Ashtangasamgraha 3.1
Śaśilekhā 3.1
- Language
- Sanskrit
3.1
asmiṃstantre āyuṣaḥ pālanaṃ prakṛtaṃ tacca dvividhaṃ svasthavṛttamāturavṛttaṃ ca | maṅgalyatvāt svalpavaktavyatvavādāturopayogitvācca svasthavṛttamevādāvucyate athātodinacaryāmityādi | pratidinaṃ karttavyā caryā dinacaryā ||
kiṃ tadityāha brāhma iti | svastho nīrogaḥ | āyuṣopāyopacitasya rakṣārthaṃ brāhme muhūrtta uttiṣṭhet | muhūrttonāḍikādvayaṃ | brahmaṇo'yaṃ brāhmaḥ | brahmajñānaṃ tadarthamamadhyayanādyāpi brahma tasya yogyo muhūrtto brāhmaḥ brahmayogyaśca kālo yogaśāstreṣu niśāyāḥ paścimo yāmo niścitaḥ | tena niśāśraye nidrāntāśaprayuktatvādutthānasyāprāptasaṃdhyāsaṃbhargo muhūrtto'bhimataḥ | sandhyāyāṃ svapnapratiṣedhāt | yadyapi ca jyotiśśāstreṣu sūryodayāt prabhṛti ṣaḍviṃśo muhūrtto nāḍikāṣṭakavyavahitadvitīyasūryodayo brāhma ityucyate tathāpi nāmāvidyābhiprataḥ | annasya jaraṇakāle jāgaraṇaprasaṅgāt | tasmātsandhāyāḥ pūrvo muhūrtto brahmopāsanayogyatvāt brāhmaḥ | abhyāsādyapekṣaṃ tatpūrvopi vā | tasmin śayyāta uttiṣṭhet | kecittu jyotiḥśāstravidaḥ viriñcaprabhavaṃ muhūrttaṃ niśāntabhavamāhuḥ | kiṃ kurvannuttiṣṭhet jīrṇājīrṇe nirūpayan hyastanamāhāraṃ mayā bhuktaṃ jīrṇe na veti | vikalpayan etāvatā hi kadācitsvapyādajīrṇīti nottiṣṭhet | athavā ṣaḍviṃśa eva brāhmo muhūrttaḥ atragṛhyate | jīrṇājīrṇe nirūpayannityetacca doṣaparihārāya bhaviṣyati ||
Linked texts (1)
- Aṣṭāṅgasaṃgraha — Vāgbhaṭa, Sanskrit