Ashtangasamgraha 161.2
Śaśilekhā 161.2
- Language
- Sanskrit
161.2
yaḥ pumān viṣayī viṣayeṣu śabdādiṣu dehacittopayogiṣu hetuṣu saktaḥ sa vājīkaraṇamupāyalakṣaṇamanvi cchet | tatra hi vājīkaraṇe puṣṭyādikaṃ saṃśritam | [ vājīkaraṇamityādi | vājīvāśvasadharmā yena kriyate taṃ anvicchet kuto nu rasāyanāt | tasya hi samupacitadhātoḥ pradhānadhātuparikṣayo mābhūditi | puruṣagrahaṇaṃ bālātyantavṛddhanirāsārthaṃ na punaḥ strīṣaṇḍhavyudāsārthaṃ teṣāṃ vājīkaraṇā'prāpteḥ | satatagrahaṇaṃ sadā sevanaṃ jñāpayati | yathā rasāyanaṃ prayuktaṃ sarvadhātūnāṃ puṣṭimādadhāti naivaṃ vājīkaraṇaṃ taddhi satatamupayujyamānamāhāravacchukradhātuvṛddhimādadhātīti | pravarttakaṃ ca dharme svargaprāptilakṣaṇamāśrityaitaducyate yannivṛttikṛte hi sa upadeśaḥ | kośakāro yathāhyaṃśūnupādatta vedhapradān | tathāgnikalpānarthān jño jñātvā tebhyo nivarttata iti | naiśreyasikaṃ dharmamāśritya brahmacaryopadeśaḥ ayaṃ cābhyudayikamiti na parasparavirodhāśaṅketi | iti jejjaṭaḥ | ] | vājīkaraṇaṃ kimucyata ityāha |
hetvartho nāma yadekatrocyamānamanyatrāpi tathaivopayujyate | yathā tatraikaikatra śākhāyāmityādyavedyoktyā śeṣā vedhyā iti gamyante |
Linked texts (1)
- Aṣṭāṅgasaṃgraha — Vāgbhaṭa, Sanskrit