Ashtangahridayasamhita 1.3.17.1
Sarvāṅgasundarā 1.3.17.1
- Language
- Sanskrit
1.3.17.1
śītasvabhāve kāle hemantaśiśirākhye nṛṇāmagryaṃ balaṃ bhavati| vṛṣṭiśca gharmaśca tasminvṛṣṭigharme- varṣāgreeṣmākhye kāle+alpam| turavadhāraṇe| śeṣayoḥ- śaradvasantayorṛtvormadhyameva balam| nanu, vasante ādānakālatvādatyarthatīkṣṇoṣṇarūkṣairādityapavanaiḥ śoṣyamāṇeṣu balavṛddhihetuṣu bhuvaḥ saumyeṣu guṇeṣu, kathaṃ madhyabalatvamiti ? atra brūmaḥ| varṣādiṣu triṣvṛtuṣu balamupacitaṃ krameṇaivāpacīyate| yathā- kṛṣṇapakṣe candraḥ| tasmāddīrghakālānuvṛttaṃ balamupacitaṃ vasante krameṇaivāpacīyate, iti madhyabalatvaṃ yuktam| anenaiva hetunā śiśire+agryabalatvam| yataḥ sakalena visargiṇā kālena yadupacitamatiśayena balaṃ tat śiśire prārambhamātrādānakāle+apacīyamānamapi balaṃ na hīnaṃ lakṣyate| yathā- kṛṣṇapakṣādau candraḥ kṣīyamāṇaḥ, iti yuktamuktaṃ śīte+agryaṃ balaṃ vasante ca madhyaṃ balamiti|
Linked texts (1)
- Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā — Vāgbhaṭa, Sanskrit