Ashtangasamgraha 6.4
Śaśilekhā 6.4
- Language
- Sanskrit
6.4
jalasya ca prādhānyādagre grahaṇam | ata āha jīvanamityādi | gaṅgāmbu jīvanatvādiguṇayuktam | jīvanaṃ saumyadhātuvṛddhikaram | ojovṛddhikaramityanye | tarpaṇaṃ tṛptikṛt | hṛdayasya priyaṃ hṛdyam| hlādi āhlādakaram| buddheḥ prabodhanaṃ paṭutvakaram| tanu svaccham| avyaktarasaṃ mādhuryādinā aviviktam| mṛṣṭaṃ svādutvādiguṇayuktam| śītaṃ vīryeṇa| anyātātapātyantaṃ anyodakebhyaḥ svabhāvena śītataram| śuci pavitram| amṛtopamaṃ prāṇasandhārakatvāt sūryeṇa ravigoddhṛtya yatto muktamataḥ kriyāyogādāgatalāghavaṃ ca| vātaśleṣmaghnaṃ ca anyapānīyāpekṣayā| śītatvādinā ca pittādivināśanam| kiṃbhūtaṃ gaṅgāmbu nabhaso'ntarikṣāt bhraṣṭaṃ patitam| tathā ravicandravāyubhiḥ patadeva spṛṣṭam| evaṃ svarūpamapi gaṅgāmbu pathyatve apathyatve ca deśaṃ kālaṃ cāpekṣate| evaṃvidhe deśe ca yataḥ patitamata evaṃ guṇam evaṃ kāle'pi| deśakālau ca guṇaviśeṣeṇa vakṣyamāṇalakṣaṇau||