The Compendium of Caraka 1.19.4_9
Carakasaṃhitā 1.19.4_9
- Language
- Sanskrit
1.19.4_9
viṃśatiḥ kramijātaya iti yūkā pipīlikāśceti dvividhā bahirmalajāḥ, keśādā lomādā lomadvīpāḥ saurasā audumbarā jantumātaraśceti ṣaṭ śoṇitajāḥ, antrādā udarāveṣṭā hṛdayādāścuravo darbhapuṣpāḥ saugandhikā mahāgudāśceti sapta kaphajāḥ, kakerukā makerukā lelihāḥ saśūlakāḥ sausurādāśceti pañca purīṣajāḥ; viṃśatiḥ pramehā ityudakamehaścekṣubālikārasamehaśca sāndramehaśca sāndraprasādamehaśca śuklamehaśca śukramehaśca śītamehaśca śanairmehaśca sikatāmehaśca lālāmehaśceti daśa śleṣmanimittāḥ, kṣāramehaśca kālamehaśca nīlamehaśca lohitamehaśca mañjiṣṭhāmehaśca haridrāmehaśca hastimehaśca madhumehaśceti catvāro vātanimittāḥ, iti viṃśatiḥ pramehāḥ; viṃśatir yonivyāpada iti vātikī paittikī śleṣmikī sānnipātikī ceti catasro doṣajāḥ, doṣadūṣyasaṃsargaprakṛtinirdeśairavaśiṣṭāḥ ṣoḍaśa nirdiśyante, tadyathā --- raktayoniścārajaskā cācaraṇā cāticaraṇā ca prākcaraṇā copaplutā ca pariplutā codāvartinī ca karṇinī ca putraghnī cāntarmukhī ca sūcīmukhī ca śuṣkā ca vāminī ca ṣaṇḍhayoniś ca mahāyoniśceti viṃśatir yonivyāpado bhavanti (9);
The ‘twenty species of parasites’ are: lice and pipīlikās—these two types arising from external impurities; keśāda, lomāda, lomadvīpa, saurasa, audumbara, and jantumātṛ—these six arising from blood; antrāda, udarāveṣṭa, hṛdayāda, curu, darbhapuṣpa, saugandhika, and mahāguda—these seven arising from kapha; kakeruka, makeruka, leliha, saśūlaka, and sausurāda—these five arising from feces. / The ‘twenty pramehas’ are: udakameha, ikṣubālikārasameha, sāndrameha, sāndraprasādameha, śuklameha, śukrameha, śītameha, śanairmeha, sikatāmeha, and lālāmeha—these ten caused by kapha; kṣārameha, kālameha, nīlameha, lohitameha, mañjiṣṭhāmeha, and haridrāmeha—these six caused by pitta; and vasāmeha, majjāmeha, hastimeha, and madhumeha—these four caused by vāta: thus there are twenty pramehas. / The ‘twenty gynecological disorders’ are: vātika, paittika, ślaiṣmika, and sānnipātika—these four arising from the doṣas; the remaining sixteen are specified by designation of the combinations of doṣas and tissues, namely: raktayoni, arajaskā, acaraṇā, aticaraṇā, prākcaraṇā, upaplutā, pariplutā, udāvartinī, karṇinī, putraghnī, antarmukhī, sūcīmukhī, śuṣkā, vāminī, ṣaṇḍhayoni, and mahāyoni: thus there are twenty gynecological disorders. (9)
Translations (1)
- English (machine translation) — English, machine translation