Ashtangasamgraha 33.7
Śaśilekhā 33.7
- Language
- Sanskrit
33.7
nāḍīsveda ucyate | pūrvavat saṃstarasvedavadupasvedyadravadravyapūrṇāya ukhāyā mukhe'nyāṃ dvitīyāmukhāmupasandhāya tasyāḥ pārśvacchidrasthayā nāḍyā sañcāriṇaṃ bāṣpamupaharet | sa bāṣpaḥ sukhaṃ svedayediti sambandhaḥ | tenaitaduktaṃ bhavati | vātaharadravadravyapūrṇāmikāmukhāṃ kārayet | tasyā adho'gniṃ prajvālayet | tasyā ukhāyā upari dvitīyokhā kalpanīyā | tasyāścoparibhavāyā adhaḥ chidrāṇi dvitīyokhāto bāṣpasañcaraṇāya kāryāṇi | ukhayośca sandhiḥ śālipiṣṭādinā lepyaḥ | tasyāścoparisthitatāyā ukhāyāḥ pārśve dvitīyaṃ vakṣyamāṇanāḍīmūlapramāṇacchidraṃ kārayet | tathā śareṣikādisaṃstaraṇaracitā dairyeṇa kevalavyāmadīrghā sārdhavyāmadīrghā vā nāḍī kāryā | tasyāśca nāḍyāḥ svadīrghacaturbhāgapramāṇavṛttatayā mūle'ntaśrotaḥ kāryam | sā ca nāḍī yathākrameṇa gajāgrahastasadṛśī kāryā | yathā svāyāmādaṣṭabhāgavṛttaṃ agraśrotaḥ tasyā bhavati | mūlasrotaso'rdhapariṇāhamagraśrota ityarthaḥ | gajāgrahastasadṛśamukhānāḍī vartulatvādajñānānnaiva bāṣpāyate| tathāvidhā nāḍī uparitanokhāpārśvacchidreniveśyā | tasyāścokhāyāḥ pihitamukhatvānāḍīmukhaevodhmā bhavati | tasyā nāḍyā īṣikādyudbhavatvānnāni chidrāṇi tairbāṣpanirgamaparihārāya sarvato vātaharadravyapatrairveṣṭanam | sā ca nāḍī dvau vārau trīn vā vārān vināmitā karamagrīvānukāreṇa kuṭilīkṛtā kāryā | tayaivaṃbhūtayā nāḍyā sukhopaviṣṭasya puruṣasya svedayojye'ṅge svabhyaktaprāvṛte bāṣpamupaharet | tathāvidho bāṣpo hyanṛjugāmitvādvihatacaṇḍavegatvāttvacamavidahan sukhaṃ svedayatīti nāḍīsvedastṛtīyaḥ |
Linked texts (1)
- Aṣṭāṅgasaṃgraha — Vāgbhaṭa, Sanskrit