Pramāṇa · Search · About · API

Ashtangahridayasamhita 1.3.17.1

Sarvāṅgasundarā 1.3.17.1

Language
Sanskrit

1.3.17.1

śītasvabhāve kāle hemantaśiśirākhye nṛṇāmagryaṃ balaṃ bhavati| vṛṣṭiśca gharmaśca tasminvṛṣṭigharme- varṣāgreeṣmākhye kāle+alpam| turavadhāraṇe| śeṣayoḥ- śaradvasantayorṛtvormadhyameva balam| nanu, vasante ādānakālatvādatyarthatīkṣṇoṣṇarūkṣairādityapavanaiḥ śoṣyamāṇeṣu balavṛddhihetuṣu bhuvaḥ saumyeṣu guṇeṣu, kathaṃ madhyabalatvamiti ? atra brūmaḥ| varṣādiṣu triṣvṛtuṣu balamupacitaṃ krameṇaivāpacīyate| yathā- kṛṣṇapakṣe candraḥ| tasmāddīrghakālānuvṛttaṃ balamupacitaṃ vasante krameṇaivāpacīyate, iti madhyabalatvaṃ yuktam| anenaiva hetunā śiśire+agryabalatvam| yataḥ sakalena visargiṇā kālena yadupacitamatiśayena balaṃ tat śiśire prārambhamātrādānakāle+apacīyamānamapi balaṃ na hīnaṃ lakṣyate| yathā- kṛṣṇapakṣādau candraḥ kṣīyamāṇaḥ, iti yuktamuktaṃ śīte+agryaṃ balaṃ vasante ca madhyaṃ balamiti|

Linked texts (1)