādisaṃskārān kartumasamarthaḥ, taṃ prati
sugamarasaśodhanopāyā apyuktāḥ santi | te yathā—tatra pāradagrahaṇe tatparīkṣāmahuḥ | yathā—
antaḥsunīlo bahirujjvalo yo madhyāhnasūryapratimaprakāśaḥ
yojyo'tha dhūmraḥ paripāṇḍuraśca citro na yojyo rasakarmasiddhyai
iti
śodhanaṃ yathā—
rājīrasonamūṣāyāṃ rasaṃ kṣiptvā nibandhayet
vastreṇa dolikāyantre svedayetkāñjikaistryaham

Linked texts (1)