Ashtangasamgraha 18.26

18.26

tasmādanayā diśā etaduktaṃ bhavati | sarveṣāṃ santarpaṇotthānāṃ vyādhīnāmapatarpaṇaṃ, kāryaṃ apatarpaṇotthānāṃ ca santarpaṇamiti | etacca sthūlamuktavatā śāstrakāreṇauṣadhaṃ nidānaviparītaṃ darśitam | nidānaṃ heturiti paryāyām̐ | santarpaṇahetukānāmapatarpaṇamiti | yadā tu sarvavyādhayo hetuviparītauṣadhena kṛtenāpi na śāmyanti tadā vyādhiviparītaṃ kāryam | tadarthakāri vā | na hetuviparītamātreṇaiva kṛtārthatāmavalambeta | etāni hetuviparītādīni vakṣyamāṇalakṣaṇāni | vimukta āmadoṣeṇa yaḥ puruṣaḥ kālauṣadhādinā paripakvadoṣo dīptāgniśca tasya śarīrasyadoṣaprayujyamānauṣadhādīnāṃ nānāvidhānyavasthāntarāṇyabhisamīkṣyābhyaṅgādīnāmanyatamaṃ yathecchaṃ vā yuktyā yathā saṃvāhanena kāmaṃ yojayet | bhavanti cātreti ślokairarthasamuccaye tantrarītiḥ |