Ashtangasamgraha 30.8

30.8

na kevalaṃ vyādhyāturabalameva bheṣajayogyatāmāpādayati yāvat kālopi bheṣajayogyatāmutpādayati | sa ca kālaḥ pūrve dvividha uktaḥ kṣaṇādirvyādhyavasthā ca kālo bheṣajayogakṛditi | tatra yaḥ kṣaṇādiḥ sa śītādilakṣaṇabhedāttrividhaḥ | tatra śītoṣṇayorantareṇa madhye sādhāraṇo vasantaḥ | vṛṣṭiśītayormadhye sādhāraṇo jaladātyayaḥ (śarad) | grīṣmavarṣakālayostvantare yo vṛṣṭeḥ prārambhaḥ sa nātyuṣṇaśītaḥ sādhāraṇaḥ prāvṛṭśabdenocyate | tatra yaducyate | kālo bheṣajayogyatāmāpādayatīti taducyate | teṣu sādhāraṇeṣu triṣu vasantaśaratprāvṛḍākhyeṣvahassu vamanādīnāṃ pravṛttiḥ | itareṣu śītoṣṇavarṣākhyeṣvayogātiyogabhayānivṛttirvamanādīnām | kuta evamityāha | sādhāraṇā ityādi | hiśabdo yasmadarthe |
yasmātsādhāraṇā mandaśītāditvena sukhena hetunā śarīrasyauṣadhānāñcā'vikalpakā avyāpādakā bhavanti | itare asādhāraṇāḥ śītādayo'tiviparītāstīkṣṇaśītāditvena duḥkhatvāccharīrasyauṣadhānāñca vyāpādakā bhavantītyarthaḥ | tathāhītyādinā saiva vyāpattirucyate |