Ashtangasamgraha 50.7

50.7

tatra prathame māse kalalaṃ krameṇa bhavati | kalale gṛhītakāṭhinyam | dvitīye tu māse kāṭhinyakramaṇa yadā pumān sampadyate tadā ghano bhavati | ghano nātidīrghaparivṛtto māṃsaprāyaḥ | yadā tu strī sampadyate tadā peśī caturasrā bhavati | yadā tu napuṃsakaṃ tadārbudaṃ parivṛttaṃ bhavati | tṛtīye tu māse ghanaḥ peśī vārbudaṃ vā sāmānyena garbhaḥ pañcadhā prarohati | adhikaraṇavicāle ceti dhāpratyayaḥ | dve sakthinī dvau bāhū śiraśca pañcamaḥ | sakthyādiprarohasamānakālameva sarvāṅgāvayavānāmindriyāṇāṃ ca sambhavaḥ | aṅgaṃ śarīraṃ tasyāvayavā aṅgāvayavāḥ sarve ca te'ṅgāvayavāstathoktāḥ | ekakālaśabdena bāhvādisamānakālatvamucyate | yugapacchabdena parasparaikakālatvam | janmottarakālabhāvināṃ romadantādīnāmaṅgāvayavatvena tatkālāsambhāvannirdhāraṇam | te hi dantādayo jātasya jāyanta iti | tāni cāvayavendriyāṇi daśasu māseṣu garbhasya sphuṭībhavanti | eṣā prakṛtirato'nyathā vikṛtirjñeyā | tenaitaduktaṃ bhavati | upaghātakādyabhāva eṣa sambhavakramaḥ | yadā tu lakṣyeṇopaghātakāraṇaprāptistadā tadānurūpyeṇaiva vilakṣaṇā vikṛtiḥ | yathoktakramavaiparītye vikṛtirucyata ityanyarthārthaḥ | nanu dvitīye ghanaḥ peśyarbudaṃ vā puṃstrīnapuṃsakākhya jāyata iti tatra heturna jñāyate kena hetunā sadṛśairapi karacaraṇādibhiraṅgāvayavaistryādikṛto garbhasya viśeṣo bhavatītyata āha |